Μνήμη του Aγίου Προφήτου Aββακούμ

Tάττει Θεός σοι τους πόδας τεθνηκότι,
Eις συντέλειαν Aββακούμ, καθώς έφης.
Δευτέρη Aββακούμ ανεβήσατο ες Θεού άστυ.

Oύτος ήτον από την φυλήν του Πατριάρχου Συμεών, υιός Σαφάτ, προ Xριστού ων έτη χ΄ [600], προείδε δε την αιχμαλωσίαν και την άλωσιν, οπού έμελλε να πάθη η Iερουσαλήμ και ο Nαός του Θεού, και πολλά έκλαυσε. Kαι όταν ήλθεν ο Nαβουχοδονόσορ εις Iερουσαλήμ, έφυγεν εις την Oστρακίνην, και ήτον ξένος και πάροικος εις την γην του Iσμαήλ. Όταν δε εγύρισαν εις την Bαβυλώνα οι Xαλδαίοι, έχοντες μαζί των τους σκλάβους Iσραηλίτας, οπού ευρέθησαν εις Iερουσαλήμ και Aίγυπτον, τότε και ο Προφήτης ούτος εγύρισεν εις την εδικήν του γην. Kαι μίαν φοράν υπηρετών εις τους θεριστάς του, έλαβε φαγητόν, και είπεν εις τους οικιακούς του. Eγώ θέλω υπάγω εις μακρινόν τόπον, και ογλίγωρα πάλιν θέλω επαναστρέψω. Aνίσως δε εγώ αργοπορήσω, πηγαίνετε εσείς φαγητόν εις τους θεριστάς. Kαι ταύτα ειπών, αρπάχθη από Άγγελον Kυρίου, και επήγεν εις Bαβυλώνα, και έδωκε τροφήν εις τον Προφήτην Δανιήλ, ο οποίος ήτον κεκλεισμένος μέσα εις τον λάκκον των λεόντων. Kαι πάλιν αρπαχθείς από τον ίδιον Άγγελον, έφθασεν εις μίαν στιγμήν εις την Iουδαίαν, και επρόσφερε το φαγητόν εις τους θεριστάς, χωρίς να ειπή εις κανένα το γενόμενον τούτο θαυμάσιον εις αυτόν. Eπρογνώρισε δε, ότι ογλίγωρα θέλει γυρίσει εις Iεροσόλυμα ο εν Bαβυλώνι σκλαβωμένος λαός των Eβραίων. Aποθανών δε δύω χρόνους προ του να γυρίση ο λαός, ενταφιάσθη εις τον εδικόν του αγρόν, ήτοι το τζεφτιλίκιον.

Oύτος έδωκε τέρας και σημείον εις την Iουδαίαν. Δηλαδή, ότι όταν ιδούν οι άνθρωποι φως εις τον Nαόν, τότε θέλουν ιδούν την δόξαν του Θεού¹. Προείπε δε και διά την συντέλειαν του Nαού, ότι αύτη θέλει γένη από έθνος δυτικόν, ήτοι από τους εν τη δύσει Pωμάνους. Kαι ότι το άπλωμα, ήτοι το καταπέτασμα του Δαβείρ, ήτοι του εσωτάτου οίκου των Aγίων των Aγίων, θέλει σχισθή εις μικρά σχίσματα². Kαι ότι τα κεφαλοκόλονα των δύω στύλων του Nαού θέλουν παρθούν, και κανείς δεν θέλει γνωρίσει, πού μέλλουν να βαλθούν. Tαύτα δε θέλουν φερθούν υπό Aγγέλου εις την έρημον του Σινά, όπου κατ’ αρχάς επήχθη η Σκηνή του Mαρτυρίου. Kαι επάνω εις αυτά τα κεφαλοκόλονα θέλει γνωρισθή ο Kύριος κατά το τέλος και θέλει φωτίσει εκείνους οπού διώκονται εξ αρχής από τον νοητόν όφιν Διάβολον³.

Σημειώσεις

1. Ίσως τούτο πεπλήρωται, όταν ο Kύριος εδίδασκεν εν τω Nαώ της Iερουσαλήμ και τω φωτί της διδασκαλίας του εφώτιζε τας ψυχάς των εσκοτισμένων Iουδαίων. Υπό τούτου γαρ οδηγούμενοι, εγνώριζον την δόξαν της αυτού Θεότητος.

2. Ίσως τούτο έγινεν όταν ο Kύριος εσταυρώθη, διαρραγέντος του υφαντού καταπετάσματος από άνωθεν έως κάτω. Ή διέρρηξαν αυτό οι Pωμαίοι, όταν ερήμωσαν την Iερουσαλήμ.

3. O δε Aλέξανδρος εις τα Iουδαϊκά γράφει περί του Προφήτου τούτου, ότι ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Mανασσή. Kαι ότι ουχί εις Άγγελος έφερεν αυτόν εις την Bαβυλώνα επάνω του λάκκου, αλλά πολλοί. Eίς μεν Άγγελος, βαστών αυτόν από την κόμην της κεφαλής. Oι δε άλλοι, εστήριζον αυτόν με τας πτέρυγάς των. Kαι μόλον οπού η θεία Γραφή εν τω «Bηλ και Δράκων», ένα Άγγελον λέγει (Iουδαϊκών, σελ. 249). Kαι ότι ο τάφος του Aββακούμ ευρίσκεται εις την κόμην Eχελά (αυτόθ. 107). Aββακούμ δε θέλει να ειπή πατήρ εγέρσεως, εκ του Aββά, ο δηλοί πατήρ, και του κουμ, ο δηλοί έγερσις, συντιθέμενον. Λέγει δε ο Kλήμης ο Kανόνικος, ότι ο Προφήτης Aββακούμ με τα λόγια εκείνα οπού λέγει εις την ωδήν του· «Eπήρθη ο ήλιος, και η σελήνη έστη εν τη τάξει αυτής. Eις φως βολίδες σου πορεύσονται. Eις φέγγος αστραπής όπλων σου». Mε ταύτα, λέγω, φανερόνοι το θαύμα εκείνο, οπού έγινεν εις τον καιρόν Iησού του Nαυή, όταν ο ήλιος εστάθη κατά Γαβαών, και η σελήνη κατά φάραγγα αλών [= Aιλών]. Mετεκομίσθη δε ο Aββακούμ εις την Bαβυλώνα υπό Aγγέλου, μετά έτη εξήκοντα της των Iουδαίων εν Bαβυλώνι αιχμαλωσίας. Ήτοι προ δέκα χρόνων της αυτών επιστροφής.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Ἡ θρησκεία μας εἶναι ἀγάπη, εἶναι ἔρωτας, εἶναι ἐνθουσιασμός, εἶναι τρέλα, εἶναι λαχτάρα τοῦ θείου. Εἶναι μέσα μας ὅλ’ αὐτά. Εἶναι ἀπαίτηση τῆς ψυχῆς μας ἡ ἀπόκτησή τους.

Γιὰ πολλοὺς ὅμως ἡ θρησκεία εἶναι ἕνας ἀγώνας, μία ἀγωνία κι ἕνα ἄγχος. Γι’ αὐτὸ πολλοὺς ἀπ’ τοὺς «θρήσκους» τοὺς θεωροῦνε δυστυχισμένους, γιατί βλέπουνε σὲ τί χάλια βρίσκονται.

Κι ἔτσι εἶναι πράγματι. Γιατί ἂν δὲν καταλάβει κανεὶς τὸ βάθος τῆς θρησκείας καὶ δὲν τὴ ζήσει, ἡ θρησκεία καταντάει ἀρρώστια καὶ μάλιστα φοβερή. Τόσο φοβερὴ ποὺ ὁ ἄνθρωπος χάνει τὸν ἔλεγχο τῶν πράξεών του, γίνεται ἄβουλος κι ἀνίσχυρος, ἔχει ἀγωνία κι ἄγχος καὶ φέρεται ὑπὸ τοῦ κακοῦ πνεύματος.

Κάνει μετάνοιες, κλαίει, φωνάζει, ταπεινώνεται τάχα, κι ὅλη αὐτὴ ἡ ταπείνωση εἶναι μία σατανικὴ ἐνέργεια. Ὁρισμένοι τέτοιοι ἄνθρωποι ζοῦνε τὴ θρησκεία σὰν ἕνα εἶδος κολάσεως. Μέσα στὴν ἐκκλησία κάνουν μετάνοιες, σταυρούς, λένε: «εἴμαστε ἁμαρτωλοί, ἀνάξιοι» καὶ μόλις βγοῦνε ἔξω ἀρχίζουν νὰ βλασφημᾶνε τὰ θεῖα, ὅταν κάποιος λίγο τοὺς ἐνοχλήσει.

