Ομιλία για τον Αβραάμ

«Εγώ δε ειμί γη και σποδός», (Γεν. 18. 27)

Αυτά είναι τα λόγια που είπε για τον εαυτό του ο δίκαιος Αβραάμ. Αδελφοί μου, πόσο γελοίοι είναι οι άνθρωποι που καυχώνται για τις γνωριμίες τους με κοσμικούς άρχοντες και άλλους επιφανείς του κόσμου τούτου και έχουν, γι’ αυτό τον λόγο, μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους!

Ο Αβραάμ αξιώθηκε να συνομιλεί με τον Παντοδύναμο και Αιώνιο Βασιλέα, με τον ίδιο τον Θεό. Εντούτοις, παρέμεινε απαράτρεπτος και αταλάντευτος στην ταπείνωσή του, αποκαλώντας τον εαυτό του γη και σποδό. Ποιός ήταν αυτός ο Αβραάμ, ο οποίος αξιώθηκε εν ζωή μιας τόσο μεγάλης ευλογίας από το Θεό και μιας τέτοιας εξυμνήσεως, μετά το θάνατό του, από τον Παύλο (Γαλ. 3, Εβρ, 11), αλλά και από τον ίδιο τον Δεσπότη Χριστό (Λουκ. 16, 22, Ιωάν. 8, 39);

Ήταν ένας χωρικός που είχε όλες τις αρετές και ζούσε σύμφωνα με το νόμο του Θεού, ένας άνθρωπος με ακράδαντη πίστη στο Θεό, ένας εραστής του δικαίου, ένας εξαιρετικά φιλόξενος και συμπονετικός άνθρωπος, γενναίος, ευπειθής, γνήσιος και ταπεινός.

Μολαταύτα, ο Αβραάμ δοξάζεται κυρίως για την πίστη του, μια πολύ δυνατή πίστη! Ο Αβραάμ ήταν ήδη εκατό ετών, όταν ο Θεός του είπε πως η γυναίκα του, στείρα έως τότε, θα γεννούσε έναν γιό. Εκείνος πίστεψε το Θεό. Ακόμη και προτού γεννήσει η Σάρα τον Ισαάκ, ο Θεός είπε στον Αβραάμ: και ποιήσω το σπέρμα σου ως την άμμον της γης (Γεν. 13, 16). Ο Αβραάμ πίστεψε και διόλου δεν αμφέβαλε. Όταν γεννήθηκε ο μοναδικός υιός του Αβραάμ, ο Θεός τον πρόσταξε, ως δοκιμασία, να προσφέρει το μοναχοπαίδι του θυσία. Ο Αβραάμ ετοιμάστηκε για να το κάνει, αλλά ο Θεός την τελευταία στιγμή τον απέτρεψε απ’ αυτή την πράξη. Πόσο πλήρης ήταν η πίστη και τελεία η υπακοή του θαυμάσιου αυτού ανθρώπου στο Θεό! Ως αποτέλεσμα, ο Θεός τον ευλόγησε δαψιλώς και τον έκανε ένδοξο τόσο στη γη όσο και στον ουρανό.

Αδελφοί μου, είναι μακάριοι αυτοί που, χωρίς ενδοιασμούς, πιστεύουν στο Θεό και εκπληρώνουν τις άγιες εντολές Του. Η ευλογία του Θεού τους συνοδεύει και στους δύο κόσμους!

Ω παντευλόγητε Δημιουργέ μας, ευλόγησε κι εμάς τους αμαρτωλούς και συναρίθμησέ μας ανάμεσα στους εκλεκτούς Σου, οι οποίοι έχουν μερίδιο μαζί με τον Αβραάμ στο Βασίλειό Σου.

Ομιλία για τον Λώτ

ἐξῆλθε δὲ Λὼτ …εἶπε δὲ πρὸς αὐτούς· μηδαμῶς ἀδελφοί, μὴ πονηρεύσησθε. (Γένεσις 19,7)

Ο Λωτ, ήταν ένας δίκαιος άνθρωπος εν μέσω πολλών ανόμων, και ζούσε στα Σόδομα με την σύζυγό του και τις δύο θυγατέρες του. Ο πιστός Αβραάμ ρώτησε τον Θεό: μὴ συναπολέσῃς δίκαιον μετὰ ἀσεβοῦς καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής; (Θα καταστρέψεις τον δίκαιο με τον ασεβή;) (Γένεση 18:23). Ο Θεός απάντησε τότε στον πιστό Αβραάμ ότι όχι μόνο δεν θα κατέστρεφε τον δίκαιο, αλλά αν υπήρχαν δέκα δίκαιοι σε αυτήν την πόλη, θα έσωζε ολόκληρη την πόλη χάριν αυτών των δέκα. Ωστόσο, μόνον ένας δίκαιος άνθρωπος βρέθηκε στα Σόδομα, ο Λωτ, και αυτός ήταν ξένος! Ακριβώς όπως πριν από τον κατακλυσμό υπήρχε μόνο ένας δίκαιος άνθρωπος στον κόσμο, ο Νώε, έτσι και πριν από την καταστροφή των Σοδόμων υπήρχε μόνο ένας δίκαιος άνθρωπος σε αυτήν την πόλη, ο Λωτ. Ο Λωτ ήταν όμοιος με τον θείο του τον Αβραάμ σε κάθε αρετή, κυρίως δε στην υπακοή του προς τον Θεό και στη φιλοξενία του. Οι Σοδομίτες τον μισούσαν, επειδή ήταν ξένος και ακόμη περισσότερο, επειδή ήταν δίκαιος.

Αδελφοί, μη πονηρεύσησθε, τους προέτρεψε ο Λωτ. Αποκάλεσε αδελφούς του τους διεφθαρμένους ανθρώπους, για να τους ηρεμήσει και να τους υπενθυμίσει να μην διαπράξουν κακό, προκειμένου να τους σώσει. Αλλά τα αδελφικά λόγια του τους προκάλεσαν ακόμη μεγαλύτερη οργή. Ο Λωτ κρίθηκε άξιος να τον επισκεφτούν οι άγγελοι του Θεού και να τον ελευθερώσουν από αυτή τη διεφθαρμένη πόλη, της οποίας οι μεγάλες αμαρτίες έφθαναν σαν κραυγή μέχρι τον Θεό. Και οι διεφθαρμένοι Σοδομίτες επιτέθηκαν στο σπίτι του Λωτ με πονηρό σκοπό, για να μολύνουν την ιερότητα της φιλοξενίας.

Αδελφοί, μη πονηρεύσησθε, τους ζήτησε ο Λωτ. Αλλά γιατί να ακούσουν οι αποκτηνωμένοι αυτοί έναν άνθρωπο, αφού δεν φοβόταν τον Θεό; Αυτός είναι ο λόγος που οι άγγελοι του Θεού τους τιμώρησαν με τύφλωση: τοὺς δὲ ἄνδρας τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς θύρας τοῦ οἴκου ἐπάταξαν ἐν ἀορασίᾳ ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου, και τιμώρησαν τους ανθρώπους που ήταν στην πόρτα του σπιτιού με τύφλωση, από μικρού εως μεγάλου (Γένεση 19:11).
Τότε οι άγγελοι οδήγησαν τον Λωτ έξω από την πόλη των αδίκων και άφησαν να πέσει καταιγίδα από θειάφι και φωτιά πάνω στην πόλη. Έτσι, η άνομη πόλη χάθηκε, και ο μόνος δίκαιος άνθρωπος στην πόλη σώθηκε· κρείσσων γὰρ εἷς ἢ χίλιοι (Προτιμότερος είναι ένας δίκαιος άνθρωπος από χίλιους αμαρτωλούς (Σειρ. 16: 3).

Ω Δίκαιε Θεέ, Εσύ που ουδέποτε εγκαταλείπεις τον δίκαιο άνθρωπο, διόρθωσέ μας τις αδικίες μας και σώσε μας, Κύριε.

Ότι Σοι πρέπει πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Πηγή κειμένου: iconandlight.wordpress.com

H Oσία Ποπλία η Oμολογήτρια εν ειρήνη τελειούται

Pυσθείσα κόσμου της πλάνης η Ποπλία,
Πόλου πρόσεισι φωλεοίς ως στρουθίον.

Αύτη ήτον κατά τους χρόνους Iουλιανού του παραβάτου, εν έτει τξα΄ [361]. Yπανδρευθείσα δε πρότερον, και μείνασα εις τον γάμον ολίγον καιρόν, εγέννησεν υιόν και επρόσφερεν αυτόν εις τον Θεόν, ως καρπόν άξιον. Tον μακάριον λέγω Iωάννην. O οποίος πολλαίς φοραίς μεν εψηφίσθη να γένη Eπίσκοπος της Aντιοχείας, φεύγωντας δε πάντοτε την επισκοπικήν αξίαν, διά την άκραν του ταπείνωσιν, έμεινεν εις τον κατώτερον βαθμόν της ιερωσύνης. Eστάθη γαρ μόνον Πρεσβύτερος και των Πρεσβυτέρων πρώτος¹. H δε Aγία αύτη μήτηρ του Ποπλία, ήτον Hγουμένη επάνω εις άλλας Mοναχάς και Παρθένους.

Eπειδή δε ο Iουλιανός επήγε τω τότε καιρώ εις την Aντιόχειαν, και έδειχνεν εις τα είδωλα πολλήν δεισιδαιμονίαν, προσκαλώντας όλους διά να προσφέρουν σέβας και λατρείαν εις τους δαίμονας. Tούτου χάριν η τιμία αύτη γερόντισσα Ποπλία, εις καιρόν οπού επέρνα εκείνος κάτω από τον δρόμον, άρχισε να ψάλλη δυνατώτερα μαζί με τας άλλας Παρθένους το δαβιτικόν εκείνο. «Tα είδωλα των εθνών αργύριον και χρυσίον, έργα χειρών ανθρώπων». Tαύτα δε ακούσας ο Iουλιανός, επρόσταξε να τραβίξουν αυτήν εις το μέσον, και να την κτυπούν εις το πρόσωπον δυνατά. Ώστε, οπού η γη εκοκκίνισεν από το αίμα της. Kατά το παρόν δε, δεν εθανάτωσεν αυτήν, διατί είχε να υπάγη εις την Περσίαν. Aλλά εφύλαξε να την θανατώση, όταν γυρίση από εκεί. Eπειδή όμως εκείνος εσφάγη και δεν εγύρισε, διά τούτο η Aγία αύτη έμεινεν ελευθέρα. Aπό τότε δε ζήσασα ολίγον καιρόν, εν ειρήνη ετελείωσε την ζωήν της η μακαρία².

