ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

H ΠΡΟΣ ΚΥΡΙΟΝ ΕΚΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΑΓΙΟΤΑΦΙΤΟΥ

Μετὰ βαθυτάτης θλίψεως ἀνακοινοῦται ἡ ἐν Κυρίῳ κοίμησις, τήν σήμερον, ἡμέραν Πέμπτην, 18^ην Σεπτεμβρίου /1^ην Ὀκτωβρίου 2026, κατόπιν μακρᾶς ἀσθενείας, τοῦ Ἁγιοταφίτου Ἀρχιμανδρίτου Ἰουστίνου Μάμαλου, ἀνακαινιστοῦ τοῦ Ἱεροῦ Προσκυνήματος τοῦ Φρέατος του Ἰακώβ καί κτίτορος τοῦ ἐν αὐτῶ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς τῆς Σαμαρείτιδος ἐν Νεαπόλει (Νάμπλους) τῆς Σαμαρείας, τοῦ ὁποίου ἡ ζωὴ καὶ ἡ πολυετὴς διακονία συνεδέθησαν ἀρρήκτως μέ τὴν ἐκ βάθρων ἀνακαίνισιν καὶ ἀνάδειξιν τῆς Ἱερᾶς ταύτης Μονῆς.

Ὁ μακαριστός, ἐμφορούμενος ὑπὸ βαθείας πίστεως καὶ θερμῆς ἀγάπης πρὸς τὴν Ἁγίαν Σιών μητέρα τῶν Ἐκκλησιῶν καὶ τὰ Πανάγια Προσκυνήματα, ἀφιέρωσε δυνάμεις, κόπους καὶ μέγα μέρος τῆς ζωῆς αὐτοῦ εἰς τὴν ἀνακαίνισιν, εὐπρέπειαν καὶ διαφύλαξιν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς, καταλείπων πολύτιμον παρακαταθήκην καὶ ἔργον, τὸ ὁποῖον θά διατηρῇ ζῶσαν τὴν μνήμην τῆς προσφορᾶς του.

Τὸ Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων καὶ ἡ Ἁγιοταφιτική Ἀδελφότης μετὰ συγκινήσεως προπέμπουν τὸν ἐν Κυρίῳ κεκοιμημένον, δεόμενοι ὅπως ὁ Κύριος ἀναπαύσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ «ἐν χώρᾳ ζώντων, ἐν σκηναῖς δικαίων», ἔνθα «οὐκ ἔστι πόνος, οὐ λύπη, οὐ στεναγμός, ἀλλὰ ζωὴ ἀτελεύτητος».

Ἤδη ἐξετάζονται αἱ ἀπαιτούμεναι διαδικασίαι, ὅπως τὸ σκήνωμα τοῦ μακαριστοῦ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν Ἁγίαν Γῆν πρὸς τέλεσιν τῆς ἐξοδίου ἀκολουθίας καὶ τοῦ ἐνταφιασμοῦ αὐτοῦ.

Ὁ τόπος καὶ ὁ χρόνος τῆς ἐξοδίου ἀκολουθίας θά γνωστοποιηθοῦν διὰ νεωτέρας ἀνακοινώσεως.

Αἰωνία αὐτοῦ ἡ μνήμη!

Μνήμη του Aγίου Iερομάρτυρος Κυπριανού και Ιουστίνης της Παρθένου

Αλγεί Σατανάς τον πάλαι φίλον βλέπων,
Ξίφει φιλούντα συνθανείν Ιουστίνη.
Τμήθη δευτερίη συν Ιουστίνη Κυπριανός.

Ούτος, εκατάγετο μέν από την εν Λιβύα Καρχηδόνα, ή Καρθαγένην, διέτριβε δε εις την Αντιόχειαν της Συρίας, κατά τους χρόνους Δεκίου του Βασιλέως, εν έτει σν΄ [250]· ήτον δε ευγενής και πλούσιος, και προς τούτοις φιλόσοφος, και κατά την μαγικήν άκρος. Ετραβίχθη δε εις την του Χριστού πίστιν με τον ακόλουθον τρόπον. Ένας άνθρωπος Έλλην, Αγλαΐδας ονομαζόμενος, ηγάπησε μίαν κόρην παρθένον, Χριστιανήν κατά την πίστιν, καταγομένη από την Αντιόχειαν, και ονομαζομένην Ιουστίναν [1]. Eπειδή δε, δεν εδύνετο να επιτύχη του ποθουμένου, τι κάμνει; Eπήγεν εις τον θείον τούτον Kυπριανόν, παρακαλών αυτόν ίνα διά της αυτού συνεργίας επιτύχη τον κακόν του σκοπόν.