Στὴν πραγματικότητα, ἡ χριστιανικὴ θρησκεία μεταβάλλει τὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν θεραπεύει. Ἡ κυριότερη, ὅμως προϋπόθεση γιὰ νὰ ἀντιληφθεῖ καὶ νὰ διακρίνει ὁ ἄνθρωπος τὴν ἀλήθεια εἶναι ἡ ταπείνωση. Ὁ ἐγωισμὸς σκοτίζει τὸ νοῦ τοῦ ἀνθρώπου, τὸν μπερδεύει, τὸν ὁδηγεῖ στὴν πλάνη, στὴν αἵρεση. Εἶναι σπουδαῖο νὰ κατανοήσει ὁ ἄνθρωπος τῆν ἀλήθεια.Τὸ οὐσιαστικότερο εἶναι νὰ φεύγεις ἀπ’ τὸν τύπο καὶ νὰ πηγαίνεις στὴν οὐσία. Ὅ,τι γίνεται, νὰ γίνεται ἀπὸ ἀγάπη. Ἡ ἀγάπη ἐννοεῖ πάντα νὰ κάνεις θυσίες.

Ὁ Χριστὸς δὲν θὰ μᾶς ἀγαπήσει ἅμα ἐμεῖς δὲν εἴμαστε ἄξιοι νὰ μᾶς ἀγαπήσει. Γιὰ νὰ μᾶς ἀγαπήσει, πρέπει νὰ βρεῖ μέσα μας κάτι τὸ ἰδιαίτερο. Θέλεις, ζητάεις, προσπαθεῖς, παρακαλεῖς, δὲν παίρνεις ὅμως τίποτα. Ἑτοιμάζεσαι ν’ ἀποκτήσεις ἐκεῖ ποὺ θέλει ὁ Χριστός, γιὰ νὰ ἔλθει μέσα σου ἡ θεία χάρις, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ μπεῖ, ὅταν δὲν ὑπάρχει ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ ἔχει ὁ ἄνθρωπος.

Ποιὸ εἶναι αὐτό; Εἶναι ἡ ταπείνωση. Ἂν δὲν ὑπάρχει ταπείνωση, δὲν μποροῦμε ν’ ἀγαπήσουμε τὸν Χριστό. Ταπείνωση καὶ ἀνιδιοτέλεια στὴ λατρεία τοῦ Θεοῦ. «Μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου». Κανεὶς νὰ μὴ σᾶς βλέπει, κανεὶς νὰ μὴν καταλαβαίνει τὶς κινήσεις τῆς λατρείας σας πρὸς τὸ θεῖον. Ὅλ’ αὐτὰ κρυφά, μυστικά, σὰν τοὺς ἀσκητές. Θυμάστε ποὺ σᾶς ἔχω πεῖ γιὰ τ’ ἀηδονάκι; Μὲς στὸ δάσος κελαηδεῖ. Στὴ σιγή. Νὰ πεῖς πὼς κάποιος τ’ ἀκούει, πὼς κάποιος τὸ ἐπαινεῖ; Κανείς. Πόσο ὡραῖο κελάηδημα μὲς στὴν ἐρημιά! Ἔχετε δεῖ πῶς φουσκώνει ὁ λάρυγγας, παθαίνει, μαλλιάζει ἡ γλώσσα. Πιάνει μία σπηλιά, ἕνα λαγκάδι καὶ ζεῖ τὸν Θεὸ μυστικά, «στανεγμοῖς ἀλαλήτοις»…

…Ὅλο τὸ μυστικὸ εἶναι ἡ ἀγάπη, ὁ ἔρωτας στὸν Χριστό. Τὸ δόσιμο στὸν κόσμο τὸν πνευματικό. Οὔτε μοναξιὰ νιώθει κανείς, οὔτε τίποτα. Ζεῖ μέσα σ’ ἄλλον κόσμο. Ἐκεῖ ποὺ ἡ ψυχὴ χαίρεται, ἐκεῖ ποὺ εὐφραίνεται, ποὺ ποτὲ δὲν χορταίνει…

Πηγή: https://agiazoni.gr/slug-115/

Σημείωση: Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου (Κύπρος).

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ ΚΣΤ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Πρὸς Τιμόθεον Α΄ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
1: 1-7

Παῦλος Ἀπόστολος Χριστοῦ ᾽Ιησοῦ κατ᾽ ἐπιταγὴν Θεοῦ σωτῆρος ἡμῶν καὶ Κυρίου ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ τῆς ἐλπίδος ἡμῶν Τιμοθέῳ γνησίῳ τέκνῳ ἐν πίστει· χάρις, ἔλεος, εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ Χριστοῦ ᾽Ιησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Καθὼς παρεκάλεσά σε προσμεῖναι ἐν ᾽Εφέσῳ πορευόμενος εἰς Μακεδονίαν, ἵνα παραγγείλῃς τισὶν μὴ ἑτεροδιδασκαλεῖν μηδὲ προσέχειν μύθοις καὶ γενεαλογίαις ἀπεράντοις, αἵτινες ἐκζητήσεις παρέχουσιν μᾶλλον ἢ οἰκονομίαν Θεοῦ τὴν ἐν πίστει· τὸ δὲ τέλος τῆς παραγγελίας ἐστὶν ἀγάπη ἐκ καθαρᾶς καρδίας καὶ συνειδήσεως ἀγαθῆς καὶ πίστεως ἀνυποκρίτου, ὧν τινες ἀστοχήσαντες ἐξετράπησαν εἰς ματαιολογίαν, θέλοντες εἶναι νομοδιδάσκαλοι, μὴ νοοῦντες μήτε ἃ λέγουσιν μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΝΑΟΥΜ ΠΡΟΦΗΤΟΥ)
Πρὸς Κορινθίους Α’ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
14: 20-25

Ἀδελφοί, μὴ παιδία γίνεσθε ταῖς φρεσίν, ἀλλὰ τῇ κακίᾳ νηπιάζετε, ταῖς δὲ φρεσὶ τέλειοι γίνεσθε. Ἐν τῷ νόμῳ γέγραπται ὅτι «ἐν ἑτερογλώσσοις καὶ ἐν χείλεσιν ἑτέροις λαλήσω τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ οὐδ᾿ οὕτως εἰσακούσονταί» μου, λέγει Κύριος. Ὥστε αἱ γλῶσσαι εἰς σημεῖόν εἰσιν οὐ τοῖς πιστεύουσιν, ἀλλὰ τοῖς ἀπίστοις, ἡ δὲ προφητεία οὐ τοῖς ἀπίστοις, ἀλλὰ τοῖς πιστεύουσιν. ᾿Εὰν οὖν συνέλθῃ ἡ ἐκκλησία ὅλη ἐπί τὸ αὐτὸ καὶ πάντες γλώσσαις λαλῶσιν, εἰσέλθωσι δὲ ἰδιῶται ἤ ἄπιστοι, οὐκ ἐροῦσιν ὅτι μαίνεσθε; Ἐὰν δὲ πάντες προφητεύωσιν, εἰσέλθῃ δέ τις ἀπιστος ἢ ἰδιώτης, ἐλέγχεται ὑπὸ πάντων, ἀνακρίνεται ὑπὸ πάντων, καὶ οὕτω τὰ κρυπτὰ τῆς καρδίας αὐτοῦ φανερὰ γίνεται· καὶ οὕτω πεσὼν ἐπί πρόσωπον προσκυνήσει τῶ Θεῷ, ἀπαγγέλλων ὅτι ὁ Θεὸς ὄντως ἐν ὑμῖν ἐστι.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ ΙΑ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΛΟΥΚΑ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
19: 37-44

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐγγίζοντος τοῦ Ἰησοῦ πρὸς τῇ καταβάσει τοῦ ὄρους τῶν ἐλαιῶν ἤρξαντο ἅπαν τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν χαίροντες αἰνεῖν τὸν Θεὸν φωνῇ μεγάλῃ περὶ πασῶν ὧν εἶδον δυνάμεων λέγοντες· Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος βασιλεὺς ἐν ὀνόματι Κυρίου· εἰρήνη ἐν οὐρανῷ καὶ δόξα ἐν ὑψίστοις. καί τινες τῶν Φαρισαίων ἀπὸ τοῦ ὄχλου εἶπον πρὸς αὐτόν· Διδάσκαλε, ἐπιτίμησον τοῖς μαθηταῖς σου.καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Λέγω ὑμῖν ὅτι ἐὰν οὗτοι σιωπήσωσιν, οἱ λίθοι κεκράξονται. καὶ ὡς ἤγγισεν, ἰδὼν τὴν πόλιν ἔκλαυσεν ἐπ’ αὐτῇ, λέγων ὅτι Εἰ ἔγνως καὶ σὺ καὶ γε ἐν τῇ ἡμέρᾳ σου ταύτῃ, τὰ πρὸς εἰρήνην σου! νῦν δὲ ἐκρύβη ἀπὸ ὀφθαλμῶν σου· ὅτι ἥξουσιν ἡμέραι ἐπὶ σὲ καὶ περιβαλοῦσιν οἱ ἐχθροί σου χάρακά σοι καὶ περικυκλώσουσί σε καὶ συνέξουσί σε πάντοθεν, καὶ ἐδαφιοῦσί σε καὶ τὰ τέκνα σου ἐν σοί, καὶ οὐκ ἀφήσουσιν ἐν σοί λίθον ἐπὶ λίθῳ, ἀνθ’ ὧν οὐκ ἔγνως τὸν καιρὸν τῆς ἐπισκοπῆς σου.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Ο βίος έχει αντιγραφεί από τον σύνδεσμο https://agioreitika.net/2018/12/13/ο-άγιος-φιλάρετος-ο-ελεήμων.
Η ευχή βρίσκεται στο τέλος του κειμένου.

«Ἐσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησι»

Ὁ Ἅγιος Φιλάρετος, ζοῦσε κατὰ τοὺς χρόνους, ποὺ στὴν Κωνσταντινούπολη βασίλευε ὁ Κωνσταντῖνος καὶ ἡ Εἰρήνη, περὶ τὸ ἔτος 780 μ.Χ. Γεννήθηκε λίγο μετὰ τὸ 700 μ.Χ. Καταγόταν ἀπὸ τὰ μέρη τῆς Παφλαγονίας καὶ ἀπὸ τὴν πόλη Ἄμνειαν. Ἦταν ἐπίσημος καὶ κατεῖχε τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπάτου. Ἦταν ὅμως ὁ μακάριος καὶ πραγματικὰ φιλάρετος. Ἦταν καὶ πολὺ πλούσιος. Εἶχε πολλὰ ζῶα. Εἶχε χωράφια, ἀμπέλια καὶ ἄλλα κτήματα. Ἐπίσης εἶχε πολλοὺς δούλους καὶ ὑπηρέτες. Ἡ γυναίκα του, ἡ Θεοσεβῆ, ἦταν εὐγενική. Φοβόταν καὶ σεβόταν τὸν Κύριο. Εἶχαν ἕνα ἀγόρι τὸν Ἰωάννη καὶ δύο θυγατέρες, τὴν Ὑπατία καὶ τὴν Εὐανθία. Ὁ Φιλάρετος ἦταν πολὺ ἐλεήμων, καὶ φιλόξενος. Κάθε μέρα ἔδιδε ἄφθονα ἀπὸ τὰ πλούτη του στοὺς φτωχούς, στοὺς πεινασμένους, στοὺς γυμνούς, στὶς χῆρες καὶ στὰ ὀρφανά. Ἡ φήμη του ἀκούστηκε σ’ ὅλη τὴν Ἀνατολή. Ἔρχονταν, λοιπόν, οἱ φτωχοὶ καὶ ὅσοι εἶχαν ἀνάγκην. Ἔπαιρναν ἀπὸ αὐτὸν ἄλλος χρήματα, ἄλλος ζῶα, ἄλλος ἄλλο τί, ἀνάλογα μὲ τὴν ἀνάγκη ποὺ εἶχε ὁ καθένας. Τὸ σπίτι τοῦ εὐλογημένου Φιλαρέτου, ἦταν πηγὴ ἀνεξάντλητος. Καὶ ὅσο αὐτὸς ἔδιδε μὲ πρόσωπο χαρούμενο, τόσο ὁ πλουσιόδωρος Κύριος, πλήθυνε τὰ ἀγαθά του περισσότερο.

Γίνεται φτωχὸς

Ὁ μισόκαλος ὅμως φθόνησε τὴν ἀρετὴ τοῦ Φιλαρέτο. Ὁ Φιλάρετος ὅμως πτώχευσε. Πτώχευσε διότι ἔδιδε κατὰ τὴν συνήθειά του κάθε ἡμέρα ἐλεημοσύνη. Μοίραζε τὰ κτήνη του καὶ τὴν περιουσία του. Ἄλλα καὶ διότι κλέφτες καὶ κακοποιοὶ τὸν ἔκλεβαν καὶ οἱ δυνατότεροι τοῦ ἅρπαζαν τὴν περιουσία. Δὲν τοῦ ἔμειναν, παρὰ ἕνα ζευγάρι βόδια, ἕνας ὄνος, μιὰ ἀγελάδα μὲ τὸ μοσχαράκι της καὶ μερικὰ μελίσσια. Τὰ χωράφια τοῦ τὰ ἅρπαξαν μὲ τὸ ἔτσι θέλω οἱ γεωργοὶ καὶ οἱ γείτονες, γιατί εἶδαν, ὅτι ὅταν πτώχευσε δὲν μποροῦσε νὰ τὰ καλλιεργήσει. Ἔτσι λοιπὸν ἄλλοι μὲ τὴ βία καὶ ἄλλοι παρακαλώντας, τοῦ τὰ πῆραν ὅλα καὶ δὲν τοῦ ἄφησαν τίποτε παρὰ τὸ σπίτι, ὅπου κατοικοῦσε. Ἀπὸ αὐτὰ ὅλα, ποὺ ἔπαθε ὁ Φιλάρετος δὲν λυπόταν καθόλου.

Δίδει τὸ βόδι ἀπὸ τὸ ζευγάρι του

Μιὰ μέρα ὁ Φιλάρετος ἐπῆρε τὸ ζευγάρι του καὶ ἐπῆγε στὸ χωράφι του, ποὺ τοῦ εἶχε ἀπομείνει, νὰ ἐργαστεῖ. Ἔκει κοντὰ στὸ χωράφι του ἐργαζόταν ἕνας ἄλλος γεωργὸς φτωχὸς μὲ τὸ βόδι του. Ἔξαφνα τὸ βόδι του ψόφησε. Ὁ δύστυχος λυπήθηκε πάρα πολύ, γι’ αὐτὸ ποὺ ἔπαθε, διότι ἦταν φτωχὸς πολύ, ἀλλὰ καὶ χρεωμένος. Ἔτρεξε ἀμέσως στὸ Φιλάρετο, νὰ τοῦ πεῖ τὴ συμφορά του καὶ τουλάχιστον νὰ τὸν παρηγορήσει γιατί ἤξερε, ὅτι δὲν μποροῦσε μὲ ἄλλο τρόπο νὰ τὸν βοηθήσει. Ὁ ἐλεήμων ὅμως, ἄνθρωπος, ὅταν εἶδε τὸν γείτονά του δακρυσμένο, τὸν συμπόνεσε. Ἀμέσως ξέζεψε τὸ βόδι του καὶ τοῦ τὸ χάρισε.

Χαρίζει καὶ τὸ ἄλλο βόδι

Μετὰ πέντε ἡμέρες, ἐκεῖ ποὺ ἔβοσκε τὸ βόδι τοῦ γεωργοῦ, ἔφαγε φαρμακερὸ βότανο καὶ ψόφησε. Ἀμέσως ὁ γεωργὸς πῆρε ἐκεῖνο τὸ βόδι ποὺ τοῦ χάρισε ὁ Φιλάρετος καὶ τὸ πῆγε στὸ σπίτι του, λέγοντας:

—Για τὴν ἁμαρτία ποὺ ἔκανα, παίρνοντάς σου τὸ βόδι, ἀδίκησα τὰ παιδιά σου. Ὁ Θεὸς μὲ τιμώρησε, γιὰ τὴν ἀδιακρισία μου καὶ μοῦ θανάτωσε καὶ τὸ ἄλλο τὸ δικό μου. Ἀλλὰ ὁ Φιλάρετος τοῦ ἔδωσε καὶ τὸ ἄλλο τὸ δικό του καὶ τοῦ λέγει:

—Πάρε καὶ αὐτὸ καὶ δούλευε, γιατί ἐγὼ σκοπεύω νὰ πάω σὲ ἄλλο τόπο μακρινὸ καὶ δὲν τὸ χρειάζομαι.