Σημειώσεις

1. Ίσως ούτος είναι Iωάννης ο από Σχολαστικών, ο Aντιοχείας Πρεσβύτερος. Όστις εορτάζεται κατά την εικοστήν πρώτην του Φευρουαρίου.

2. Περί ταύτης της Ποπλίας γράφει ο Kύρου Θεοδώρητος, βιβλ. γ΄, κεφ. ιζ΄ [= ιδ΄], της Eκκλησιαστικής Iστορίας, αφ’ ου ερανίσθη και το Συναξάριον τούτο Mαυρίκιος ο της Mεγάλης Eκκλησίας Διάκονος, ο συνάξας τον Συναξαριστήν. Λέγει δε εκεί ο Θεοδώρητος, ότι η Ποπλία μετά των άλλων παρθένων ύστερα από το ανωτέρω ρητόν, έψαλλε και το ακόλουθον· «Όμοιοι αυτοίς γένοιντο οι ποιούντες αυτά, και πάντες οι πεποιθότες επ’ αυτοίς». O δε Iουλιανός ταύτα ακούσας, και λίαν ανιασθείς, σιγάν αυταίς προσέταξε κατά τον της παρόδου καιρόν. H δε Πουπλία μικρά των εκείνου νόμων φροντίσασα, πλείονος τον χορόν προθυμίας ενέπλησε. Kαι πάλιν εκείνου διϊόντος, ψάλλειν εκέλευσεν· «Αναστήτω ο Θεός, και διασκορπισθήτωσαν οι εχθροί αυτού». Kαι μεθ’ έτερα λέγει· «H δε Πουπλία ως άκραν τιμήν δεξαμένη την ατιμίαν, ανελήλυθε μεν εις το δωμάτιον, συνήθως δε αυτόν ταις πνευματικαίς έβαλλε μελωδίαις».

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

Βρισκόμαστε μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ στὶς ἀπαρχὲς τοῦ ἔτους 2018 καὶ ὅλοι εἴμαστε μάρτυρες κοσμοϊστορικῶν γεγονότων, γεωπολιτικῶν ἀνακατατάξεων, οἰκονομικῶν κρίσεων, κοινωνικῶν ἀλλαγῶν, φυσικῶν καταστροφῶν καί, κυρίως μιᾶς ὑφέρπουσας δαιμονικῆς ὑποκουλτούρας, ποὺ διεκδικεῖ τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῆς σαρκολατρείας, τῆς ἡδονοθηρίας, τοῦ ἔκλυτου βίου, τῆς μαγείας, τῆς βίας, τῶν μεταφυσικῶν θεωριῶν καὶ θρησκειῶν, ποὺ ἡ «Νέα Τάξη Πραγμάτων» ἐξαπολύει σὲ ὅλα τὰ μήκη καὶ πλάτη τῆς γῆς.

Παρακολουθοῦμε τὰ δυτικὰ κράτη ἕνα ἕνα, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Κύπρου, νὰ υἱοθετοῦν διάφορες νεοφιλελεύθερες ἰδέες καὶ νεοεποχίτικες ἀντιλήψεις, ψηφίζοντας νομοσχέδια ποὺ κάτω ἀπὸ τὴν ὀμπρέλα τῶν ἀτομικῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν αἰτημάτων διαφόρων ὁμάδων πίεσης, ἀμφισβητοῦν θεμελιακὲς δομὲς καὶ ἀξίες τῆς κοινωνίας, ὅπως ὁ γάμος, ἡ οἰκογένεια, ἡ πατρίδα, ἡ ταυτότητα, τὸ φύλο, ἡ παιδεία κ.ἄ.

Μὲ ἄλλες λέξεις, ἡ νέα παγκόσμια τάξη προχωρεῖ στὴ δημιουργία ἑνὸς νέου τύπου ἀνθρώπου, συγκεχυμένου, ἀνασφαλοῦς, ἄβουλου, ρηχοῦ, νευρωτικοῦ, καταναλωτικοῦ καὶ φθαρμένου, ποὺ δὲν θὰ ἔχει καμία ἠθικὴ ἀντίσταση κατὰ τῶν παθῶν καὶ τῶν ἐπιθυμιῶν του. Ἑνὸς ἀνθρώπου, ποὺ θὰ ζεῖ μία ἄλογηκαὶ ἐνστικτώδη ζωὴ μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ ἀπὸ τὸν συνάνθρωπό του. Ποὺ στὸ ὄνομα μιᾶς δῆθεν ἰδιώτευσης, ὅλο καὶ πιὸ πολὺ θὰ ἐγκλωβίζεται στὴ μοναξιὰ τοῦ ἐγώ του καὶ στὴν ὀδύνη τοῦ εἰκονικοῦ του κόσμου, θεωρώντας ὅτι ἀξίζει νὰ ζεῖ κανεὶς μόνο ὅταν ἱκανοποιεῖ τὶς ὁποιεσδήποτε φίλαυτες, φιλόδοξες καὶ φιλήδονες ἐπιθυμίες του, τὶς ὁποῖες θὰ ὑπερασπίζεται ἄνευ ὅρων σὰν πράξη ἀτομικῆς ἐλευθερίας καὶ δικῆς του ἐπιλογῆς. Ἀλλ’ ὅμως ἡ ἐπιθυμία δὲν εἶναι ἐπιλογή, ἀλλά, ὅπως λέει ὁ ὅσιος Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης, ἐπιβολὴ μιᾶς νοσηρῆς παθογένειας ποὺ κληρονομοῦμε ἀπὸ τοὺς προγόνους μας ποὺ ἔμειναν ἀμετανόητοι, καθὼς καὶ ἀπὸ τὸ περιβάλλον μας.  Περαιτέρω, ἡ ἐλευθερία δὲν ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴν ἱκανοποίηση τῶν ἐγωιστικῶν μας ἐπιθυμιῶν, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀπαλλαγή μας ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὶς ἁμαρτίες, ποὺ κουβαλοῦμε ἀπὸ τὴν πρώτη μέρα τῆς ζωῆς μας.

Παρόλες αὐτὲς τὶς φοβερὲς συνθῆκες διαβίωσης τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου, ὁ ὅσιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης λέει: «Δὲν μᾶς ἐγκαταλείπει ὁ Θεός. Ὁ Καλὸς Θεὸς τὸν σημερινὸ κόσμο τὸν φυλάει μὲ τὰ δυό Του χέρια· παλιότερα μόνο μὲ τὸ ἕνα. Σήμερα, μέσα στοὺς τόσους κινδύνους ποὺ ζεῖ ὁ ἄνθρωπος, ὁ Θεὸς τὸν φυλάει ὅπως φυλάει ἡ μάνα τὸ μικρὸ παιδί, ὅταν ἀρχίζη νὰ περπατάη. Τώρα μᾶς βοηθοῦν πιὸ πολὺ ὁ Χριστός, ἡ Παναγία, οἱ Ἅγιοι, ἀλλὰ δὲν τὸ καταλαβαίνουμε. Ποῦ θὰ ἦταν ὁ κόσμος ἂν δὲν βοηθοῦσαν… Ὁ διάβολος τώρα ὀργώνει, ὁ Χριστὸς ὅμως θὰ σπείρη τελικά»¹.

Στ’ ἀλήθεια, ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι δὲν πρέπει νὰ φοβόμαστε ἅμα ἐλπίζουμε στὸν Θεό, καταφεύγουμε στὸν Υἱό, ἐπιθυμοῦμε τὴ σκέπη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ δοξάζουμε τὴν Ἁγία Τριάδα, διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς Θεοτόκου, τῶν οὐρανίων δυνάμεων, τοῦ Προδρόμου, τῶν ἁγίων ἀποστόλων καὶ πάντων τῶν ἁγίων μας.  Μαρτυρώντας δὲ σὲ αὐτοὺς τοὺς ὁμολογιακοὺς καιροὺς τὴν πίστη μας στὴν μία, ἁγία, καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ Ἐκκλησία, θωρακιζόμαστε ἀπὸ τὸν Σταυρὸ καὶ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας, ἀλλὰ καὶ τὴν ἁγιότητα, ποὺ εἶναι ἡ μόνη ποὺ μπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσει ὅλη αὐτὴ τὴ δαιμονιώδη ἐποχή. Στὶς μέρες ποὺ φτάσαμε, ὁ σύγχρονος ἁγιασμένος Γέροντας Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ μᾶς συμβουλεύει νὰ λέμε στὴν προσευχή μας: «Θεέ μου, δῶσ᾽ μου ὑπομονὴ καὶ τὴν πίστη τῶν ἁγίων».

Ἕνας τέτοιας ἁγίας βιοτῆς καὶ ὁμολογίας ἄνθρωπος ἦταν καὶ ὁ Χατζηφλουρέντζος ἀπὸ τὴ Μηλιὰ Ἀμμοχώστου. Ἕνας ἀφανὴς ἐργάτης τῆς μετάνοιας, τῆς προσευχῆς καὶ τῆς καθημερινῆς εὐχαριστίας καὶ δοξολογίας πρὸς τὸν Τριαδικὸ Θεό. Τέκνο τῆς λαϊκῆς εὐσέβειας τῆς Κύπρου, ποὺ δὲν σταμάτησε ποτὲ νὰ γαλουχεῖ ἀνθρώπους ποὺ μετανοοῦν καὶ προσεύχονται καὶ ἡ προσευχή τους ἀγκαλιάζει ὅλους ἐμᾶς, τὸν τόπο μας καὶ ὅλο τὸν κόσμο.

Ὁ Φλουρέντζος Μιχαὴλ Πατσιᾶς γεννήθηκε τὸ 1901 στὸ κατεχόμενο χωριὸ Μηλιὰ Ἀμμοχώστου σὲ πολυμελὴ ἀγροτικὴ οἰκογένεια. Σχολεῖο δὲν πῆγε καὶ ἀπὸ παιδὶ ἐργαζόταν στὶς ἀγροτικὲς ἐργασίες τῆς οἰκογένειάς του. Ἐπιπλέον ἐργάστηκε γεωργοκτηνοτρόφος, κτίστης, καλλικᾶς (πεταλωτὴς) καὶ ἄλλα ἐπαγγέλματα.  Νυμφεύθηκε τὴ συγχωριανή του Ἀννεζοῦ, μία καλὴ καὶ ἥσυχη γυναίκα, καὶ μαζὶ ἀπέκτησαν 6 παιδιά, πέντε γιοὺς καὶ μία κόρη.