O δε Kυπριανός αναγνώσας τα μαγικά βιβλία του, έστειλε μεν πολλάκις και άλλους διαφόρους δαίμονας, διά να γελάσουν την κόρην, και να ελκύσουν αυτήν εις τον του Aγλαΐδα έρωτα. Έπειτα έστειλεν εις αυτήν και τον άρχοντα των δαιμονίων. Aλλ’ ουδέν εκατώρθωσεν. Όθεν εκ τούτου γνωρίσας ως φρόνιμος, την του Xριστού ακαταμάχητον δύναμιν, διά μέσου της οποίας κατήσχυνεν η κόρη τους δαίμονας, και απράκτους αυτούς έστρεψε προς τον αποστείλαντα, ευθύς αποστρέφεται την πλάνην, και πιστεύει εις τον Xριστόν. Διά να δώση δε περισσοτέραν πληροφορίαν εις τον Eπίσκοπον, οπού έμελλε να τον βαπτίση, ότι είναι στερεός εις την του Xριστού πίστιν, ευθύς φέρει όλα τα μαγικά του βιβλία, και κατακαίει αυτά έμπροσθεν του Eπισκόπου. Kαι ούτω γίνεται πρόβατον της λογικής ποίμνης του Xριστού, διά μέσου του Aγίου Bαπτίσματος. Έπειτα χειροτονηθείς βαθμηδόν, Aναγνώστης, Yποδιάκονος, Διάκονος, και Πρεσβύτερος, τελευταίον χειροτονείται και των Kαρχηδονίων Eπίσκοπος [2]. Oύτος και την προρρηθείσαν Aγίαν Iουστίναν ούτω μετωνόμασε. Πρότερον γαρ εκαλείτο Iούστα. Kαι συναριθμήσας αυτήν με τας Διακόνους της Eκκλησίας, κατέστησε Mητέρα και Hγουμένην εις τας εκεί ευρισκομένας ασκητρίας.

Aφ’ ου δε αύξησε το ποίμνιόν του με την δύναμιν των λόγων του, και με τον θεοφιλή και ενάρετον βίον του· και αφ’ ου εγέμωσε το μέρος της μεσημβρίας και δύσεως από θεογνωσίαν, τότε τέλος πάντων διαβάλλεται κοντά εις τον βασιλέα Δέκιον. Όθεν παραστέκεται έμπροσθεν αυτού, και φανείς ανώτερος από κάθε κολακείαν ομού και φοβερισμόν, εξωρίσθη. Aλλ’ επειδή και εις την εξορίαν ευρισκόμενος, δεν έπαυε να φροντίζη διά το ποίμνιόν του, και να στηρίζη αυτό συνεχώς με τα γράμματά του, και προς τούτοις επειδή εφιλονείκει να σβύση όλην την πλάνην της ειδωλολατρείας, διά ταύτα λέγω πάντα πιάνεται από τον κόμητα της Aνατολής Eυτόλμιον καλούμενον, και εφυλακώθη ομού με την παρθένον Iουστίναν. Ύστερον παραστέκεται με αυτήν εις το εν Δαμασκώ κριτήριον. Kαι επειδή ωμολόγησαν παρρησία και οι δύω τον Xριστόν, διά τούτο, ο μεν Kυπριανός, κρεμασθείς καταξεσχίζεται, η δε Iουστίνα κτυπάται εις το πρόσωπον άσπλαγχνα.

Έπειτα βάλλονται και οι δύω εις ένα αναμμένον τηγάνι. Mε την δύναμιν δε του Xριστού, εφυλάχθησαν από την βάσανον αβλαβείς.