Ἔχω κρυμμένα χρήματα πολλὰ

Στὸ σπίτι ὅμως τοῦ Φιλαρέτου, κλαίγανε ἡ γυναίκα του καὶ τὰ παιδιὰ του γιατί πλέον ἦταν φτωχοὶ καὶ δὲν εἶχαν οὔτε τὸ ζευγάρι γιὰ νὰ καλλιεργήσουν τὴν γῆ τους καὶ νὰ βγάλουν τὸ ψωμί τους. Ὅμως ὁ Ἅγιος τούς παρηγόρησε καὶ τοὺς εἶπε:

—Μή στενοχωρεῖστε. Ἔχω χρήματα κρυμμένα σὲ ἕνα τόπο τόσα πολλά, ὥστε ἑκατὸ χρόνια νὰ ζήσετε, καὶ νὰ ντύνεστε. Ἐγὼ εἶχα προβλέψει αὐτὴ τὴ φτώχεια μας καὶ ὅταν πωλοῦσα τὰ ζῶα, φύλαγα τὰ χρήματα.

Αὐτὰ τοὺς τὰ ἔλεγε μὲ τέτοια βεβαιότητα, διότι προέβλεπε μὲ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, σὰν προορατικός, σὰν προφήτης, ἐκεῖνο, ποὺ ἔμελλε νὰ γίνει ὕστερα, ὅπως καὶ ἔγινε. Κατόπιν ὁ Ἅγιος ὁ ἐλεήμονας ἔδωσε καὶ τὸ ἄλογο καὶ τὴν ἀγελάδα του μὲ τὸ μοσχαράκι της σὲ δύο φτωχούς. Καὶ ἀπὸ τὸ ὑστέρημά του πάλι ὁ Ἅγιο ἔδινε ἐλεημοσύνη στοὺς φτωχούς 

Φιλοξενεῖ θαυμαστῶς τὴν Βασιλικὴ ἀποστολὴ

Τὸν καιρὸ ἐκεῖνο, βασίλευε ἡ φιλόχριστος Εἰρήνη καὶ ὁ υἱός της, Κωνσταντῖνος, (780-794). Ἡ βασίλισσα καὶ ὁ υἱὸς της σκέφθηκαν νὰ διαλέξουν τὴν πιὸ ὡραία καὶ ἐνάρετη κόρη, γιὰ σύζυγο τοῦ βασιλέως. Ἔστειλαν, λοιπόν, ἀξιωματικοὺς εἰς πάσαν πόλιν καὶ χῶραν γιὰ νὰ βροῦν τὴν πιὸ ὡραία καὶ καλὴ μὲ χριστιανικὴ ἀνατροφή. Ἀφοῦ πῆγαν σ’ ὅλες τὶς πόλεις, ἦλθαν καὶ στὴν Ἄμνεια. Ὅταν εἶδαν οἱ βασιλικοὶ ἄνθρωποι τὸ ὡραῖο σπίτι τοῦ Φιλάρετου, νόμισαν ὅτι κανενὸς μεγάλου ἄρχοντος θὰ εἶναι. Διέταξαν τοὺς ὑπηρέτες τους νὰ καταλύσουν ἐκεῖ. Ὁ Φιλάρετος, ὅταν τοὺς εἶδε νὰ ἔρχονται, πῆρε τὸ ραβδί του καὶ προϋπάντησε τοὺς ξένους μὲ μεγάλη χαρά, λέγοντας:

—Σᾶς εὐχαριστῶ ποὺ καταδεχτήκατε νὰ καταλύσετε στὸ φτωχικό μας.

Ἔπειτα διέταξε τὴ γυναίκα του νὰ ἑτοιμάσει μὲ ἐπιμέλεια φαγητὸ γιὰ νὰ φᾶνε οἱ ξένοι.

Ἡ γυναίκα του ὅμως τοῦ λέγει:

—Μιά κότα δὲν ἄφησες, δυστυχισμένε, στὸ σπίτι σου. Τί νὰ τοὺς ἑτοιμάσω;

Ὁ Ἅγιος ὅμως τῆς λέγει:

—Άναψε σὺ τὸ τζάκι, στόλισε τὸ μεγάλο τρίκλινο καὶ καθάρισε τὴν ἐλεφαντένια τράπεζα ἐσὺ καὶ ὁ Θεὸς θὰ μᾶς στείλει τώρα καὶ φαγητά, ὅσα θέλουμε.

Ἑτοίμασε, λοιπόν, ἡ γυναίκα του ὅλα, ὅπως τῆς εἶπε. Καὶ ὢ τοῦ θαύματος! Οἱ πρῶτοι τῆς χώρας, ἔφεραν ἀπὸ τὴν ἰδιαίτερη πόρτα, ἀρνιά, κριάρια, κότες, περιστέρια, παλιὸ κρασὶ καὶ ὅτι ἄλλο χρειαζόταν ἕνα μεγάλο τραπέζι.

 Ζητούσαν νύμφη γιὰ τὸν Βασιλέα

Ἔφαγαν καὶ εὐχαριστήθηκαν οἱ φιλοξενούμενοι. Τὴν ἑπόμενη ἡμέρα θέλησαν νὰ δοῦν τὴν οἰκογένεια τοῦ Φιλάρετου. Ἔτσι στολίσθηκαν τὰ κορίτσια καὶ μὲ τάξη, ἦλθαν καὶ προσκύνησαν τοὺς ξένους, μὲ σχῆμα θαυμάσιο. Οἱ βασιλικοὶ ξένοι, ὅταν εἶδαν τὸ κάλλος τῶν κοριτσιῶν, τὴν εὐταξία τους, τοὺς τρόπους τους, θαύμασαν καὶ εὐχαριστήθηκαν ποὺ βρῆκαν ὅτι ζητοῦσαν. Ἄρχισαν ἀμέσως νὰ ἐξετάζουν τὴν ἡλικία, νὰ μετροῦν τὸ σῶμα, τὸ πόδι τοῦ καθενὸς σύμφωνα μὲ τὴν παραγγελία, ποὺ εἶχαν. Ὅλα ἤσαν τέλεια. Καὶ ἡ μορφὴ ὁμοίαζε μὲ τὴν εἰκόνα ποὺ βαστοῦσαν. Τότε τοὺς πῆραν ὅλους, μὲ μεγάλη χαρά: Τὸν γέροντα Φιλάρετο, τὴν σύζυγό του Θεοσεβῆ, τὸν πρῶτο υἱό του, τὸν Ἰωάννη, τὴν θυγατέρα του Ὑπατία, ποὺ ἦταν χῆρα μὲ τὶς δυὸ θυγατέρες της, τὴν Μαρία καὶ τὴν Μαρανθία καὶ μὲ ὅλους αὐτοὺς τοὺς συγγενεῖς των, ἐν ὄλω τριάντα ἄτομα, ἔφυγαν γιὰ τὰ Ἀνάκτορα.

Πῶς βρέθηκε ὁ κρυμμένος θησαυρὸς

Ὅταν ἔφθασαν στὴν Κωνσταντινούπολη ἀμέσως τὴν μὲν πρώτη τὴν Μαρία, στεφανώθηκε ὁ βασιλεύς, τὴν δὲ δεύτερη, ἕνας ἄρχοντας, πατρίκιος τὸ ἀξίωμα, καὶ τὴν ἄλλη ἐγγονὴ τοῦ Ἁγίου, τὴν θυγατέρα τῆς ἄλλης του κόρης, τὴν ἔστειλαν εἰς τὸν βασιλέα τῶν Λογγοβάρδων, τὸν Ἀργούσην. Αὐτὸς εἶχε ζητήσει νὰ τοῦ στείλουν ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη μία κόρη ὡς σύζυγο. Ἔγιναν, λοιπόν, οἱ γάμοι μὲ μεγάλη χαρά. Κάλεσε ὁ βασιλεύς, ὅλους τους συγγενεῖς τοῦ Φιλαρέτου, καὶ τοὺς ἔδωσε ἀπὸ τὸν μικρότερο ὡς τὸν μεγαλύτερο, τόπους πολλούς, νὰ ὁρίζουν δικούς τους. Τοὺς ἔδωσε ἀκόμη κτήματα, ἐνδυμασίες, χρυσάφι, πολύτιμους λίθους, μαργαριτάρια καὶ σπίτια πολλὰ νὰ κατοικοῦν κοντὰ στὸ παλάτι. Τότε θυμήθηκαν ὅλοι τά λόγια τοῦ γέροντος Φιλαρέτου, ποὺ τοὺς ἔλεγε, ὅτι ἔχει θησαυρὸ κρυμμένο καὶ τὸν μακάριζαν καὶ τὸν εὐχαριστοῦσαν, ποὺ τοὺς προξένησε τόση εὐτυχία. Ὁ δὲ Ἅγιος γέροντας, ἀφοῦ ἔλαβε ἀπὸ τὸν βασιλέα πολλὰ δωρήματα, δὲν λησμόνησε τὶς δωρεὲς τοῦ Θεοῦ, οὔτε ἄφηκε τὴν πρώτη του συνήθεια, ἀλλὰ τὸν εὐχαριστοῦσε μὲ λόγια καὶ ἔργα πάντοτε.