Τὸ 1940, σὲ ἡλικία 39 ἐτῶν, γεννιέται μέσα του ὁ πόθος νὰ μάθει γράμματα καί, μελετώντας τὰ ἱερὰ βιβλία τῆς Ἐκκλησίας, μέσα σὲ λίγο χρονικὸ διάστημα, ἀρχίζει νὰ διαβάζει. Τὸ ἔτος 1945 ἀποτελεῖ σταθμὸ στὴ ζωή του. Πηγαίνει γιὰ προσκύνημα στοὺς Ἁγίους Τόπους στὰ Ἱεροσόλυμα καὶ ἐκεῖ ἀλλοιώνεται πνευματικὰ ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, τοῦ ὁποίου ἡ ἐνέργεια παραμένει σὲ μεγάλη ἔνταση καὶ ἔκταση συνεχῶς στὰ προσκυνήματα τῶν Ἁγίων Τόπων.

Μὲ τὴν ἐπιστροφή του στὴν Κύπρο ἀρχίζει μιὰ ἔντονη πνευματικὴ ζωὴ στηριγμένη στὴν καθημερινὴ μετάνοια καὶ στὴν προσευχή, ζώντας σὰν ἀσκητὴς μέσα στὸν κόσμο, μετὰ ἀπὸ ὑπόδειξη τῆς Θεοτόκου. Ἐκοιμήθη ὁσιακὰ τὴ 10η Ὀκτωβρίου 1969, ἀφοῦ μετάλαβε τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα τοῦ Χριστοῦ μέσα στὸν χῶρο τῆς πολυετοῦς μετανοίας του, στὸ μοναστήρι τῆς Παναγίας τῆς Αὐγασίδος².

Οἱ πρῶτες δεκαετίες τῆς ζωῆς τοῦ Χατζηφλουρέντζου καὶ ὁ φωτισμός του ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα

Δὲν ἔχουμε πολλὲς λεπτομέρειες γιὰ τὶς πρῶτες δεκαετίες τῆς ζωῆς τοῦ Χατζηφλουρέντζου. Ἀπὸ διάφορες ὅμως μαρτυρίες ἀνθρώπων ποὺ τὸν γνώρισαν καταλαβαίνουμε ὅτι, ὡς γνήσιο τέκνο τῆς ἀγροτικῆς κοινοτικῆς παράδοσης καὶ τῆς λαϊκῆς εὐσέβειας τῆς Κύπρου, ποθεῖ νὰ γνωρίσει βαθύτερα τὸν Θεὸ καὶ ἐξαιτίας ἑνὸς περιστατικοῦ ὁ πόθος του ἀρχίζει νὰ πραγματώνεται. Μιὰ μέρα, ἐργαζόμενος μὲ τὸν πενθερό του στὰ χωράφια κατὰ τὸ μάζεμα τοῦ ροβιοῦ (φυτοῦ ποὺ χρησίμευε ὡς τροφὴ γιὰ τὰ ζῶα), τὸ μάζευε μὲ μεγάλη ταχύτητα καὶ αὐθορμητισμό. Ὁ πενθερός του, βλέποντας τὸν ὑπερήφανο καὶ ἐξωστρεφὴ τρόπο ποὺ δούλευε ὁ γαμπρός του  —ποὺ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη θεωρεῖτο ἔλλειψη σοβαρότητας— τὸν παρατήρησε ἔντονα. Ὁπόταν ὁ πράος Φλουρέντζος σκέφτηκε ὅτι, γιὰ νὰ τοῦ θυμώσει τόσο πολύ, κάτι ἔκανε λάθος. Καὶ ἀπὸ ἐκείνη τὴ στιγμή, ὅπως ὁ ἴδιος ἀργότερα ὁμολόγησε, στράφηκε στὴν Ἐκκλησία.

Ἔκτοτε παραμένει σὲ μία κατάσταση εὐσεβείας μέχρι τὴν ὥριμη  ἡλικία τῶν 45 ἐτῶν, ὁπόταν ἐπισκέπτεται γιὰ προσκύνημα τὰ Ἱεροσόλυμα. Καὶ ἐκεῖ, στοὺς Ἁγίους Τόπους, δέχεται τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ φωτίζεται ὅλη ἡ ὕπαρξή του. Ἔρχεται «εἰς ἑαυτὸν» καὶ ἀντιλαμβάνεται ὅτι «ἑνὸς ἐστὶ χρεία» (Λουκ. 10,41)· ἕνα πράγμα εἶναι ἀναγκαῖο σ᾽ αὐτὸν κόσμο: Νὰ γνωρίσουμε τὸν Θεό!

Ἐπιστρέφει λοιπὸν στὴν Κύπρο μὲ τὸ προσωνύμιο τοῦ χατζῆ (Χατζηφλουρέντζος) —ποὺ σύμφωνα μὲ τὸ ἔθος τῶν Ὀρθοδόξων δηλώνει τὸν προσκυνητὴ τῶν Ἁγίων Τόπων καὶ τὸν βαπτισθέντα στὸν Ἰορδάνη ποταμὸ— καὶ πλέον ἀρχίζει νὰ διαχειρίζεται τὴν καθημερινότητά του μὲ πολλὴ μετάνοια καὶ προσευχὴ καὶ τὸ φῶς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀνάβει περισσότερο μέσα στὴν καρδία του! 

Νὰ πῶς μοῦ περιέγραψε τὴν ἐμπειρία φωτισμοῦ ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἕνας ἄλλος σύγχρονος ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, ὁ μακαριστὸς γέρο Παναῆς τῆς Λύσης, μὲ τὸν ὁποῖο ὁ Χατζηφλουρέντζος εἶχε πολύχρονη φιλία καὶ πνευματικὴ σχέση. Μοῦ εἶπε λοιπὸν ὁ γέρο Παναῆς:

«Ἀρκέφκει (ἀρχίζει) γιέ μου, νὰ καθαρίζει ὁ ἄνθρωπος διὰ τῆς μετανοίας, στρώσεις-στρώσεις. Καθαρίζει ἡ πρώτη στρώση καὶ χαίρεται καὶ ἀνακουφίζεται καὶ ἀφήνει τον ὁ Θεὸς λίγο καιρὸ νὰ χαρεῖ, νὰ περιχαρίσει, καὶ νομίζει ὅτι τώρα ἅγιασε. Ὕστερα ἀνάφκει (ἀνάβει) περισσότερον ἡ λάμπα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ φωτίζει τὴ δεύτερη στρώση. Ὁ ἄνθρωπος βλέπει ὅτι ἔχει καὶ ἄλλες ἐπιθυμίες ποὺ εἶναι πιὸ βαθιές, πιὸ δύσκολες, μὲ πιὸ πολλὲς ρίζες. Καὶ ὕστερα κάμνει ἀγώνα καὶ πρέπει νὰ κάμνει περισσότερον νηστεία, νὰ χύσει περισσότερα δάκρυα, νὰ μετανοήσει γιὰ μεγαλύτερον μέρος τοῦ παρελθόντος του, ὄχι πουπάνω-πουπάνω (ἐπιπόλαια). Καὶ μετὰ βρίσκει ὅτι ἔχει καὶ τρίτη στρώση καὶ τέταρτη στρώση… Καὶ ἀντιλαμβάνεται ὅτι ὑπάρχει ἕνα μεγάλο βάθος μέσα στὴν καρδία του…». 

Τὰ δάκρυα καὶ ἡ καθημερινὴ μετάνοια τοῦ Χατζηφλουρέντζου

Ζώντας ἐμπειρικὰ ὁ Χατζηφλουρέντζος τὸ μεγάλο βάθος τῆς καρδίας του, τὸν «κρυπτὸν τῆς καρδίας ἄνθρωπον» (Α´ Πέτρ. 3, 4), καὶ ἀντιλαμβανόμενος ὅτι δὲν ἔχει πυθμένα, ζητᾶ ἐπίμονα τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ δάκρυά του γίνονται λυγμὸς καὶ θρῆνος γοερός, ὅπως ὅταν θάβει ἡ μάνα τὸ παιδί της… Ἦταν σὰν νὰ «ἀνεκαλιέτουν» (μοιρολογοῦσε), ὅπως μαρτυροῦν ἡ θυγατέρα του μοναχὴ Ἐλισάβετ καὶ ἡ συγχωριανή του μοναχὴ Ἀρσενία. «Ἦταν ἕνα θρηνητικὸ πτηνό», εἶπε κάποιος ἄλλος. Σὲ τέτοιο βαθμὸ θρηνοῦσε γιὰ τὶς ἁμαρτίες του, ποὺ μερικοὶ συγχωριανοί του κοροϊδευτικὰ ἔλεγαν: «Κοίταξε τὸν Χατζηφλουρέντζο: Παλιὰ γύριζε καὶ ἔκλεβε μέσα στοὺς κάμπους καὶ τώρα κλαίει τὶς ἁμαρτίες του!» Ἤ, ὅταν ἔβλεπαν ἕνα μωρὸ νὰ κλαίει γοερὰ καὶ νὰ μὴν σταματᾶ, ἔλεγαν: «Μά, ἔκαμά σε τίποτα τὸν Χατζηφλουρέντζο»; (δηλ. «μὰ ἔμοιασες τοῦ Χατζηφλουρέντζου»;) Ἐπιπλέον, οἱ ἀφελεῖς γείτονες τοῦ Χατζηφλουρέντζου, ὅταν τὸν ἔβλεπαν νὰ πηγαίνει στὴν ἐκκλησία ἔλεγαν: «Νάτον Χατζημούνα, πάλι πάει στοὺς ἁγίους του»! Κι ἀκόμη, μὴ ἀντιλαμβανόμενοι τὸν σκοπὸ τῆς αὐστηρῆς νηστείας του, ἔλεγαν στὴ γυναίκα καὶ τὰ παιδιά του: «Βάλτε του φαΐ! Δῶστε του, κόρη μου, νὰ φάει! Τυραννᾶτε τὸν ἄνθρωπο, καὶ τὸν ἀφήνετε νηστικό»; Ἀλλὰ ἀγνοοῦσαν τὸ εὐαγγελικό, «οὐκ ἐπ᾽ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ» (Ματθ. 4, 4). Δηλαδὴ ὁ ἄνθρωπος δὲν ζεῖ μόνο μὲ ψωμί, ἀλλὰ μὲ κάθε λόγο ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὸ στόμα του Θεοῦ, καὶ ἡ ψυχὴ θέλει τὸ δικό της φαγητό, τὰ δάκρυα τῆς μετανοίας. 