Tούτο δε το θαυμάσιον βλέπων ένας συγκάθεδρος του κόμητος, Aθανάσιος ονόματι, εθρασύνθη ανόητα. Kαι θέλωντας τάχα να δείξη τους θεούς του ανωτέρους και καλλιτέρους του Xριστού, επικαλέσθη τον ψευδώνυμον Δία και Aσκληπιόν, και τρέχωντας πηδά επάνω εις το αναμμένον τηγάνι. Aλλ’ ευθύς ο μάταιος υπό του πυρός κατεκάη. Aπορήσας λοιπόν ο κόμης, και τι να κάμη μη ηξεύρωντας, πέμπει τους Aγίους εις Nικομήδειαν προς τον τότε βασιλέα Kλαύδιον, τον βασιλεύσαντα εν έτει σξη΄ [268]. O δε Kλαύδιος μαθών ακριβώς την στερεάν γνώμην των Aγίων και αμετάθετον, έκοψε τούτων τας κεφαλάς. Kαι ούτως έλαβον οι τρισμακάριοι τον του μαρτυρίου αμάραντον στέφανον. Tα δε τίμια αυτών λείψανα, πέρνοντες κρυφίως μερικοί Xριστιανοί, οίτινες είχον έλθει τότε από την Pώμην, πάλιν εις την Pώμην εγύρισαν, φέροντες μαζί των και τα των Aγίων τούτων έγγραφα μαρτύρια. Kαι ούτως απεθησαύρισαν τα λείψανά των επάνω εις τον πλέον ονομαστόν λόφον της πόλεως Pώμης, ιάσεις πλουσίας ενεργούντα εις τους προστρέχοντας αυτοίς μετά πίστεως. (Tον Bίον τούτου όρα εις τον Eφραίμ πλατύτερον [3]).

Σημειώσεις

[1] Ο δε θεολόγος Γρηγόριος εν τω εις τον μέγαν Κυπριανόν εγκωμίω, λέγει, ότι ο θείος Κυπριανός ήτον ο της Ιουστίνης εραστής και ουχί άλλος τις. Φησί γαρ· «Παρθένος τις ην κάλλει περίβλεπτος των ευπατριδών και κοσμίων… ταύτης ο μέγας ήλω Κυπριανός, ουκ οιδ’ όθεν, και όπως, της πάντα ασφαλούς και κοσμίας. Ψαύουσι γαρ οφθαλμοί λίχνοι και των αψαύστων, το προχειρότατον οργάνων και απληστότατον. Και ουχί ήλω μόνον. Αλλά και επείρα. Ω της ευηθείας, ει ταύτης συλήσειν ήλπιζεν!»

[2] Σημείωσαι, ότι ο θείος Κυπριανός τρείς τοπικάς Συνόδους συνήθροισεν εν Καρχηδόνι. Πρώτην, εν έτει 255, δευτέραν, εν έτει 258, και τρίτην, εν τω αυτώ έτει. Ήτις και Κανόνα εξέθετο, εν ω διορίζεται, ότι πάντες οι αιρετικοί και σχισματικοί πρέπει να βαπτίζωνται. Καθότι το Βάπτισμα των αιρετικών και σχισματικόν είναι άδεκτον. Και όρα περί τούτου εν τω ημετέρω Κανονικώ, σελ. 252.

[3] Σημείωσαι, ότι τα εις την εορτήν του Aγίου Kυπριανού ελλείποντα τροπάρια, ανεπλήρωσεν η εμή ελαχιστότης. Kαι Kανόνα δεύτερον συνέθηκεν εις αυτόν, και ο θέλων εορτάζειν τον Άγιον, ζητησάτω ταύτα.

Kαι τούτο δε σημείωσαι ως αξιόλογον, όπερ διηγείται ο θεολόγος Γρηγόριος εν τω εις τον Άγιον Kυπριανόν εγκωμίω, ου η αρχή· «Mικρού Kυπριανός διέφυγεν ημάς». Kαι ο Nικήτας σχολιάζει. Δηλαδή, ότι το μεν όνομα του θείου Kυπριανού εφημίζετο μετά θάνατον όχι μόνον κοντά εις τους Xριστιανούς, αλλά και κοντά εις τους Έλληνας. Tο δε σώμα και λείψανον αυτού ήτον κεκρυμμένον κοντά εις μίαν γυναίκα.

H οποία ωνομάζετο μεν Mατρώνα, επωνομάζετο δε Pουφίνα. Ήτις εκατάγετο από το γένος του βασιλέως Kλαυδίου. Eκρύπτετο δε εις αυτήν, είτε διατί ο Θεός ετίμα την γυναίκα, ως φιλόθεον και φιλομάρτυρα, είτε διατί εδοκίμαζε τους τότε Xριστιανούς, ανίσως ζητήσουν το του Aγίου λείψανον, μη υποφέροντες να το υστερούνται.

Ύστερον δε, τιμών ο Θεός άλλην γυναίκα, απεκάλυψε το λείψανον του Aγίου εις αυτήν. Eις την οποίαν παρέδωκε το λείψανον η Mατρώνα. Kαι ούτως εφανερώθη ο Άγιος και ετιμάτο παρά πάντων. Aγκαλά και αυτή εκαταφρόνει τας ανθρωπίνας τιμάς, και ηγάπα να λανθάνη τους ανθρώπους και να μένη αφανής εις αυτούς.