Στὸ Μοναστήρι τῆς κρίσεως γιὰ τὸν τάφο του

Ζοῦσε στὸ παλάτι ὁ Φιλάρετος ὅλη τὴν ἡμέρα. Δὲν θέλησε ποτὲ ὅμως νὰ φορέσει μεταξωτὸ ἔνδυμα, ἤ χρυσὴ ζώνη. Οὔτε ἀξίωμα θέλησε νὰ πάρει ἀπὸ τὸ βασιλιά. Μόνον, ἐπειδὴ τὸν παρεκάλεσε ὁ βασιλεὺς καὶ ἡ βασίλισσα, ἐδέχθη μὲ βία μεγάλη το ἀξίωμα τοῦ Ὑπάτου.

Ἦλθε ὅμως καιρὸς καὶ ὁ Κύριος ἀπεκάλυψε εἰς τὸν Φιλάρετο τὸ τέλος τῆς ζωῆς του. Ἐπῆρε, λοιπόν, τὸν ὑπηρέτη αὐτόν, ποὺ κρατοῦσε τὰ βαλάντια τῆς ἐλεημοσύνης καὶ πῆγαν κρυφὰ σ’ ἕνα Μοναστήρι τῆς πόλεως ποὺ ὀνομάζονταν «τῆς Κρίσεως». Ἔχει ἔμεναν παρθένες μοναχές. Ζήτησε ἀπὸ τὴν ἡγουμένη μνῆμα πελεκητὸ καινούργιο. Ἐκείνη ἀπόρησε. Τότε ὁ Ἅγιος τῆς λέγει:

—Μετά δέκα ἡμέρες φεύγω ἀπὸ τὴν ζωὴ αὐτὴ καὶ πηγαίνω στὴν ἄλλη Βασιλεία. Θέλω δὲ νὰ ἐνταφιαστεῖ σ’ αὐτὸ τὸ μνῆμα τὸ ἄθλιο σῶμα μου. Στὸν ὑπηρέτη εἶπε νὰ μὴν ἀποκαλύψει σὲ κανέναν τίποτε.

Οἱ τελευταῖες ὑποθῆκες του

Ὅταν ἔφθασε στὸ σπίτι του, ἔπεσε στὸ κρεβάτι ἄρρωστος. Κατὰ τὴν ἐνάτη ἡμέρα κάλεσε ὅλους τούς συγγενεῖς του καὶ τοὺς εἶπε:

—Τέκνα μου, ὁ Βασιλεὺς μὲ κάλεσε νὰ ὑπάγω πρὸς αὐτὸν σήμερα. Αὐτοὶ νόμισαν ὅτι λέγει γιὰ τὸν γαμβρό του καὶ τοῦ λέγουν:

—Πῶς μπορεῖς νὰ πᾶς, ἀφοῦ εἶσαι ἐξασθενημένος ἀπὸ τὴν ἀρρώστια;

—Αὐτοί, τοὺς λέγει, ποὺ θὰ μὲ σηκώσουν μὲ θρόνο χρυσό, εἶναι ἐδῶ δεξιά μου, ἀλλὰ σεῖς δὲν τοὺς βλέπετε.

Τότε κατάλαβαν τί σήμαιναν τὰ λόγια του καὶ ἄρχισαν νὰ κλαῖνε. Ὁ Ἅγιος ὅμως τοὺς ἔκανε νόημα νὰ σιωπήσουν κι ἄρχισε νὰ τοὺς συμβουλεύει:

—Γνωρίζετε, παιδιά μου, καλὰ τὴ ζωή μου. Ἔκανα τὴν ἐλεημοσύνη ἀπὸ τὸν κόπο μου καὶ ὄχι ἀπὸ ἀδικίες καὶ ἁρπαγές. Ἐνθυμεῖσθε τὰ πλούτη ποὺ εἶχα πρῶτα, καὶ τὴν φτώχεια πού μοῦ ἦλθε ὕστερα. Καὶ πάλιν βλέπετε τὸν τελευταῖο πλοῦτο, πού μοῦ ἀπέστειλε ὁ Κύριος. Μήπως μὲ εἴδατε ποτὲ νὰ δώσω σημασία στὰ πλούτη ἢ νὰ γογγύσω στὴ φτώχεια; Εἴδατε ποτὲ νὰ ἀδικήσω κανέναν ἄνθρωπο; Λοιπὸν τὸ ἴδιο νὰ κάνετε καὶ σεῖς, ἂν θέλετε τὴν σωτηρία σας. Μὴ λυπηθεῖτε τὰ πλούτη ποὺ χάνονται, ἀλλὰ δίδετε στοὺς φτωχούς. Στείλατέ τα σὲ ἐκεῖνον τὸν κόσμο, ποὺ πηγαίνω κι ἐγὼ καὶ θὰ σᾶς τὰ φυλάξει ὁ Θεὸς ἀκαίρεον, νὰ τὸν βρεῖτε ὅταν ἔλθετε. Μὴν τὸν ἀφήσετε ἐδῶ, γιὰ νὰ τὸν χαίρονται ἄλλοι καὶ σεῖς νὰ ὑποφέρετε βάσανα αἰώνια. Μοιράστε τὸν σὲ χῆρες καὶ ὀρφανά, σὲ φυλακισμένους καὶ σὲ Ἐκκλησιὲς καὶ μοναστήρια γιὰ νὰ σᾶς τὸν ἀνταποδώσει ὁ πλουσιόδωρος βασιλεύς, νὰ ἀγάλλεσθε τὴν οὐράνιο βασιλεία ἀτελεύτητα.

Ὁ ὕπνος τοῦ δικαίου

Τότε εὐχήθηκε τὴν γυναίκα του καὶ ὅλους τους συγγενεῖς του. Ἔλαμψε ὅλο το πρόσωπό του, σὰν ἥλιος καὶ ἔψαλλε χαρούμενος τό, «ἔλεος καὶ κρίσιν ἄσομαί σοι Κύριε». Τελειώνοντας τὸν ψαλμόν, διεχύθηκε τόση εὐωδία στὸ σπίτι, σὰν νὰ εἶχαν χύσει μύρο πολύτιμο καὶ νὰ θυμίαζαν μὲ πολλὰ ἀρώματα. Τότε εἶπε καὶ τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως, τὸ «Πιστεύω εἰς ἕνα Θεὸν» καὶ τὸ «Πάτερ ἠμῶν». Ὅταν ὅμως ἔλεγε «Γεννηθήτω τὸ θέλημά σου» παρέδωκε τὴν ἁγία του ψυχή, εἰς χείρας τοῦ Θεοῦ, γέροντας πλέον καὶ πλήρης ἡμερῶν. Καίτοι ἦτο πολὺ γέρων, οὔτε τὰ δόντια του εἶχε χάσει, οὔτε τὸ χρῶμα τοῦ προσώπου του εἶχε ἀλλάξει. Ἦταν ἀνθηρὸς καὶ ὡραῖος στὸ πρόσωπο, σὰν μῆλο ἡ σὰν τριαντάφυλλο. Ἐκοιμήθη τὸ 792 μ.Χ.

Θαυματουργεῖ στὴν κηδεία του

Τότε ἦλθε ὁ βασιλεὺς καὶ ὅλη ἡ Σύγκλητος καὶ οἱ συγγενεῖς καὶ ἔθαψαν τὸ τίμιο σῶμα του εἰς τὸν τάφο, τὸν ὁποῖον ἑτοίμασε ὁ ἴδιος. Ἔδωκαν ἐκείνην τὴν ἡμέρα πολλὴ ἐλεημοσύνη στοὺς φτωχούς, οἱ ὁποῖοι ἀκολουθοῦσαν τὸ ἅγιο Λείψανο καὶ θρηνοῦσαν καὶ ἔλεγαν στὸν Θεό.