Παρὰ ταῦτα, ὁ Χατζηφλουρέντζος παρέκαμπτε τοὺς σαρκασμοὺς καὶ τὶς εἰρωνεῖες τῶν ἀνθρώπων καὶ παρέμενε δοσμένος στὴ μετάνοια. Ἐφάρμοζε αὐστηρὸ ἀσκητικὸ πρόγραμμα, ποὺ παραπέμπει στοὺς ἀσκητικοὺς ἀγῶνες τῶν πατέρων τῆς ἐρήμου, μόνο ποὺ αὐτὸς ζοῦσε μέσα στὸν θορυβώδη κόσμο. Ξυπνοῦσε κάθε βράδυ γύρω στὰ μεσάνυχτα καὶ προσευχόταν μέχρι τὸ πρωί. Τρεφόταν μόνο μὲ χόρτα καὶ λίγο ψωμί, καὶ τὸ λίγο ποὺ κοιμόταν ἐφάρμοζε τὴ χαμαικοιτία (κοιμότανε δηλ. κατὰ γῆς). Μὲ ἄλλα λόγια, προσεύχεται ἀδιαλείπτως, ἀγρυπνᾶ καὶ κοινωνᾶ τακτικά. Καθημερινὰ συμμετεῖχε σὲ ἱερὲς Ἀκολουθίες καὶ βοηθοῦσε τοὺς ἱερεῖς, ὄχι μόνο τοῦ χωριοῦ του, ἀλλὰ καὶ τῶν γύρω χωριῶν τῆς Μεσαορίας. 

Συνάμα, ἐνδιαφερόταν ἔντονα γιὰ τὴν πνευματικὴ πρόοδο τῶν συνανθρώπων του. Γι᾽ αὐτὸ καὶ μὲ ὄχημα τῆς ἱεραποστολῆς τὸ ποδήλατό του ἐπισκέπτεται συνεχῶς γνωστούς του καὶ τοὺς νουθετεῖ πνευματικά. Συμβούλευε τοὺς πιστοὺς νὰ ἐκκλησιάζονται τὴν Κυριακὴ καὶ νὰ κάνουν τὶς δουλειές τους μετὰ τὸν κυριακάτικο ἐκκλησιασμό. Ἐπέμενε νὰ λέει στοὺς ἀνθρώπους νὰ νηστεύουν Τετάρτη καὶ Παρασκευή. Τὸν ἔγνοιαζε πάρα πολὺ ἡ τάξη τῶν Ἀκολουθιῶν κι ὁ εὐπρεπισμὸς τῶν ναῶν. Ἀνησυχοῦσε γιὰ τὴν ἐκκοσμίκευση καὶ τοὺς νεωτερισμοὺς ποὺ ἄρχισαν νὰ διεισδύουν μέσα στὴν Ἐκκλησία. Κι αὐτό, γιατὶ εἶχε ἐνωρὶς ἀντιληφθεῖ πὼς τὸ πρωτεῦον πρόβλημα τῆς τότε ἐποχῆς δὲν ἦταν τὸ πολιτικό, ἀλλὰ τὸ πνευματικό. Ἔβλεπε ὅτι  μαζὶ μὲ τὸ ἀποικιακὸ καὶ κατακτητικὸ πνεῦμα τῶν Βρετανῶν, εἰσέβαλε ὕπουλα στὸ νησὶ καὶ ἡ ἄθεη δυτικὴ  νοοτροπία. Γι᾽ αὐτὸ ἀντιστέκεται στὴν εὐκολία καὶ τὴν ἄνεση, γιατὶ βλέπει ὅτι ἀφαιροῦν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τὸν κόπο, τὴν ἀγωνιστικότητα καὶ τὴν ἀποφασιστικότητα, κάνοντας τοὺς μαλθακοὺς σὲ ὅλα, ἀφοῦ ὁ κόπος καὶ ὁ ἱδρώτας εἶναι ἡ ταπείνωση τοῦ σώματος. Ἔλεγε χαρακτηριστικὰ πὼς «οἱ πολυέλαιοι καὶ τὸ ἠλεκτρικὸ φῶς εἶναι ΕΙΔΩΛΑ», δηλαδὴ ψευτιά. 

Κάποτε ἔλαβε ἀπὸ τὸν Θεὸ πληροφορία ποὺ τοῦ ἔλεγε: «Θὰ πᾶς ἀπὸ τὴν ἀνατολὴ ὡς τὴ δύση κι ἀπὸ τὸν βορρὰ ὡς τὸν νότο, καὶ μὲ τὸ πνεῦμα σου δὲν θὰ συμφωνήσει κανένας». Καὶ πράγματι, μὲ τὸ ποδήλατό του γυρίζει τὶς πόλεις  Κερύνεια, Λευκωσία, Λάρνακα καὶ Πάφο τῆς Κύπρου μόνο μέσα σὲ δώδεκα μέρες, γιὰ νὰ δεῖ ἂν συμφωνοῦν οἱ ἄνθρωποι μὲ τὸν τρόπο ζωῆς του. Καί, ὅπως ἔλεγε: «Ἔγινε αὐτό, γιὰ νὰ δῶ ἂν συμφωνοῦσαν μὲ τὸ πνεῦμα τὸ δικό μου. Καί, ὅπως ὁ Κύριος μοῦ τὸ προεῖπε, τὸ βρῆκα μπροστά μου. Δὲν συμφώνησε κανένας. Μὲ ἄκουσε λίγο ὁ ἐπίσκοπος (Πάφου) Γεννάδιος, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπε καὶ μερικὰ λόγια». Νὰ σημειώσουμε ἐδῶ ὅτι τὴν τότε ἱεραρχία καὶ τὸν κλῆρο τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου πρωτίστως τὴν ἐνδιαφέρει ἡ ὀργάνωση τοῦ ἐθνικοῦ ἀγώνα κατὰ τῶν Ἄγγλων γιὰ αὐτοδιάθεση καὶ ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα, καὶ δευτερευόντως τὴ νοιάζει ἡ ποιμαντικὴ τῆς μετανοίας, τῆς προσευχῆς καὶ τῆς ἁγιότητας, ποὺ ἀσφαλῶς δὲν ἔπαψε νὰ λειτουργεῖ σὲ ὁρισμένα μοναστήρια καὶ σὲ μερικοὺς ἀνθρώπους τοῦ λαοῦ.

Ὁ Χατζηφλουρέντζος ὑπῆρξε ἰδιαίτερα ἐλεήμων καὶ ἐργαζόταν ἀμισθὶ σὲ ὅποιον τὸν καλοῦσε σὲ βοήθεια. Ποτὲ δὲν κρατοῦσε λεφτὰ γιὰ τὸν ἐαυτό του καί, ὅσα μάζευε ἀπὸ τὴν ἐργασία του, τὰ ἔδινε στὴ σύζυγό του καθὼς καὶ σὲ διάφορες ἐλεημοσύνες. Μάλιστα ἔλεγε ὅτι οἱ χριστιανοὶ δὲν πρέπει να ἀποταμιεύουν λεφτὰ  στὶς τράπεζες γιὰ νὰ παίρνουν τόκους, ἀλλὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ περισσεύουν νὰ τὰ δίνουν στοὺς φτωχοὺς χωρὶς νὰ τὰ ζητᾶνε πίσω. 

Παρόλο αὐτὸ τὸν πνευματικό του ἀγώνα, ὁμολογοῦσε μὲ ἐπίγνωση: «Ὅσο καὶ ἂν ἀγωνιστεῖ ὁ ἄνθρωπος, ἂν δὲν ἔρθει τὸ Πνεῦμα τὸἍγιον νὰ τὸν ἀγγίξει, δὲν μπορεῖ νὰ κάνει τίποτα. Δὲν μπορεῖς νὰ περάσεις τὸ σακκοράφι, ἂν δὲν ἔρθει ὁ Κύριος. Ἀκόμα καὶ τότε, θὰ σὲ ἐμποδίζει καὶ θὰ προσπαθεῖ νὰ σὲ στρέψει πίσω ὁ πονηρός». Εἶχε δηλαδὴ πλήρη ἐπίγνωση τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου τοῦ Κυρίου, «χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδὲν» (Ἰωαν. 15, 5).

Τὸ θέλημά του νὰ γίνει μοναχὸς

Ὁ πόθος του νὰ ἀφιερωθεῖ στὸν Θεὸ αὐξάνει σὲ τέτοιο βαθμό, ποὺ γύρω στὰ 1959/1960 γεννιέται μέσα του ἡ ἐπιθυμία νὰ γίνει μοναχός. Ἀρχικὰ πηγαίνει στὴν ἱερὰ μονὴ Ἀποστόλου Βαρνάβα καὶ μετὰ στὴν ἱερὰ μονὴ Σταυροβουνίου, ἀλλὰ οἱ πατέρες καὶ τῶν δύο μονῶν τὸν ἀποτρέπουν λέγοντάς του: «Ἔχεις παιδιά, ἔχεις παιδὶ ἐλεύθερο. Πρέπει νὰ στραφεῖς πίσω». Καὶ ὁ ταπεινὸς ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ὑπακούει, κόβοντας τὸ θέλημά του. 