Tον Bίον του Aγίου Kυπριανού συνέγραψεν ο Mεταφραστής, ου η αρχή· «Πολλά και μεγάλα». (Σώζεται εν τη Mεγίστη Λαύρα, εν τη των Iβήρων και εν άλλαις.)

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Σημείωση –  Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ ΠΑΡΘΕΝΟΜΑΡΤΥΡΟΣ)
Πρὸς Τιμόθεον Α’ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
1: 12-17

Τέκνον Τιμόθεε, χάριν ἔχω τῷ ἐνδυναμώσαντί με Χριστῷ ᾿Ιησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ὅτι πιστόν με ἡγήσατο, θέμενος εἰς διακονίαν τὸν πρότερον ὄντα βλάσφημον καὶ διώκτην καὶ ὑβριστήν· ἀλλ᾿ ἠλεήθην, ὅτι ἀγνοῶν ἐποίησα ἐν ἀπιστίᾳ, ὑπερεπλεόνασε δὲ ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν μετὰ πίστεως καὶ ἀγάπης τῆς ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ. Πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστὸς ᾿Ιησοῦς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ· ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἠλεήθην, ἵνα ἐν ἐμοὶ πρώτῳ ἐνδείξηται ᾿Ιησοῦς Χριστὸς τὴν πᾶσαν μακροθυμίαν, πρὸς ὑποτύπωσιν τῶν μελλόντων πιστεύειν ἐπ᾿ αὐτῷ εἰς ζωὴν αἰώνιον. Τῷ δὲ βασιλεῖ τῶν αἰώνων, ἀφθάρτῳ, ἀοράτῳ, μόνῳ σοφῷ Θεῷ, τιμὴ καὶ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Β΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΛΟΥΚΑ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
6: 17-23

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἔστη ὁ Ἰησοῦς ἐπὶ τόπου πεδινοῦ, καὶ ὄχλος μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος, οἳ ἦλθον ἀκοῦσαι αὐτοῦ καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν, καὶ οἱ ὀχλούμενοι ἀπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, καὶ ἐθεραπεύοντο· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτει ἅπτεσθαι αὐτοῦ, ὅτι δύναμις παρ’ αὐτοῦ ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας. Καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἔλεγε· Μακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε. μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε. μακάριοί ἐστε ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὅταν ἀφορίσωσιν ὑμᾶς καὶ ὀνειδίσωσι καὶ ἐκβάλωσι τὸ ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρὸν ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. χαίρετε ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ σκιρτήσατε· ἰδοὺ γὰρ ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τῷ οὐρανῷ.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Εκ του Ιερού Ναού Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Μένικο 

Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, με την ευκαιρία της εορτής των αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, στον πανηγυρίζοντα ναό των αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης στο Μένικο θα τελεστούν οι πιο κάτω ακολουθίες:

Πέμπτη, 1η Οκτωβρίου

• 5:30 μ.μ.: Πανηγυρικός εσπερινός της εορτής των αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης προϊσταμένου του Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου Ιακώβου Καλογήρου.

Παρασκευή, 2 Οκτωβρίου

• 6:15 π.μ.: Πανηγυρική Όρθρος και Θεία Λειτουργία προϊσταμένου του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου.
• 5:00 μ.μ.: Εσπερινός της εορτής του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου και ακολούθως παρακλητικός Κανών και Χαιρετισμοί εις τους αγίους Κυπριανόν και Ιουστίνην.

Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, με την ευκαιρία της εορτής του Οσίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού, στην πανηγυρίζουσα ιερά μονή του Οσίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Καλοπαναγιώτη, θα τελεστούν οι πιο κάτω ακολουθίες:

Σάββατο, 3 Οκτωβρίου

• 5:30 μ.μ.: Πανηγυρικός εσπερινός της εορτής του Οσίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού προϊσταμένου του Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου Ιακώβου Καλογήρου.

Κυριακή, 4 Οκτωβρίου

• 6:30 π.μ.: Πανηγυρικός Όρθρος και Θεία Λειτουργία προϊσταμένου του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου.
• 5:30 μ.μ.: Παράκλησις και Χαιρετισμοί προς τον Άγιο Ιωάννη τον Λαμπαδιστή

Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι την Παρασκευή προς Σάββατο, 9-10 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 8:00 μ.μ., θα τελεσθεί Αγρυπνία προς τιμήν πάντων των εν Κύπρω διαλαμψάντων Αγίων, στην ιερά μονή του Αγίου Νικολάου παρά την Ορούντα. Η Αγρυπνία θα τελεστεί στον μεγάλο ναό του Αγίου Ιερομάρτυρος Φιλουμένου του εξ’ Ορούντης.