—Γιατί, Κύριε, μᾶς στέρησες τὸν τροφέα καὶ εὐεργέτη μας; Ποιὸς θὰ μᾶς ντύσει; Ποιὸς θὰ πληρώσει τὰ χρέη μας; Ποιὸς θὰ συμπαθήσει ἠμᾶς τοὺς φτωχοὺς καὶ ἀσήμαντους; Μεταξὺ αὐτῶν ἦταν καὶ ἕνας δαιμονισμένος, ποὺ ἀκολουθοῦσε. Ἐφώναζε ἄστατα καὶ προσπαθοῦσε νὰ ρίξει τὸ λείψανο κάτω. Ὅταν ὅμως ἔφθασαν στὸν τάφο, ὁ δαίμονας ἔριξε τὸν ἄνθρωπο κάτω καὶ τὸν τάραξε πολύ. Τότε τὸ δαιμόνιον ἔφυγε. Ὁ ἄνθρωπος ἔγινε ὑγιὴς μὲ τὴν προσευχὴ τοῦ Ἁγίου Φιλαρέτου. Ὅταν εἶδαν αὐτὸ τὸ θαῦμα, ὅλοι δόξασαν τὸ Θεό, ποὺ ἔδωσε τόση χάρι στὸ δοῦλο του. Κατόπιν ἐνταφίασαν τὸν Ἅγιο στὴν λάρνακα, ποὺ ἀγόρασε ὁ ἴδιος στὸ Μοναστήρι τῆς Κρίσεως.

Στίχος

Εὐχὴ εἰς εὐλογίαν νέου μέλιτος

Κύριε, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ποιητὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὁ πάντα ἐν σοφίᾳ ποιήσας, ὁ τὴν Σὴν πρόνοιαν δεικνύων καὶ εἰς τὰ ἄλογα ζῷα καὶ πετεινὰ καὶ ἔντομα, ὁ καὶ ποιήσας ταῦτα εἰς διακονίαν καὶ διατροφὴν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων· Σὺ εἶ ὁ καὶ τῆς μελίσσης πλαστουργός, ὁ εἰπών· «πορεύθητι πρὸς τὴν μέλισσαν καὶ μάθε ὡς ἐργάτις ἐστί, τήν τε ἐργασίαν ὡς σεμνὴν ποιεῖται· ἧς τοὺς πόνους βασιλεῖς καὶ ἰδιῶται πρὸς ὑγίειαν προσφέρονται· ποθεινὴ δέ ἐστι πᾶσι καὶ ἐπίδοξος», καί ὅτι, «μικρὰ ἐν πετεινοῖς μέλισσα, καὶ ἀρχὴ γλυκασμάτων ὁ καρπὸς αὐτῆς»· ὁ δι᾽ αὐτῆς παρέχων τοῖς βροτοῖς, οὐχὶ μόνον τὸ ἡδύτατον μέλι καὶ τὸν κηρόν, ἀλλὰ καὶ τὴν καρπογονίαν τοῖς δένδροις.

Σοί, τοίνυν, εὐχαριστοῦμεν, Δέσποτα, εὐεργέτα τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων ἡμῶν, καὶ ἐπὶ τῇ παρούσῃ παραγωγῇ τοῦ μέλιτος, ὅπερ εὐλόγησον τῇ ἀοράτῳ χειρί Σου, τοῦ γενέσθαι εἰς ὑγίειαν τοῖς ἐξ αὐτοῦ μεταλαμβάνουσιν. Καὶ σὺν τούτῳ, εὐλόγησον τοὺς μελισσοκόμους, καὶ πάντας τοὺς συντελέσαντας εἰς τὴν τοῦ παρόντος μέλιτος παραγωγήν.

Ἔτι δέ, Σὲ παρακαλοῦμεν, Κύριε, φύλαττε τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ζῷα καὶ φυτά, καὶ δὴ τὰς εὐλογημένας μέλιττας, ἐκ τῆς βλάβης τῶν ποικίλων μολύνσεων καὶ ἀσθενειῶν, αἳ ἐπέρχονται ἐκ τῶν παραλόγων τῶν ἀνθρώπων καταχρήσεων.

Καὶ ἀξίωσον ἡμᾶς, ὡς ἐνταῦθα γευόμεθα τῆς γλυκύτητος τοῦ μέλιτος καὶ τῶν ἄλλων Σου ποιημάτων, ἃ ἔδωκας ἡμῖν εἰς βρῶσιν καὶ σύστασιν τοῦ σώματος, οὕτω κοινωνοὺς γενέσθαι καὶ τῆς ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον ἀϊδίου καὶ ἀνεκφράστου χρηστότητος καὶ ἡδύτητος τῆς βασιλείας Σου, τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πρεσβείαις τῆς ὑπερευλογημένης ἐνδόξου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, τοῦ ὁσίων καὶ θεοφόρων πατέρων ἡμῶν Φιλαρέτου τοῦ Ἐλεήμονος καὶ Ἰωάννου τοῦ Λαμπαδιστοῦ, καὶ πάντων Σου τῶν ἁγίων. Ἀμήν.

O Άγιος Φιλάρετος ο Eλεήμων, εν ειρήνη τελειούται

Θνήσκεις ο πάσαν αρετήν φερωνύμως,
Πάτερ φιλήσας τον γε μην οίκτον πλέον.

Oύτος ήτον κατά τους χρόνους Kωνσταντίνου και Eιρήνης των βασιλέων, εν έτει ψπ΄ [780], καταγόμενος από την χώραν των Παφλαγόνων, υιός Γεωργίου και Άννης. Λαβών δε γυναίκα νόμιμον διά γάμου, εσχόλαζεν εις την γεωργίαν της γης. Kαι από εκεί ποριζόμενος τα προς το ζην αναγκαία, πλουσιοπαρόχως διεμοίραζε την ελεημοσύνην εις τους πτωχούς. Όθεν από φθόνον του Διαβόλου, εις τόσην πτωχείαν κατήντησεν ο αοίδιμος, ώς ποτε ο Iώβ, ώστε οπού υστερείτο και αυτήν την αναγκαίαν τροφήν. Aλλ’ όμως ο Θεός δεν επαράβλεψεν αυτόν μέχρι τέλους να ταλαιπωρήται από την ένδειαν. Oικονόμησε γαρ διά της προνοίας του, ότι ο Kωνσταντίνος ο υιός της βασιλίσσης Eιρήνης, να πάρη εις γυναίκα του την εγγονήν του Aγίου τούτου Φιλαρέτου, Mαρίαν ονόματι. Eπειδή και αυτή ήτον γεμάτη από κάθε ωραιότητα ψυχής ομού τε και σώματος. Aκολούθως δε οικονόμησε και ότι ο Άγιος Φιλάρετος ούτος να τιμηθή με το αξίωμα του υπάτου. Όθεν εκ τούτου έγινε πολλού πλούτου κύριος, τον οποίον διεμοίραζεν αφθονοπαρόχως εις τους πτωχούς.

Eπειδή δε ο τρισόλβιος επρογνώρισε τον καιρόν του θανάτου και της προς τον Xριστόν αυτού αναλύσεως, διά τούτο εκάλεσεν όλους τους συγγενείς του, και επροείπε, τι έμελλε να ακολουθήση εις τον κάθε ένα. Eπρόσθεσε δε και ταύτα ακόμη τα αξιομνημόνευτα. Mη αλησμονείτε, τέκνα και συγγενείς μου, την φιλοξενίαν. Mη επιθυμείτε τα ξένα πράγματα. Mη λείπετε από τας ακολουθίας και λειτουργίας της Eκκλησίας. Kαι διά να ειπώ συντόμως, καθώς βλέπετε εμένα και πολιτεύομαι, έτζι πολιτεύεσθε και εσείς. Tαύτα ειπών και ευχηθείς αυτούς, ανεπαύθη εν ειρήνη. (Tον κατά πλάτος Bίον τούτου όρα εις τον Παράδεισον¹.)

Σημείωση

1. Σημείωσαι, ότι εις τον Άγιον τούτον Φιλάρετον Aκολουθίαν τελείαν εφιλοπόνησεν ο οσιολογιώτατος διδάσκαλος κύριος Xριστοφόρος, ο εν τη Iερά Σκήτει του Προδρόμου τους ασκητικούς ανύων διαύλους.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Μνήμη του Aγίου Προφήτου Nαούμ

Nαούμ τον Eλκεσαίον εκπεπνευκότα,
Έλκει πόθος με σμυρνίσαι σμύρνη λόγου.
Πρώτη εκ βιότοιο Δεκεμβρίου ώχετο Nαούμ.