Ἀργότερα ὅμως, τὸ 1961 ἢ τὸ 1963, μὲ ἀφορμὴ ἕνα γεγονός, ξαναποφασίζει νὰ μονάσει. Ἤτανε τότε ποὺ γιὰ πρώτη φορὰ ἠλεκτροδοτήθηκε τὸ χωριό του. Σὰν προέκταση καί, μετὰ ἀπὸ ἀπόφαση τοῦ ἱερέα καὶ τῶν ἐπιτρόπων, τοποθετήθηκε ἠλεκτροδοτούμενος πολυέλαιος μέσα στὸν ναό. Ὁ παπποὺς ἀντιδρᾶ ἔντονα, λέγοντας: «Αὐτὸ τὸ εἴδωλο μέσα στὸν ναὸ τοῦ Κυρίου μου νὰ μὴν τὸ βάλετε, δὲν τὸ θέλει»! Καί, μετὰ ἀπὸ λογομαχία μαζί τους, τοὺς εἶπε· «Θὰ φύγω γιὰ νὰ μὴν βάλω σκάνδαλα». Καὶ ξεκινάει νὰ πάει στὸ Σταυροβούνι, μὲ σκοπὸ νὰ μονάσει. 

Διερχόμενος τότε ἀπὸ τὸ χωριὸ Λύση, φιλοξενεῖται στὸ σπίτι τοῦ πνευματικοῦ του ἀδελφοῦ γερο-Παναῆ. Κατὰ τὴν ὥρα τοῦ βραδινοῦ του ὕπνου μέσα του ἐξελίσσεται μία μεγάλη μάχη μεταξὺ Θεοῦ καὶ διαβόλου. Ὅπως ὁ ἴδιος διηγήθηκε ἀργότερα, ἄκουε μιὰ φωνὴ (τοῦ διαβόλου), ποὺ τοῦ ἔλεγε νὰ πάει στὸ μοναστήρι, καὶ μιὰ ἄλλη φωνὴ (τοῦ Θεοῦ), νὰ τοῦ λέει: «Νὰ πᾶς πίσω στὸ χωριὸ καὶ νὰ πηγαίνεις κανονικὰ στὴν ἐκκλησία. Καί, ἂν ἀνάψουν τὸν πολυέλαιο, ἐσὺ τὴ δουλειά σου· οὔτε νὰ τὸν σβήνεις, οὔτε νὰ τὸν ἀνάβεις. Νὰ πηγαίνεις στὴ μονὴ τῆς Αὐγασίδας γιὰ νὰ κοιμᾶσαι. Νὰ ἔρχεσαι τὴ μέρα νὰ ἀνάβεις τὰ καντήλια στὸ χωριὸ καὶ τὸ βράδυ νὰ ἀποσύρεσαι στὸ μοναστήρι».Καὶ ἔτσι τὸ μοναστήρι τῆς Παναγίας τῆς Αὐγασίδας μετὰ ἀπὸ χρόνια γνωρίζει ἕνα παράδοξο ἀσκητή… Κάθε βράδυ ὁ Χατζηφλουρέντζος ἀσκητεύει μέσα σ᾽ ἕνα ἀπὸ τὰ ἐγκαταλελειμμένα  κελλιὰ τῆς μονῆς. Ὡστόσο, μιὰ μέρα τοῦ ἐμφανίστηκε ἡ Θεοτόκος καὶ τοῦ λέει: «Ὄχι ἐδῶ, ἀλλὰ μέσα στὸν οἶκο μου νὰ κοιμᾶσαι»! Κι ἀπὸ τότε κοιμόταν μέσα στὴν ἐκκλησία, στὸ πάτωμα, μπροστὰ ἀπὸ τὸ εἰκονοστάσι.  Ἀλλ’ ὅμως βάζει καὶ ἐδῶ ὁ διάβολος τὰ ἐμπόδιά του καὶ συκοφαντεῖται ὅτι δῆθεν σφετερίζεται τὴ μονή, καὶ ἡ Ἀρχιεπισκοπὴ τοῦ ἀπαγορεύει νὰ διαμένει στὴν ἐκκλησία.

Οἱ δωρεὲς τοῦ Θεοῦ στὸν ἀσκητὴ Χατζηφλουρέντζο

Στὰ τελευταῖα δέκα χρόνια τῆς ζωῆς του τὰ πλούσια χαρίσματα ποὺ ἔλαβε ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἀρχίζουν νὰ διαχέονται μέσα στὴ μικρὴ κοινωνία ποὺ ζεῖ, καί, κυρίως, ὁ προφητικός του λόγος, ποὺ ἀπηχεῖ παράξενα ἀλλὰ καὶ προβληματίζει τοὺς ἀνθρώπους ποὺ εἶναι κοντά του. Πέραν ὅμως τοῦ χαρίσματος τῆς προφητείας, εἶχε λάβει καὶ ἄλλες δωρεὲς ἀπὸ τὸν Θεό, ὅπως τὸ χάρισμα τῆς μετανοίας, τῶν ἀείρροων δακρύων, καθὼς καὶ αὐτὸ τῆς διὰ Χριστὸν σαλότητας. Ἕνα ἀσύνηθες δῶρο στὴν ἁγιοπατερικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ δίνεται ἀπὸ τὸν Θεὸ σὲ ταπεινοὺς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ μὴν γίνεται ἀντιληπτὴ ἡ ἁγιότητά τους, καὶ ἔτσι νὰ διασφαλίζεται σὲ αὐτοὺς τὸ ταπεινὸ  φρόνημα. Γιατί, ὅπως λὲνε καὶ οἱ ἅγιοι Πατέρες, μπορεῖς νὰ λάβεις ποικίλα θεϊκὰ χαρίσματα, ἀλλὰ νὰ μὴν τὰ κρατήσεις ὅταν πέσεις σὲ ἐγωισμό, ὅταν σκεφτεῖς ὅτι εἶσαι ἅγιος!

Τὸ προφητικὸ χάρισμα τοῦ Χατζηφλουρέντζου

Θὰ ἤθελα καὶ στὸ σημεῖο αὐτό, ὡς ἱεράρχης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, νὰ εὐχαριστήσω τὸν Ἀντώνη Γ. Ἀντωνίου γιὰ τὸ πολύτιμο βιβλίο του, Χατζηφλουρέντζος. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὴ Μηλιὰ Ἀμμοχώστου, καθὼς σ᾽ αὐτό, ταπεινὰ καὶ ἀθόρυβα, διασώζει τὸν βίο καὶ τοὺς λόγους ἑνὸς ἁγίου ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ τὸν ἔχουμε ἐμεῖς σήμερα, ἀλλὰ καὶ οἱ ἑπόμενες γενεές, ὡς πολύτιμη παρακαταθήκη καὶ ὁδηγὸ μετανοίας. Προλογίζοντας λοιπὸν τὴ δεύτερη ἔκδοση τοῦ βιβλίου τούτου, ἔγραψα τὰ ἑξῆς:   

«Ἡ περίπτωση τοῦ Χατζηφλουρέντζου δὲν ἀποτελεῖ μεμονωμένο γεγονός, ἀλλὰ πολυτίμητο κρίκο θαυμαστῆς ἁλυσίδας χαρισματικῶν ἀνθρώπων τοῦ Θεοῦ, ποὺ μόνο ἡ Ὀρθοδοξία ξέρει νὰ φανερώνει ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρόν. Ὁ Χατζηφλουρέντζος ἐκοιμήθη ἐν Κυρίῳ τὸ 1969. Μποροῦμε ἀνενδοίαστα νὰ ποῦμε πὼς ὁ προφητικός του λόγος συνδέει δύο μεγάλους ἁγίους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, πλούσια κοσμημένους μὲ τὸ προφητικὸ χάρισμα: Τὸν ἅγιο Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλὸ († 1779) καὶ τὸν ὅσιο Παΐσιο τὸν Ἁγιορείτη († 1994).

»Ὁ αὐθεντικὸς προφητικὸς λόγος ὑπηρετεῖ διαχρονικὰ καὶ ἀδιαμφισβήτητα τὸ ποιμαντικὸ καὶ σωτηριολογικὸ ἔργο τῆς Ἐκκλησίας, καθόσον ὁδηγεῖ τὸν πιστὸ στὸν φόβο τοῦ Θεοῦ καὶ τὴ μετάνοια. Ἐὰν ὅμως κάποια προφητικὴ ρήση ὁδηγεῖ στὸν πανικό, τότε ὑπάρχει πρόβλημα: Εἴτε δηλ. δὲν εἶναι ἐκ Θεοῦ, ἀλλὰ ἐκφέρεται ἀπὸ ψευδοπροφῆτες —εἶδος πλανεμένων, ἤδη γνωστῶν ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη—, εἴτε, ἐὰν ἡ προφητεία εἶναι αὐθεντική, ὁ ἀκροώμενος τὴν προφητεία ἔχει ὁ ἴδιος πνευματικὸ ἔλλειμμα, γιατὶ δὲν καλλιεργεῖ τὴν πραγματικὴ μετάνοια καὶ τὴν ἐν Χριστῷ ζωή.

»Ἡ ἐποχή μας εἶναι κατεξοχὴν προφητική. Γι᾽ αὐτὸ καὶ ὁ λαὸς τοῦ Θεοῦ ἀγαπᾶ ἰδιαιτέρως τοὺς χαρισματικοὺς πιστούς, ποὺ δέχονται τὶς ἐκ Θεοῦ ἐλλάμψεις καὶ ἀποκαλύπτουν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ στὴν Ἐκκλησία καὶ τὰ μέλλοντα συμβαίνειν. Ἑπομένως, ἕνα ἐκ τῶν ἔργων ἡμῶν τῶν ἐπισκόπων εἶναι νὰ διακρίνουμε τὸ ψεῦδος ἀπὸ τὴν ἀλήθεια, τὴν ἐκ Θεοῦ προφητικὴ ρήση ἀπὸ τὰ φληναφήματα τῶν ψευδοπροφητῶν.

»Καὶ ἀπὸ τὴ θέση αὐτή, ταπεινὰ καταθέτουμε στὸν Ὀρθόδοξο κλῆρο καὶ τὸν λαὸ τὴν πεποίθησή μας ὅτι ὁ Χατζηφλουρέντζος εἶναι αὐθεντικὸ στόμα τῆς Ἐκκλησίας, θαυμαστὸς προφήτης τοῦ Γένους μας, διδάσκαλος τῆς μετανοίας καὶ ‘‘σημεῖον τῶν καιρῶν’’. Τὸ πρόβλημα σήμερα δὲν εἶναι νὰ πιστεύσουμε στὶς προφητεῖες τοῦ μακαριστοῦ τούτου Γέροντος, ἀλλὰ νὰ ζήσουμε τὴ μετάνοια και τὴν ἔνταση τῆς προσευχῆς ποὺ αὐτὸς εἶχε. Σ᾽ αὐτὸ τὸν ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ μπορεῖ κάθε ψυχή, ποὺ ἀγωνίζεται ἐν Χριστῷ, νὰ προσεύχεται. Καὶ αἰσθανόμαστε καύχηση ἐν Κυρίῳ, ποὺ ἡ Χριστοφίλητος νῆσος τῆς Κύπρου συνεχίζει μέχρι τοὺς χρόνους μας τὴ μακραίωνα παράδοση τῆς ἁγιοτοκίας.»