Κατά την διάρκεια της Αγρυπνίας θα τεθούν για προσκύνηση τεμάχια ιερών λειψάνων Κυπρίων Αγίων.

• Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, 8:00 μ.μ. – Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Πιτυδιώτου παρά τον Άγιο Επιφάνιο Σολέας: Ησυχαστική Αγρυπνία με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Ιερομάρτυρος Αρτέμωνος του εν τω Αυλώνι της Σολίας και της Αγίας Πελαγίας της Παρθένου.
• Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, 8:00 μ.μ. – Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου παρά την Ορούντα (ναός Αγίου Φιλουμένου): Αγρυπνία προς τιμήν πάντων των εν τη νήσω Κύπρω διαλαμψάντων Αγίων (εκ μεταθέσεως). Κατά την διάρκεια της Αγρυπνίας θα τεθούν για προσκύνηση τεμάχια ιερών λειψάνων Κυπρίων Αγίων.
• Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, 8:00 μ.μ. – Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Πιτυδιώτου παρά τον Άγιο Επιφάνιο Σολέας: Αγρυπνία με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Γερασίμου του εν Κεφαλληνία και της Αγίας Ματρώνας της Χιοπολίτιδος.
• Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, 8:00 μ.μ. – Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου στην Ευρύχου: Αγρυπνία με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, προϊσταμένου του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου.
• Ιερό Ησυχαστήριο Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ παρά την Σκουριώτισσα: Η Θεία Λειτουργία τελείται καθημερινά (Κυριακή βράδυ με Πέμπτη βράδυ) στις 12:00 τα μεσάνυχτα. Σημείωση: Το βράδυ της Παρασκευής και το βράδυ του Σαββάτου ΔΕΝ τελείται αγρυπνία αφού η Θεία Λειτουργία τελείται το πρωΐ του Σαββάτου και της Κυριακής αντίστοιχα.

*Η Ησυχαστική αγρυπνία τελείται ως εξής:

• • • 9:00 μ.μ. – 11:00 μ.μ.: Μόνος ο καθένας προσεύχεται σιωπηλά και νοερά με την ευχή Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με και το Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς.
    • 11:00 μ.μ. – ~12:00 π.μ. (μεσάνυχτα): Διαβαστός όρθρος της ακολουθίας της ημέρας, ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως και Δοξολογία. Κατα την διάρκεια αυτή οι ιερείς θα μνημονεύουν στην Αγία Πρόθεση ονόματα ζώντων και κεκοιμημένων Ορθοδόξων αδελφών μας.
    • ~12:00 π.μ. (μεσάνυχτα): «Ευλογημένη η Βασιλεία…». Έναρξη Θείας Λειτουργίας.

Βίος καὶ Μαρτύριο τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Κυπριανοῦ καὶ τῆς ἁγίας παρθενομάρτυρος Ἰουστίνης καὶ ἡ τιμή τους στὸ Μένικο τῆς Κύπρου.

Ἀρχιμανδρίτης Φώτιος Ἰωακεὶμ

Οἱ ἅγιοι ἔνδοξοι μάρτυρες τοῦ Χριστοῦ Κυπριανὸς καὶ Ἰουστίνη ἔζησαν στὴ μεγαλόπολη Ἀντιόχεια τοῦ Ὀρόντου,  τὴν πρωτεύουσα  τῆς Συρίας¹ Καὶ ὁ μὲν Κυπριανὸς ἦταν ἀπὸ πλούσια καὶ ἀρχοντικὴ οἰκογένεια καὶ ἄκρως καταρτισμένος στὴ φιλοσοφία, βυθισμένος ὅμως στὴν πλάνη τῆς εἰδωλολατρίας καὶ ἔκδοτος στὴν τέχνη τῆς μαγείας. Ἡ Ἰουστίνη, ὀνομαζόμενη ἀρχικὰ Ἰοῦστα, ἦταν νεαρὴ παρθένος μὲ ἐξαίσιο φυσικὸ κάλλος, κόρη ἑνὸς ἱερέα τῶν εἰδώλων, ὀνομαζομένου Αἰδεσίου.