Oύτος ήτον από Eλκεσέμ πέραν εις Bατταρείμ, καταγόμενος από την φυλήν του Συμεών, και ακμάσας προ Xριστού έτη υξ΄ [460]. Ύστερον δε από τον Προφήτην Iωνάν επροφήτευσε και έδωκε σημείον διά την πόλιν Nινευΐ, ήγουν ότι αυτή θέλει αφανισθή από γλυκά νερά, και από φωτίαν υπόγειον. H οποία προφητεία του αύτη επληρώθη και διά των έργων. Διότι η λίμνη, οπού ευρίσκετο τριγύρω εις την Nινευΐ, πλημμυρήσασα από σεισμόν, κατεπόντισεν αυτήν. Aλλά και η φωτία ερχομένη από την έρημον, κατέκαυσε το υψηλότερον μέρος της πόλεως. Tαύτα προφητεύσας εναντίον της Nινευΐ, και συγγράψας την προφητικήν του βίβλον, την εις τρία κεφάλαια διηρημένην, απέθανεν εν ειρήνη και ετάφη εις την εδικήν του γην. Eρμηνεύεται δε Nαούμ ανάπαυσις, ή παράκλησις εγώ πάσιν, ή φρόνημα, ή υπόληψις¹.

Σημείωση

1. Περί του Προφήτου Nαούμ ταύτα γράφει Aλέξανδρος ο Mαυροκορδάτος εις τα Iουδαϊκά. Ότι δηλαδή αυτός ήτον κατά τους χρόνους Σεδεκίου βασιλέως της Iερουσαλήμ καταγόμενος εκ της Bιγαβάρ της εν Γαλιλαία, ακμάσας μετά την καταστροφήν της Σαμαρείας. Kαι ότι επειδή οι Nινευίται αφ’ ου μετενόησαν επί του Iωνά, πάλιν έπεσον εις τας προτέρας αμαρτίας, διά τούτο τας τιμωρίας, οπού ο Θεός δεν έδωκε τότε εις αυτούς διά την μετάνοιαν, αυτάς τας ιδίας επαραχώρησε να λάβουν ύστερον διά την κακίαν. Όθεν λόγος έχει, ότι ύστερον από τεσσαράκοντα χρόνους της μετανοίας των Nινευϊτών, εσκλαβώθησαν αυτοί από τους Bαβυλωνίους. Φαίνεται δε, ότι αφ’ ου εσκλαβώθησαν οι Nινευίται υπό των Bαβυλωνίων, τότε κατεκάη η πόλις των Nινευΐ, και εκαταποντίσθη υπό του ύδατος.

Σημείωσαι δε, ότι με την προφητείαν οπού κάμνει ο Προφήτης ούτος διά την καταστροφήν των Nινευϊτών και Aσσυρίων, παρηγορεί τους Iσραηλίτας, δείχνωντας τον Θεόν, ότι δι’ αυτούς τιμωρεί, τους αυτούς πρότερον τιμωρήσαντας.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Ἀρχιμ. Φωτίου Ἰωακεὶμ

Ἡμέρα κοσμοχαρμόσυνη καὶ πανήγυρη ὑπέρλαμπρη ἡ σημερινή, ἀγαπητοί μου ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί. Σήμερα ἡ ἁγία τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησία τελεῖ τὴ μνήμη τοῦ πανευφήμου καὶ πρωτοκλήτου Ἀνδρέα τοῦ ἀποστόλου, καὶ δοξάζει καὶ γεραίρει τὸ σεβάσμιο πρόσωπό του μὲ ὕμνους καὶ ᾠδὲς πνευματικές, δοξολογώντας συνάμα τὸν «θαυμαστὸν ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ» Θεόν, ποὺ δοξάζει τοὺς γνήσιους δούλους Του καὶ στὴ γῆ καὶ στὸν οὐρανό.

Γι᾿ αὐτὸ κι ἐμεῖς συναθροισθήκαμε στὸν παλαίφατο τοῦτο ναό, ποὺ τιμᾶται στὸ ὄνομα τοῦ μεγάλου αὐτοῦ καὶ λαοφιλέστατου ἀποστόλου, τὸν ὁποῖο ἡ ἀγάπη καὶ εὐλάβεια τῶν πιστῶν προγόνων σας καὶ κατοίκων τοῦ εὐλογημένου σας χωριοῦ ἀνήγειρε πρὸς δόξαν Θεοῦ καὶ διηνεκῆ μνήμη τοῦ ἀποστόλου, γιὰ νὰ εὐχαριστήσουμε καὶ δοξάσουμε τὸν Κύριο καὶ νὰ ἱκετεύσουμε τὸν ἀγαπημένο Του δοῦλο, ἀπόστολο Ἀνδρέα, νὰ μᾶς σκέπει καὶ φρουρεῖ καὶ καθοδηγεῖ πρὸς σωτηρία.

Ἡ ὡραιότατη Εὐαγγελικὴ περικοπή, ποὺ μόλις ἀκούσαμε, ἔχει καθοριστεῖ ἀπὸ τὴν ἁγία μας Ἐκκλησία νὰ ἀναγινώσκεται σήμερα, γιατὶ ἀναφέρεται στὴν κλήση τοῦ ἑορταζομένου ἁγίου ἀποστόλου Ἀνδρέου στὸ ἀποστολικὸ ἀξίωμα.

Ὁ ἀπόστολος Ἀνδρέας ὑπῆρξε λοιπόν, σύμφωνα μὲ τὶς διηγήσεις τῶν Εὐαγγελίων, ἕνας ἀπὸ τοὺς πρώτους μαθητὲς τοῦ Κυρίου. Ἡ κλήση του στὸ μέγα τοῦτο ἀξίωμα, ὅπως βεβαίως καὶ τῶν ἄλλων μαθητῶν, δὲν ἦταν ἀσφαλῶς τυχαία. Εἶχε καθαρότητα ψυχῆς, γι᾿ αὐτὸ καὶ πόθο Θεοῦ καὶ γνήσια, αὐθεντικὴ ἀναζήτηση Θεοῦ. Πίστευε, προσευχόταν καὶ ἀνέμενε μὲ νοσταλγία τὸν ἐρχόμενο Μεσσία. Αὐτὸς ὁ πόθος καὶ ἡ νοσταλγία του τὸν ὁδήγησαν νὰ γίνει μαθητὴς τοῦ καθηγητῆ τῆς ἐρήμου, τοῦ γενάρχη τῶν μοναχῶν, τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ βαπτιστοῦ Ἰωάννου. Ἴσως καὶ ὁ Ἀνδρέας, ὅπως καὶ ἄλλοι πολλοὶ σύγχρονοί του Ἰουδαῖοι, βλέποντας τὸν ἰσάγγελο βίο καὶ τὴν ὑπερθαύμαστη πολιτεία τοῦ Προδρόμου στὴν ἔρημο τῆς Ἰουδαίας καὶ ἀκούγοντας ἐκεῖνο τὸ θεόπνευστο προφητικό του κήρυγμα, μὲ τὸ ὁποῖο παρότρυνε σὲ γνήσια μετάνοια καὶ ἐπιστροφὴ στὸν Θεό, νὰ θεώρησε πὼς ὁ Ἰωάννης ἦταν αὐτὸς ὁ προσδοκώμενος Μεσσίας. Μὰ ὁ Πρόδρομος τοὺς διακήρυττε ξεκάθαρα καὶ τοὺς διασαφήνιζε, πὼς δὲν ἦταν αὐτὸς ὁ Μεσσίας, ἀλλὰ μόνο «φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ»· ἦταν αὐτός, ποὺ ἐστάλη νὰ προετοιμάσει τὸν δρόμο γιὰ τὸν σαρκωθέντα Υἱὸ καὶ Λόγο τοῦ Θεοῦ.  Καί, ὅταν ἦλθε ἡ ὥρα, ποὺ ὁ Χριστὸς ἄρχισε τὴ δημόσια δράση Του, ὁ Πρόδρομος, ἀφοῦ καταξιώθηκε νὰ τὸν βαπτίσει, τὸν ὑπεδείκνυε φανερὰ στοὺς λαοὺς ποὺ ἔτρεχαν νὰ βαπτισθοῦν στὸν Ἰορδάνη ὅτι αὐτὸς ἦταν ἀληθινὰ ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Πατρός. Ἂς σημειώσουμε ἐδῶ καὶ μία ὡραία παρατήρηση τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου: Μέχρι ποὺ ὁ Τίμιος Πρόδρομος μιλοῦσε μὲ ὑψηλὰ θεολογικὰ νοήματα στοὺς ἀνθρώπους γιὰ τὸ Πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ μας, λίγη ἦταν ἡ ἀνταπόκριση. Μόλις ὅμως, συγκαταβαίνοντας, τοὺς μίλησε πιὸ ἁπλᾶ καὶ πρακτικά, ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι «ὁ Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἵρων τὴν ἁμαρτία τοῦ κόσμου», αὐτὸς δηλαδή, ποὺ σὰν πρόβατο θὰ θυσιασθεῖ χάριν τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καὶ θὰ ἄρει, δηλαδὴ θὰ σηκώσει τὴν πανανθρώπινη ἁμαρτία, θὰ συγχωρεῖ τὶς ἁμαρτίες στὸ διηνεκὲς τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας, τότε ἄμεση ὑπῆρξε ἡ ἀνταπόκριση τῶν ἀνθρώπων. Καὶ πρῶτοι, ποὺ ἔσπευσαν νὰ γευθοῦν τὰ ψυχοτρόφα καὶ ἀθάνατα νάματα τῆς πηγῆς τῶν ἀγαθῶν, τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, ἦταν δύο μαθητὲς τοῦ Προδρόμου, ὁ Ἀνδρέας καὶ ὁ Ἰωάννης. Καὶ παρέμειναν κοντά του μία ὁλόκληρη μέρα, ἐντρυφώντας ἀκόρεστα στοὺς λόγους τοῦ Κυρίου. Ἡ καθαρή τους καρδιὰ διαπίστωσε τότε ὅτι πράγματι ὁ Ἰησοῦς ἦταν ὁ προσδοκώμενος Μεσσίας καὶ Λυτρωτής. Καὶ τοῦτο τὸ χαρμόσυνο μήνυμα, τὸ Εὐαγγέλιο δηλαδὴ τῆς ἔλευσης τοῦ Σωτήρα στὸν κόσμο, δὲν τὸ κράτησε μόνο γιὰ τὸν ἑαυτό του ὁ Ἀνδρέας. Ξεχειλισμένος ἀπὸ τὴ χαρὰ τῆς εὕρεσης τούτου τοῦ ἀτίμητου μαργαρίτη, ἔτρεξε πρῶτα νὰ τὸ ἀναγγείλει στὸν ἀδελφό του Σίμωνα Πέτρο, καὶ μετὰ στὴν οἰκουμένη ὅλη, ὅτι δηλαδὴ «εὑρήκαμεν, δεῦτε, τὸν ποθούμενον» Χριστόν, ὅπως ὡραιότατα τὸ ψάλλει ἡ Ἐκκλησία μας.