Οἱ προφητεῖες τοῦ Χατζηφλουρέντζου

Ὁ θαυμαστὸς Χατζηφλουρέντζος, σὲ συνομιλία ποὺ εἶχε τὸ 1963 μὲ τὸν μεγάλο του γιὸ Ἀντώνη —ὅταν εἶχαν ἤδη ἀρχίσει οἱ διακοινοτικὲς ταραχὲς μεταξὺ Ἑλληνοκυπρίων καὶ Τουρκοκυπρίων— τοῦ προφήτευσε τὴν τουρκικὴ εἰσβολὴ τοῦ 1974, λέγοντάς του:

«Οἱ Τοῦρκοι θὰ ἔρθουν, γυιέ μου, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔρθουν τώρα· μετὰ θὰ ἔρθουν καὶ θὰ πάρουν τὴν Κύπρο τὴ μισή». «Μὰ δὲν εἴμαστε μόνοι μας, ἔχουμε καὶ τὴν Ἑλλάδα», τοῦ εἶπε ὁ Ἀντώνης. «Κανένα δὲν ἔχουμε ὑπέρ μας, εἶναι ὅλοι ἐναντίον μας. Οἱ Τοῦρκοι θὰ ἔρθουν ὕστερα καὶ ὅλοι θὰ τοὺς ζητοῦν νὰ σταματήσουν καὶ αὐτοὶ δὲ θὰ σταματοῦν». Πράγματι, μετὰ τὴν εἰσβολὴ τῆς 20ῆς Ἰουλίου 1974, συμφωνήθηκε ἐκεχειρία μεταξὺ 23 καὶ 26 Ἰουλίου, τὴν ὁποία οἱ Τοῦρκοι δὲν σεβάστηκαν καὶ προχώρησαν καὶ κατέλαβαν καὶ τὴν ὑπόλοιπη κατεχόμενη γῆ μας, ἀπὸ τὴ Μόρφου μέχρι τὸ Βαρώσι.

«Καὶ τότε», συνεχίζει ὁ Χατζηφλουρέντζος, «θὰ ἀφήσετε τὰ σπίτια σας ὅπως εἶναι καὶ θὰ φύγετε. Θὰ πέφτετε ὁ ἕνας πάνω στὸν ἄλλο (δηλ. θὰ εἴσαστε ὅλοι μαζὶ στριμωγμένοι), χωρὶς νὰ πειράζει ὅμως ὁ ἕνας τὸν ἄλλον… Θὰ μαυροφορήσει ὅλη ἡ Κύπρος καὶ θὰ γυρεύετε τὴν πιὸ μικρὴ σπηλιά, τὴν πιὸ μικρὴ τρύπα νὰ τρυπώσετε. Θὰ γίνει μεγάλο κακὸ στὴν Κύπρο. Ἐσεῖς θὰ φύγετε, ἐγὼ ὅμως θὰ μείνω». Ἐδῶ προφητεύει τὸν θάνατό του, ἀφοῦ κοιμήθηκε πρὶν τὰ γεγονότα τῆς εἰσβολῆς. 

Καὶ συνεχίζει: «Θὰ ἀργήσετε λίγο νὰ ἔρθετε πίσω. Ὅταν θὰ ἔρθετε πίσω, τότε θὰ εἶναι τὰ κλάματά σας. Τότε θὰ δώσει νόηση στὸν κόσμο ὁ Θεός, νὰ καταλάβει τὸ δρόμο τὸν ὀρθὸ ποιός εἶναι… Ὁ Θεὸς γνωρίζει πότε ‘‘θὰ σᾶς ξαπολύσει’’ (θὰ σᾶς ἐλευθερώσει): ὅταν θὰ εἴσαστε ἐντάξει μεταξύ σας… Πολλοὶ Τοῦρκοι ἀπὸ τὰ ἔργα τὰ καλά, θὰ γίνουν Χριστιανοί. Τούτη ἡ Παναγία καὶ τὶς πέτρες θὰ τὶς κάνει χριστιανὲς ἐκείνη τὴν ὥρα, ὄχι μόνο τοὺς ἀνθρώπους. Θὰ ἔρθει ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ. Ὁ κόσμος θὰ περπατᾶ μὲ τὸ κεφάλι σκυφτό. Ἡ Κύπρος θὰ ἐλευθερωθεῖ ἀπὸ μόνη της, χωρὶς νὰ τὴ βοηθήσει κανένας». 

Σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο προφητεύει τὴν ἐπιστροφὴ τῶν προσφύγων στὴν κατεχόμενή μας γῆ καὶ τὴν ἐλευθερία τῆς Κύπρου. Καὶ ἡ φράση, «ἡ Παναγία καὶ τὶς πέτρες θὰ τὶς κάνει χριστιανὲς ἐκείνη τὴν ὥρα, ὄχι μόνο τοὺς ἀνθρώπους», εἶναι ὅμοια μὲ τὴν προφητεία τοῦ ἁγίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου, «πολλοὶ Τοῦρκοι ἀπὸ τὰ ἔργα τὰ καλὰ θὰ γίνουν χριστιανοί», ἀλλὰ καὶ τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, ποὺ προεῖπε:  «Τὸ ἕνα τρίτο τῶν Τούρκων θὰ γίνουν χριστιανοὶ μετὰ τὸν μεγάλο πόλεμο ποὺ θὰ κάμουν οἱ Τοῦρκοι μὲ τοὺς Ρώσους». 

Ἐπίσης, μιὰ ἄλλη προφητεία τοῦ Χατζηφλουρέντζου γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως συμπίπτει μὲ τὶς ἀνάλογες προφητεῖες τῶν δύο προαναφερθέντων ἁγίων μας. Μερικοὶ συγχωριανοί του ἀμφισβητοῦσαν τὰ λεγόμενά του γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Κύπρου καὶ τοῦ ἔλεγαν: «Ἡ Κωνσταντινούπολη τόσα χρόνια εἶναι κάτω ἀπὸ τουρκικὴ κατοχὴ καὶ ἀκόμα δὲν ἐλευθερώθηκε καὶ πῶς τάχα ἐμεῖς θὰ ἐλευθερωθοῦμε;» Καὶ τοὺς ἀπαντοῦσε: «Θὰ ἔρθει κι αὐτοὺς ἡ ὥρα τους ποὺ θὰ τὰ πάρουν πίσω. Ὁ Θεὸς δὲν βιάζεται». 

Τοῦ εἶπε κάποτε ὁ γιός του Ἀντώνης ἀπογοητευμένος: «Οἱ Τοῦρκοι, πατέρα, θὰ μᾶς φᾶνε». Καὶ τοῦ ἀπαντᾶ: «Ἄκουσε, γυιέ μου. Θὰ ἔρθει μία ὥρα, ποὺ τρεῖς μόνο ἄνθρωποι τὴν Κύπρο θὰ μποροῦν νὰ τὴν ἐλευθερώσουν. Καὶ ἡ Κύπρος θὰ ἐλευθερωθεῖ ἀπὸ μόνη της, χωρὶς νὰ την βοηθήσει κανένας».  Ὅταν λέει τρεῖς μόνο ἄνθρωποι, δὲν ἐννοεῖ τρεῖς συγκεκριμένους, ἀλλὰ ὅτι θὰ εἶναι τόσο ἀδύναμη ἡ  Τουρκία τότε, ποὺ δὲν θὰ μπορεῖ νὰ κρατήσει τὴν Κύπρο ὑπὸ κατοχή.

Γιὰ δὲ τὴ λύση τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, γιὰ τὴν ὁποία τόσο πασχίζουν οἱ καλοί μας πολιτικοί, ἔλεγε: «Θὰ πᾶνε μέχρις ἐκεῖ γιὰ νὰ ὑπογράψουν συμφωνία, ἀλλὰ τελικὰ δὲ θὰ τὴν ὑπογράψουν. Ὁ σατανᾶς ‘‘θὰ μπαρκάσει’’ (δηλ. θὰ βάλει ἐμπόδια) καὶ ἔτσι δὲ θὰ ὑπογράψουν τὰ χαρτιά. Τὸ πρόβλημα ὅμως θὰ λυθεῖ ἀπὸ μόνο του». Ἐπίσης, γιὰ τὴ «λύση τῆς Διχοτόμησης» ποὺ ἄρχισε νὰ καλλιεργεῖται ἀπὸ τοὺς Τούρκους δεκαετίες πρὶν τὴν Εἰσβολή, ὅταν τὸ ἄκουσε εἶπε: «Διχοτόμηση δὲν θὰ γίνει. Δὲν μποροῦν οἱ Τοῦρκοι νὰ κάμουν διχοτόμηση».

Σὲ μία ἄλλη θαυμαστὴ προφητεία του λέει: «Ὁ κόσμος θὰ ἁμαρτήσει, θὰ προηγηθεῖ περίοδος εὐμάρειας, ἀλλὰ μετὰ θὰ ἔρθει ἡ κρίση. Ἄν δὲν τὸ καταλάβει ὁ κόσμος νὰ στραφεῖ πρὸς τὸν Θεό, θὰ ἔρθει μεγάλη κρίση.  Μπορεῖ νὰ κλείσει καὶ τὸν οὐρανὸ ὁ Θεὸς (ἀνομβρία). Τὸ νερό, οἱ βροχές, εἶναι ὅλα δικά του αὐτά. Θὰ ἔρθει καιρὸς ποὺ θὰ γυρεύετε γαϊδούρια καὶ δὲν θὰ βρίσκετε». Θὰ γυρεύουμε γαϊδούρια, γιατὶ προφανῶς δὲν θὰ ὑπάρχουν καύσιμα! Τὰ ἴδια εἶπε καὶ ὁ ἅγιος Παΐσιος: «Θὰ γίνει μεγάλη καταστροφὴ στὸν κόσμο καὶ δὲν θὰ κυκλοφοροῦν καύσιμα, πετρέλαια κ.λπ. Γιὰ αὐτό, ἔπρεπε νὰ φυλᾶτε τὰ χειροκίνητα στὶς φάμπρικες καὶ στὰ χωριά, ἔπρεπε νὰ φυλᾶτε τοὺς γαϊδάρους καὶ τα μουλάρια, γιατὶ θὰ κάνετε ἐσεῖς τὸ ἔργο τῶν γαϊδάρων»³. 