Ἀκούγοντας κάποια μέρα ἡ Ἰοῦστα τὸ εὐαγγελικό κήρυγμα τοῦ διακόνου Πραϋλίου, φλογεροῦ χριστιανοῦ ἱεραποστόλου, ἐπειδὴ τύγχανε καλῆς προαίρεσης, ἄνοιξαν μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς της καὶ πίστευσε ὁλόψυχα στὸν Χριστό.Ἡ πίστη καὶ ἡ ἀγάπη της πρὸς τὸν Θεὸ τὴ μεταμόρφωσαν σὲ τέτοιο βαθμό, ὥστε ὁδήγησε στὸν Χριστὸ τὴ μητέρα της, ἡ ὁποία μὲ τὴ σειρά της ἔπεισε τὸν σύζυγό της νὰ πιστεύσει στὸν ἀληθινὸ Θεό· καὶ ἔτσι πῆγαν καὶ οἱ τρεῖς στὸν ἐπίσκοπο Ὅπτατο καὶ ζήτησαν νὰ βαπτισθοῦν. Στὴ συνέχεια, ἡ Ἰοῦστα ἀποφάσισε νὰ ἀφιερώσει πλήρως τὸν ἑαυτό της στὸν Κύριο καὶ νὰ περάσει τὸν ὑπόλοιπό της βίο μὲ παρθενία, νηστεία καὶ προσευχή.

Ὁ περίφημος μάγος καὶ εἰδωλολάτρης Κυπριανὸς ὁδηγήθηκε κατόπιν στὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ κι αὐτός, μὲ τὸν ἀκόλουθο τρόπο. Ἕνας νεαρὸς εἰδωλολάτρης, ὀνόματι Ἀγλαΐδας, ἐρωτεύθηκε σφοδρὰ τὴν Ἰοῦστα. Ἐπειδὴ ὅμως ὅλες του οἱ ἀπόπειρες νὰ ἑλκύσει στὴν ἀγάπη του τὴ νέα ἀποκρούονταν, ἀπελπισμένος, στράφηκε στὸν Κυπριανό, ζητώντας του ν᾽ ἀνάψει στὴν καρδιὰ τῆς Ἰούστας μὲ τὶς  ἐνέργειες τῆς μαγικῆς του τέχνης τὸν ἔρωτα πρὸς αὐτόν. Ἀφοῦ λοιπὸν μελέτησε τὰ βιβλία του, ὁ Κυπριανὸς ἐπικαλέσθηκε τὰ δαιμόνια, τὶς ὑπηρεσίες τῶν ὁποίων εἶχε ἐξασφαλίσει. Τίποτα ὅμως δὲν στάθηκε δυνατὸ νὰ προκαλέσει ἁμαρτωλὸ πόθο στὴν κόρη. Τόσο ἔνθερμος ἦταν ὁ ἔρωτάς της γιὰ τὸν οὐράνιο Νυμφίο καὶ τόσο πύρινη ἡ προσευχή της πρὸς αὐτόν! Τρεῖς φορὲς ἔστειλε τὰ δαιμόνια στὴν Ἰοῦστα ὁ Κυπριανός, μὰ καὶ τὶς τρεῖς φορὲς ἡττήθηκαν ἀπὸ τὴν παντοδύναμη  χάρη τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸ ἀήττητο ὅπλο τοῦ σημείου τοῦ σταυροῦ, μὲ τὸ ὁποῖο σφράγιζε τὸν ἑαυτό της ἡ ἁγία παρθένος. Ἀναγνώρισε τότε ὁ Κυπριανός, ὅτι ἡ πίστη τῶν χριστιανῶν ἦταν πιὸ δυνατὴ ἀπ’ ὅλα τὰ ἔργα τῆς δαιμονικῆς του τέχνης. Πίστεψε κι ἐκεῖνος στὸν Χριστό, πῆγε στὸν ἐπίσκοπο Ἄνθιμο καὶ βαπτίσθηκε, ἐγκατέλειψε τὴ σκοτεινὴ τέχνη του κι ἔκαψε δημοσίως τὰ βιβλία τῆς μαγείας. Στὴ συνέχεια, χειροτονήθηκε βαθμηδὸν διάκονος, πρεσβύτερος καί, τέλος, ἐπίσκοπος, σὲ διαδοχὴ τοῦ ἐπισκόπου Ἀνθίμου, καὶ χειροτόνησε τὴν Ἰοῦστα διακόνισσα τῆς Ἐκκλησίας, δίδοντάς της τὸ ὄνομα Ἰουστίνη. Κατὰ τὸν τελευταῖο μεγάλο διωγμὸ τῶν αὐτοκρατόρων Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ (285-305), τοὺς συνέλαβαν καὶ τοὺς δύο καὶ τοὺς ὁδήγησαν στὴ Δαμασκό, ὅπου τοὺς ὑπέβαλαν σὲ ποικίλα φρικτὰ βασανιστήρια. Τοὺς μετέφεραν κατόπιν στὴ Νικομήδεια τῆς Βιθυνίας, ὅπου, μὲ διαταγὴ τοῦ αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ ἀποκεφαλίσθηκαν ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη, κοντὰ στὸν παραρρέοντα ποταμὸ Γάλλο. Τὰ τίμιά τους λείψανα, σύμφωνα μὲ τὰ ἀρχαῖα συναξάριά τους, μεταφέρθηκαν στὴν πρωτεύουσα Ρώμη ἀπὸ παρατυχόντες Ρωμαίους ταξιδιῶτες. Ἀργότερα ὅμως, ὅπως ἔγινε καὶ σὲ ἄλλες περιπτώσεις (ὅπως μὲ τὰ λείψανα τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου τοῦ Θεοφόρου, ποὺ μεταφέρθηκαν κατόπιν ἀπὸ τὴ Ρώμη στὴν Ἀντιόχεια τῆς Συρίας), φαίνεται ὅτι τὰ ἅγια αὐτὰ λείψανα ἐπαναπατρίζονται Μεγάλη Ἀντιόχεια τῆς Συρίας.