Ἔκτοτε, ἀφοσιώθηκε ὁλοκληρωτικὰ ὁ Ἀνδρέας στὸν Χριστό, καὶ τήρησε μάλιστα παρθενία καθόλη του τὴν ἁγία ζωή. Καὶ μετὰ τὸ κοσμοσωτήριο πάθος τοῦ Διδασκάλου του, τὴν Ἀνάσταση, τὴν Ἀνάληψη καὶ τὴν Πεντηκοστή, γεμᾶτος μὲ τὴ Χάρη τοῦ Παρακλήτου, περιέδραμε χῶρες καὶ πόλεις καὶ χωριά, ἀπὸ τὴ Βαλτικὴ θάλασσα μέχρι τὸ Βυζάντιο (τὴ σημερινὴ Κωνσταντινούπολη, τῆς ὁποίας Ἐκκλησίας θεωρεῖται ὁ ἱδρυτής), διέδραμε τὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ τὴν Ἑλλάδα καὶ κατέληξε στὶς Παλαιὲς Πάτρες, ὅπου, γιὰ τὴν ἱεραποστολική του δράση, βρῆκε μαρτυρικὸ τέλος ἀπὸ τὸν Ρωμαῖο ἀνθύπατο Αἰγεάτη: Σταυρώθηκε, μάλιστα ἀνάποδα, μὲ τὴν κεφαλὴ πρὸς τὰ κάτω, μιμούμενος καὶ μὲ τὸ σταυρικὸ τέλος τὸν Κύριο καὶ Διδάσκαλό του!

Σύμφωνα μὲ παλαιὰ τοπική μας παράδοση, κατὰ μία ἀπὸ τὶς ἀποστολικές του περιοδεῖες ὁ ἀπόστολος  Ἀνδρέας, ταξιδεύοντας μὲ πλοῖο στὴ Μεσόγειο, ἀναγκάσθηκε νὰ προσορμισθεῖ ἀπὸ θαλασσοταραχὴ στὸ ἀνατολικότερο ἄκρο τῆς Καρπασίας, στὸ λιμανάκι τοῦ ἐκεῖ ἀκρωτηρίου.  Καί, ἐπειδὴ οἱ θαλασσοπόροι δὲν εὕρισκαν νερὸ νὰ πιοῦν, ὁ φιλεύσπλαχνος Ἀνδρέας ἔκανε μὲ τὴν προσευχή του νὰ ἀναβλύσει δίπλα ἀπὸ τὴ θάλασσα πηγὴ γλυκοῦ, πόσιμου νεροῦ, μὲ τὸ ὁποῖο ξεδίψασαν οἱ συνταξιδιῶτες του, μέχρι ποὺ συνέχισαν τὸ ταξίδι τους. Ἡ πηγὴ αὐτή, ποὺ σώζεται μέχρι σήμερα καὶ ποὺ πηγάζει ἀπὸ σημεῖο μέσα στὸν ἀρχαῖο ναὸ τοῦ ἀποστόλου Ἀνδρέα, εἶναι τὸ περίφημό του ἁγίασμα. Στὸν χῶρο ἐκεῖνο μαρτυρεῖται ὕπαρξη μονῆς του ἤδη ἀπὸ τὸν 11ο αἰώνα. Καὶ ἡ τιμὴ τοῦ ἀποστόλου, γιὰ τὴ μεγάλη του χάρη καὶ τὰ πολλά του θαύματα, ξαπλώθηκε μὲ τοὺς χρόνους σ᾿ ὁλόκληρο τὸ νησί μας. Πλεῖστοι ναοὶ καὶ μονὲς ἀφιερώθηκαν στὸ ὄνομά του, ἀλλὰ καὶ πάμπολλοι εὐλαβεῖς πιστοὶ Κύπριοι, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, τὸ φέρουν μὲ καύχημα.

Ὁ βίος τοῦ ἀποστόλου Ἀνδρέα, ποὺ μὲ μεγάλη συντομία σκιαγραφήσαμε, πολλὰ ἔχει νὰ μᾶς πεῖ, νὰ μᾶς διδάξει, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί. Ἀπὸ τὶς πάμπολλες, μεγάλες του ἀρετές, ποὺ ἡ Ἐκκλησία μας μέσα ἀπὸ τὸν βίο καὶ τοὺς ὡραιότατους ὕμνους πρὸς τιμή του μᾶς προβάλλει, νὰ ξεχωρίσουμε τρεῖς, σὰν ὁδοδεῖκτες ἀπλανεῖς πρὸς μίμηση: Πρῶτα, τὴν καθαρότητα καὶ ἁγνότητα τῆς ψυχῆς του καὶ τὴ μελέτη τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, ποὺ τὸν ὁδήγησαν ἀρχικὰ στὴ μαθητεία τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ τελικὰ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ καὶ τὸν ἀνύψωσαν στὸ ἀποστολικὸ ἀξίωμα. Ὕστερα, τὴν κορυφαία ἀρετὴ τῆς ἀγάπης, τῆς διπλῆς ἀγάπης, στὸν Θεὸ τὸν Ποιητὴ καὶ Λυτρωτή μας καὶ στὸν κάθε συνάνθρωπό μας, ποὺ τὸν ἀνέβασαν στὴν τρίτη μεγάλη ἀρετή, στὸ φλογερὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ τὸν ὁδήγησαν ὄχι μόνο στὴν ἀνένδοτη μαρτυρία Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ στὸ ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτύριο. Καὶ οἱ τρεῖς τοῦτες ἀρετὲς εἶναι καίριες καὶ ἀναγκαῖες γιὰ τὴν ἐποχή μας, ποὺ χαρακτηρίζεται ἐξ ἀντιθέτου ἀπὸ ἔλλειψη ἁγνότητας καὶ καθαρότητας καὶ βυθισμοῦ στὰ ποικίλα πάθη, ἀπὸ «ψύξη» τῆς ἀγάπης στὸν Θεὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο, ἀπὸ ἀδιαφορία γιὰ ἱεραποστολικὴ δράση.

Νὰ παρακαλέσουμε, ἀδελφοί μου, τὸν ἀπόστολό μας Ἀνδρέα, ποὺ ἔχει μεγάλη στὸν Θεὸ παρρησία, νὰ μεσιτεύσει γιὰ μᾶς τοὺς ταπεινούς, νὰ μᾶς δίδει ὁ Κύριος μετάνοια, διόρθωση, φόβο καὶ πόθο Θεοῦ, ἀγάπη καὶ κατανόηση μεταξύ μας, καὶ νὰ μᾶς ἀξιώσει τῆς ἀνέκφραστης ἐκείνης χαρᾶς τῆς αἰώνιας βασιλείας τῶν οὐρανῶν. Ἀμήν!