Ἡ ἰδιαίτερη τιμὴ τῶν ἁγίων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης στὴν Κύπρο ἔχει τὶς ἀπαρχές της πιθανώτατα στὸν 13ο αἰῶνα: Τὰ ἱερά τους λείψανα, ποὺ βρίσκονταν τότε στὴν Ἀντιόχεια τῆς Συρίας, ἕνεκα τῆς προέλασης τῶν Μαμελούκων καὶ πρὶν τὴν τελικὴ πτώση τῆς Ἀντιόχειας σ᾽ αὐτούς, μεταφέρονται γιὰ ἀσφάλεια στὴν Κύπρο ἀπὸ πρόσφυγες Ἀντιοχεῖς, καὶ κατατίθενται σὲ προϋπάρχοντα βυζαντινὸ ναὸ στὸ χωριὸ Μένικο τῆς Μητροπόλεως Μόρφου, σύμφωνα μὲ τὴ μαρτυρία τοῦ γνωστοῦ τοπικοῦ μεσαιωνικοῦ χρονογράφου Λεοντίου Μαχαιρᾶ (15ος αἰῶνας). Ὁ Μαχαιρᾶς ἀναφέρεται περαιτέρω καὶ στὰ πολλὰ θαύματα, ἰδίως στὶς θεραπεῖες ὀφθαλμικῶν παθήσεων καὶ πυρέξεων (ἐμπύρετης ἑλονοσίας), ποὺ ἐνεργοῦσαν οἱ ἅγιοι, καὶ ὅτι ὁ Φρᾶγκος βασιλιὰς Πέτρος Α´ Λουζινιανὸς (1359-1369), ἐπειδὴ εἶχε θεραπευθεῖ ἀπὸ  τοὺς ἁγίους, πίνοντας ἀπὸ τὸ θαυματουργό τους ἁγίασμα, κρήμνισε τὸν προγενέστερο μικρότερο βυζαντινὸ ναὸ καὶ ἔκτισε μεγάλη ἐκκλησία στὸν ἴδιο χῶρο πρὸς τιμή τους,  ἐπαργυρώνοντας καὶ τὶς κάρες τους. Ἡ σπουδαιότατη αὐτὴ μαρτυρία τοῦ Λεοντίου Μαχαιρᾶ, ὅπως καταγράφεται στὸ περίφημό του Χρονικὸν (ἔκδ. R. M. Dawkins, Recital concerning the Sweet Land of Cyprus entitled ‘Chronicle’, Oxford 1932, Vol. I, § 39, σελ. 38), ἔχει ἐπὶ λέξει ὡς ἑξῆς:

«Ἀκόμη εὑρίσκουνται εἰς τὴν Κύπρον οἱ δύο κεφαλάδες τοῦ ἁγίου Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, οἱ (ὁ)ποῖοι ἐμαρτυρῆσαν εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, καὶ εἰς τὴν κάκωσιν τῆς Συρίας ἐφέραν τες εἰς τὴν Κύπρον καὶ ἐβάλαν τες εἰς ἕναν ἐκκλησούδιν εἰς τὸ Μένικον. Καὶ εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ Βημάτου (Ἱεροῦ Βήματος) πρὸς τὸν νότον ἔχει λάκκον, ὅπου πολομᾷ (ἐνεργεῖ) μεγάλες ἴασες εἰς γαρισούραν καὶ εἰς τὰς πύρεξες. Καὶ εἰς τὸν καιρὸν τοῦ ρὲ Πιὲρ τοῦ μεγάλου εἶχεν τὴν καρτάναν (ἑλώδης πυρετὸς) καὶ δὲν ἠμπόρεσεν ναὔρῃ ὑγείαν· τινὲς εἶπάν του διὰ τὸν ἅγιον Κυπριανὸν καὶ Ἰουστίναν ὅπου εἶνε εἰς τὸ Μένικον κοντὰ τοῦ Ἀκακίου (κοντὰ στὸ χωριὸ Ἀκάκι)· ὁ (ὁ)ποῖος ἦρτεν καὶ ᾽προποτίστην (ἤπιε ἀπὸ τὸ ἁγίασμα)καὶ παραῦθα (ἀμέσως) ἐγίανεν· εἶνε ἀλήθεια ὅτι τὸ νερὸν εἶνε πολλὰ γλυφὸν καὶ κακόποτον, ἀμμὲ θαυμαστὸν εἰς ἰατρείαν· καὶ ὥρισεν καὶ ἐποῖκαν (κατασκεύασαν) ἐκκλησίανἀποὺ γῆς καὶ ἀργύρωσεν τὰς β´κεφαλάς, καὶ εἰς τὴν κορυφὴν ἀφῆκεν τόπον μὲ πόρτες νὰ προσκυνοῦν τὰ λείψανα.»

Τὰ ἅγια αὐτὰ λείψανα φυλάσσονται μέχρι σήμερα στὸν ὁμώνυμό τους ναὸ αὐτὸ στὸ Μένικο, ποὺ κτίσθηκε τὸ ἔτος 1846, στὴ θέση τοῦ πιὸ πάνω μεσαιωνικοῦ κτίσματος τοῦ βασιλιᾶ Πέτρου Α´ Λουζινιανοῦ. Ἐδῶ συντρέχουν ὁλόχρονα πλήθη πιστῶν, ὄχι μόνο Κυπρίων, μὰ καὶ ἀπὸ ἄλλες χῶρες, ἰδιαίτερα Ρώσων, γιὰ νὰ προσκυνήσουν, καὶ νὰ πάρουν ἀπὸ τὸ  θαυματουργὸ ἁγίασμα τῶν ἁγίων. Καὶ οἱ περιώνυμοι ἅγιοι Κυπριανὸς καὶ Ἰουστίνη, ἀνταποκρινόμενοι ἄμεσα στὸν ἀνθρώπινο πόνο καὶ τὶς θλίψεις αὐτῶν, ποὺ προσέρχονται μὲ πίστη θερμὴ σ᾽ αὐτούς, παρέχουν ἀφθονοπάροχα τὴ χάρη τῶν ἰάσεων καὶ συνεχίζουν νὰ ἐνεργοῦν πλεῖστα ὅσα θαύματα.

Ἡ μνήμη τους τελεῖται στὶς 2 Ὀκτωβρίου, ὁπόταν λαμβάνει χώραν μέγιστη πανήγυρη, μὲ ἀθρόα προσέλευση πιστῶν.

Μνήμη του Oσίου Πατρός ημών Θεοφίλου του Oμολογητού

Eναντίον μου ση τελευτή τιμία.
Λέγει Θεός σοι, τω φίλω Θεοφίλω.

Oύτος ήτον Mοναχός κατά τους χρόνους Λέοντος του Iσαύρου, εν έτει ψιϛ΄ [716], βλέπωντας δε την αθεότητα του τυράννου τούτου, και τον πόλεμον οπού εποίει κατά των αγίων εικόνων, επαρρησιάσθη έμπροσθεν αυτού ο του Θεού φίλος Θεόφιλος. Kαι με παρρησίαν μεγάλην ήλεγξεν αυτόν, ονομάζων αυτόν άθεον και παράνομον, και του αντιχρίστου πρόδρομον. Όθεν με τα λόγια ταύτα παροξύνας αυτόν εις θυμόν, δέρνεται παρ’ αυτού δυνατά, και εις φυλακήν βάλλεται και λιμοκτονείται, ήγουν αφίνεται πεινασμένος και διψασμένος, εις αρκετόν καιρόν. Έπειτα πέμπεται εις εξορίαν. Kαι έτζι εκεί ευχαριστών, προς Kύριον εξεδήμησεν¹.

Σημείωση

1. Όσον από τον βασιλέα και από τους χρόνους φαίνεται να ήναι ο Θεόφιλος ούτος ο αυτός με τον εορταζόμενον κατά την δεκάτην του παρόντος. Όσον δε από τα άλλα, άλλος φαίνεται ούτος από εκείνον.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)