Ὁ Χατζηφλουρέντζος εἶναι πολὺ ψηλὰ στὸν οὐρανὸ…

Πρὶν ἀπὸ ἕνα περίπου χρόνο, ζήτησα ἀπὸ ἕνα γνήσιο ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἀξιώθηκε νὰ φθάσει σὲ ὑψηλὰ μέτρα ἀρετῆς, νὰ προσευχηθεῖ γιὰ τὸν Χατζηφλουρέντζο γιὰ νὰ λάβει «πληροφορία» ἐκ Θεοῦ γιὰ τὴν κατάστασή του, ὥστε νὰ ἔχω καὶ τὴ σχετικὴ σύγχρονη μαρτυρία ἑνὸς χαριτωμένου ἀνθρώπου. Καὶ μετὰ ἀπὸ λίγες μέρες, μοῦ στέλνει τὸ ἑξῆς μήνυμα: 

«Ἔκαμα προσευχή. Μά, εἶναι πάρα πολὺ ψηλὰ στὸν οὐρανὸ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος! Καὶ ὅσο πιὸ γνωστὸν τὸν κάνετε, τόσο πιὸ γρήγορα θὰ ἀρχίσει νὰ θαυματουργεῖ. Νὰ πεῖτε στοὺς ἀνθρώπους σας νὰ τὸν ἐπικαλοῦνται στὶς προσευχές τους. Καὶ ὅσο πιὸ πολὺ τὸν παρακαλοῦν, τόσο πιὸ πολὺ θὰ τοὺς δώσει ἀπὸ τὰ δῶρα του. Σὲ ἄλλον θὰ δώσει δάκρυα, γιατὶ εἶχε πολλά. Σὲ ἄλλον θὰ δώσει μετάνοια, τὴν ἔχουμε ἀνάγκη ὅλοι. Σὲ μερικοὺς θὰ δώσει καὶ προφητικὸ χάρισμα, γιατὶ εἶχε πλούσιο αὐτός»! 

Δὲν ἔχω καμμία ἀμφιβολία ὅτι ὁ Χατζηφλουρέντζος εἶναι ἕνας σύγχρονος ἅγιος τῆς Κύπρου, ποὺ τὴν ἁγιότητά του σιγὰ σιγὰ θὰ τὴν ἀναγνωρίσουν ὅλοι οἱ Ὀρθόδοξοι. Μάλιστα, θὰ ἔρθει ἐποχή, ποὺ ἡ ἱεραρχία τῆς Κύπρου θὰ ὑποχρεωθεῖ νὰ τὸν ἐγγράψει στὸ Ἁγιολόγιό της, καθότι θὰ ἔχουν τέτοια ἐξέλιξη τὰ γεγονότα, ποὺ ἤδη ζοῦμε, ὥστε θὰ λέμε· «Μὰ αὐτὰ τὰ εἶπε ὁ  Χατζηφλουρέντζος»! Καὶ τότε θὰ καταλάβουμε ἀπὸ τὴ στάση ποὺ ἔχουμε ἀπέναντι στὴν ἁγιότητα καὶ τὸν προφητικὸ λόγο αὐτοῦ τοῦ ἀνδρὸς, πόση πίστη ἔχουμε καὶ πόση ὀλιγοπιστία! Ὁ ἅγιός μας, εἴτε τὸ θέλουμε, εἴτε δὲν τὸ θέλουμε, ζυγίζει μὲ τὸ ζύγι τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης. 

«Πιστεύω πὼς ὁ Θεὸς θὰ φωτίσει κάποιον καλὸ ἄνθρωπο νὰ βρεῖ τὸν τάφο του…». Ἡ μαρτυρία τοῦ κωφάλαλου Βαρνάβα γιὰ τὸν Χατζηφλουρέντζο 

Ἡ μαρτυρία ποὺ ἀκολουθεῖ ἀνήκει στὸν κωφάλαλο κ. Βαρνάβα, γιὸ τοῦ παπᾶ Νικόλα ἀπὸ τὴ Γύψου, ὁ ὁποῖος τὴν κατέθεσε σ᾽ ἐμένα πρὶν ἀπὸ μερικὰ χρόνια. Καὶ ἐγώ, μὲ τὴ σειρά μου, τὸν παρέπεμψα στὸν συγγραφέα κ. Ἀντώνη Ἀντωνίου. Ἔτσι, ἡ μαρτυρία αὐτὴ περιλήφθηκε στὴν τελευταία ἔκδοση τοῦ βιβλίου του, καὶ ἔχει ὡς ἑξῆς: 

«Τὸν γνώριζα καὶ ἐγὼ καὶ ὁ πατέρας μου (τὸν Χατζηφλουρέντζο) σὰν ἕνα ἁπλὸ ἄνθρωπο. Ὅμως, μετὰ τὸν πόλεμο τοῦ 1974, ὁ πατέρας μου μοῦ εἶπε: ‘‘Θυμᾶσαι ἐκεῖνον τὸν παπποὺ μὲ τὸ ποδήλατο; Αὐτὸς ἦταν ἅγιος ἄνθρωπος’’. Ἐγὼ τὸν ρώτησα, ‘‘Μὰ γιατί»; Καὶ ὁ πατέρας μου μοῦ εἶπε ὅτι ὁ παπποὺς ἐρχόταν δύο χρόνια πρὶν κοιμηθεῖ, δηλ. τὸ 1967, καὶ τοῦ ἔλεγε: ‘‘Παπᾶ μου, πρέπει ἐγὼ καὶ ἐσὺ νὰ πᾶμε στὸ βουνὸ νὰ προσευχηθοῦμε πάρα πολὺ δυνατά’’, διότι ἔβλεπε τὴν εἰσβολὴ ποὺ ἐρχόταν. Ὁ πατέρας μου τοῦ ἀνταποκρινόταν παραξενεμένος: ‘‘ Ἔχω τρία παιδιὰ νὰ μεγαλώσω μὲ πολλὲς φροντίδες. Τὸ ἕνα πάει στὴ Σχολὴ Κωφαλάλων στὴ Μόρφου, τὸ ἄλλο στὸ Βαρώσι, καὶ δὲν μπορῶ. Ὁ Χατζηφλουρέντζος ὅμως συνέχισε νὰ τὸν παρακαλεῖ, λέγοντας ὅτι θὰ ἔλθουν οἱ Τοῦρκοι νὰ μᾶς σφάξουν, νὰ μᾶς βασανίσουν, νὰ βιάσουν τὶς γυναῖκες μας, νὰ μᾶς καταστρέψουν, ἡ Κύπρος θὰ μείνει μισή…  Ὁ πατέρας μου δὲν καταλάβαινε τότε ὅτι ἦταν ἅγιος, οὔτε καὶ πίστευε ὅτι θὰ γινόταν πόλεμος, μέχρι ποὺ ἤλθαμε πρόσφυγες. 

»Ἀλλά, τὸ 1974, ὅλα τὰ λόγια ποὺ τοῦ ἔλεγε ὁ παπποὺς βγῆκαν ἀληθινά. Ὁ παπποὺς ἦταν πάρα πολὺ ταπεινός. Θυμᾶμαι μία φορὰ ποὺ ὁ πατέρας μου ἦταν πολὺ κουρασμένος, κι ὁ παπποὺς τοῦ ζήτησε νὰ βάλει τὰ πόδια του πάνω του καὶ νὰ τὸν ξεκουράσει. Ὁ πατέρας μου ντρεπόταν καὶ ὁ παπποὺς τότε πῆρε τὰ πόδια τοῦ πατέρα μου πάνω του καὶ μιλοῦσαν πολλὴ ὥρα γιὰ πνευματικὰ θέματα χωρὶς νὰ τὸν βλέπει. Ἦταν πολὺ ταπεινός. Αὐτὲς οἱ ἐμπειρίες εἶναι χαραγμένες στὸ μυαλό μου. 

»Ὁ πατέρας μου, πρὶν κοιμηθεῖ, μοῦ εἶπε ὅτι ὁ κάποια φορὰ ἐμφανίστηε στὸν παπποὺ ἡ Παναγία. Ἐπίσης ἡ μητέρα μου θυμόταν πάντα τὸν χαιρετισμὸ τοῦ παπποῦ: ‘‘Ὥρα καλή. Ἡ Παναγία μαζί σας’’. 

»Πῆγα στὴ Μηλιὰ πέρσι. Τώρα, σὲ συνθῆκες κατοχῆς, ἔψαξα νὰ βρῶ τὸν τάφο του. Ἀλλά, παρόλο ποὺ θυμόμουν ποῦ ἦταν θαμμένος, δὲν τὰ κατάφερα νὰ τὸν βρῶ. Ἦταν ὅλα καταστραμμένα. Ἤθελα ἐπίσης νὰ δῶ τὴ μονὴ στὴν ὁποία πέρασε τὰ τελευταῖα του χρόνια, ἀλλὰ ἦταν καὶ αὐτὴ καταστραμμένη. Πιστεύω πὼς ὁ Θεὸς θὰ φωτίσει κάποιον καλὸ ἄνθρωπο νὰ βρεῖ τὸν τάφο του. Ἀλλὰ πότε, δὲν ξέρω. Αὐτὸ θὰ εἶναι καὶ ἡ περιουσία τῆς Μηλιᾶς καὶ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου». 

Σημείωση: Τὰ ἀποσπάσματα τῶν προφητικῶν λόγων καὶ τῶν συνομιλιῶν μὲ τὸν Χατζηφλουρέντζο, ποὺ βρίσκονται σὲ εἰσαγωγικά, περιέχονται στὸ βιβλίο τοῦ Ἀντώνη Γ. Ἀντωνίου, Χατζηφλουρέντζος. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὴ Μηλιὰ Ἀμμοχώστου, (ἔκδ.) Ἱερὰ Καλύβη Ἁγίου Ἰωάννου Θεολόγου, Νέα Σκήτη Ἁγίου Ὄρους, 2017. 

1. Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου, Λόγοι Α΄. Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο, 1998, (ἔκδ.) Ἱερὸν Ἡσυχαστήριον «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος» Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης, 1998. 

2.  Ἡ μονὴ τῆς Παναγίας τῆς Αὐγασίδας, ἀρχικὰ κτισμένη τὸν 12ο αἰώνα, μὲ προσθῆκες τοῦ 15ου καὶ 18ου αἰώνα, βρίσκεται 15 χλμ. βορειοδυτικὰ τῆς πόλης τῆς Ἀμμοχώστου πλησίον τῶν χωριῶν Περιστερωνοπηγή, Σανταλάρης, Μάραθα, Ἀλόα καὶ Μηλιά. Σύμφωνα καὶ μὲ σχετικὲς ἐπιστημονικὲς δημοσιεύσεις  τοῦ θεολόγου-ἀρχαιολόγου δρ. Ἀνδρέα Φούλια, κατεδαφίστηκε ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα τὸ 1974.

3. Μαρτυρία π. Γεωργίου Χιωτάκη ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Νικολάου Ἀ. Ζουρνατζόγλου, Μαρτυρίες Προσκυνητῶν. Γέροντας Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης, 1924 – 1994, τόμ. Β΄, (ἐκδ.) «Ἁγιοτόκος Καππαδοκία», Θεσσαλονίκη 2013, σελ. 366.

Σημείωση –  Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΠΕΜΠΤΗ ΙΘ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Πρὸς Φιλιππησίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
1: 20-27

Ἀδελφοί, ἐν οὐδενὶ αἰσχυνθήσομαι, ἀλλ᾿ ἐν πάσῃ παρρησίᾳ, ὡς πάντοτε, καὶ νῦν μεγαλυνθήσεται Χριστὸς ἐν τῷ σώματί μου εἴτε διὰ ζωῆς εἴτε διὰ θανάτου. ᾿Εμοὶ γὰρ τὸ ζῆν Χριστὸς καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος. Εἰ δὲ τὸ ζῆν ἐν σαρκί, τοῦτό μοι καρπὸς ἔργου, καὶ τί αἱρήσομαι οὐ γνωρίζω. Συνέχομαι δὲ ἐκ τῶν δύο, τὴν ἐπιθυμίαν ἔχων εἰς τὸ ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι· πολλῷ γὰρ μᾶλλον κρεῖσσον· τὸ δὲ ἐπιμένειν ἐν τῇ σαρκὶ ἀναγκαιότερον δι᾿ ὑμᾶς. Καὶ τοῦτο πεποιθὼς οἶδα ὅτι μενῶ καὶ συμπαραμενῶ πᾶσιν ὑμῖν εἰς τὴν ὑμῶν προκοπὴν καὶ χαρὰν τῆς πίστεως, ἵνα τὸ καύχημα ὑμῶν περισσεύῃ ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ ἐν ἐμοὶ διὰ τῆς ἐμῆς παρουσίας πάλιν πρὸς ἡμᾶς. Μόνον ἀξίως τοῦ εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ πολιτεύεσθε.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ)
Πρὸς Τιμόθεον Β΄ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
1: 8-18

Τέκνον Τιμόθεε, μὴ ἐπαισχυνθῇς τὸ μαρτύριον τοῦ Κυρίου ἡμῶν μηδὲ ἐμὲ τὸν δέσμιον αὐτοῦ, ἀλλὰ συγκακοπάθησον τῷ εὐαγγελίῳ κατὰ δύναμιν Θεοῦ, τοῦ σώσαντος ἡμᾶς καὶ καλέσαντος κλήσει ἁγίᾳ, οὐ κατὰ τὰ ἔργα ἡμῶν, ἀλλὰ κατ᾿ ἰδίαν πρόθεσιν καὶ χάριν, τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ πρὸ χρόνων αἰωνίων, φανερωθεῖσαν δὲ νῦν διὰ τῆς ἐπιφανείας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, καταργήσαντος μὲν τὸν θάνατον, φωτίσαντος δὲ ζωὴν καὶ ἀφθαρσίαν διὰ τοῦ εὐαγγελίου, εἰς ὃ ἐτέθην ἐγὼ κήρυξ καὶ ἀπόστολος καὶ διδάσκαλος ἐθνῶν. Δι᾿ ἣν αἰτίαν καὶ ταῦτα πάσχω, ἀλλ᾿ οὐκ ἐπαισχύνομαι· οἶδα γὰρ ᾧ πεπίστευκα, καὶ πέπεισμαι ὅτι δυνατός ἐστι τὴν παραθήκην μου φυλάξαι εἰς ἐκείνην τὴν ἡμέραν. Ὑποτύπωσιν ἔχε ὑγιαινόντων λόγων ὧν παρ᾿ ἐμοῦ ἤκουσας, ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ τῇ ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ· τὴν καλὴν παραθήκην φύλαξον διὰ Πνεύματος ῾Αγίου τοῦ ἐνοικοῦντος ἐν ἡμῖν. Οἶδας τοῦτο, ὅτι ἀπεστράφησάν με πάντες οἱ ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ, ὧν ἐστι Φύγελλος καὶ ῾Ερμογένης. Δῴη ἔλεος ὁ Κύριος τῷ ᾿Ονησιφόρου οἴκῳ, ὅτι πολλάκις με ἀνέψυξε καὶ τὴν ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη, ἀλλὰ γενόμενος ἐν ῾Ρώμῃ σπουδαιότερον ἐζήτησέ με καὶ εὗρε· δῴη αὐτῷ ὁ Κύριος εὑρεῖν ἔλεος παρὰ Κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ· καὶ ὅσα ἐν ᾿Εφέσῳ διηκόνησε, βέλτιον σὺ γινώσκεις.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΠΕΜΠΤΗ Γ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΛΟΥΚΑ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
7: 17-30

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐξῆλθεν ὁ λόγος τοῦ Ἰησοῦ ἐν ὅλῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ. Καὶ ἀπήγγειλαν Ἰωάννῃ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ περὶ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ. καὶ προσκαλεσάμενος δύο τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ὁ Ἰωάννης ἔπεμψε πρὸς τὸν Ἰησοῦν λέγων· Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἕτερον προσδοκῶμεν; παραγενόμενοι δὲ πρὸς αὐτὸν οἱ ἄνδρες εἶπον· Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς ἀπέστειλεν ἡμᾶς πρὸς σὲ λέγων· σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἕτερον προσδοκῶμεν; ἐν αὐτῇ δὲ τῇ ὥρᾳ ἐθεράπευσε πολλοὺς ἀπὸ νόσων καὶ μαστίγων καὶ πνευμάτων πονηρῶν, καὶ τυφλοῖς πολλοῖς ἐχαρίσατο τὸ βλέπειν. καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες ἀπαγγείλατε Ἰωάννῃ ἃ εἴδετε καὶ ἠκούσατε· τυφλοὶ ἀναβλέπουσι καὶ χωλοὶ περιπατοῦσι, λεπροὶ καθαρίζονται, κωφοὶ ἀκούουσι, νεκροὶ ἐγείρονται, πτωχοὶ εὐαγγελίζονται· καὶ μακάριός ἐστιν ὃς ἐὰν μὴ σκανδαλισθῇ ἐν ἐμοί. Ἀπελθόντων δὲ τῶν μαθητῶν Ἰωάννου ἤρξατο λέγειν πρὸς τοὺς ὄχλους περὶ Ἰωάννου· Τί ἐξεληλύθατε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον; ἀλλὰ τί ἐξεληλύθατε ἰδεῖν; ἄνθρωπον ἐν μαλακοῖς ἱματίοις ἠμφιεσμένον; ἰδοὺ οἱ ἐν ἱματισμῷ ἐνδόξῳ καὶ τρυφῇ ὑπάρχοντες ἐν τοῖς βασιλείοις εἰσίν. ἀλλὰ τί ἐξεληλύθατε ἰδεῖν; προφήτην· ναί λέγω ὑμῖν, καὶ περισσότερον προφήτου. οὗτός ἐστι περὶ οὗ γέγραπται, ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου. λέγω γὰρ ὑμῖν, μείζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν προφήτης Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ οὐδείς ἐστιν· ὁ δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ μείζων αὐτοῦ ἐστι. καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀκούσας καὶ οἱ τελῶναι ἐδικαίωσαν τὸν Θεόν, βαπτισθέντες τὸ βάπτισμα Ἰωάννου· οἱ δὲ Φαρισαῖοι καὶ οἱ νομικοὶ τὴν βουλὴν τοῦ Θεοῦ ἠθέτησαν εἰς ἑαυτούς, μὴ βαπτισθέντες ὑπ’ αὐτοῦ.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Μάρκον
2:23 – 3:5

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐπορεύετο ὀ Ἰησοῦς τοῖς σάββασι διὰ τῶν σπορίμων, καὶ ἤρξαντο οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὁδὸν ποιεῖν τίλλοντες τοὺς στάχυας. καὶ οἱ Φαρισαῖοι ἔλεγον αὐτῷ· Ἴδε τί ποιοῦσιν ἐν τοῖς σάββασιν ὃ οὐκ ἔξεστι. καὶ αὐτὸς ἔλεγεν αὐτοῖς· Οὐδέποτε ἀνέγνωτε τί ἐποίησε Δαυῒδ ὅτε χρείαν ἔσχε καὶ ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ; πῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ ἐπὶ Ἀβιάθαρ ἀρχιερέως καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως ἔφαγεν, οὓς οὐκ ἔξεστι φαγεῖν εἰ μὴ τοῖς ἱερεῦσι, καὶ ἔδωκε καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ οὖσι; καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Τὸ σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον ἐγένετο, οὐχ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸ σάββατον· ὥστε κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου. Καὶ εἰσῆλθε πάλιν εἰς τὴν συναγωγήν· καὶ ἦν ἐκεῖ ἄνθρωπος ἐξηραμμένην ἔχων τὴν χεῖρα. καὶ παρετήρουν αὐτὸν εἰ τοῖς σάββασι θεραπεύσει αὐτόν, ἵνα κατηγορήσωσιν αὐτοῦ. καὶ λέγει τῷ ἀνθρώπῳ τῷ ἐξηραμμένην ἔχοντι τὴν χεῖρα· Ἔγειρε εἰς τὸ μέσον. καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἔξεστιν τοῖς σάββασιν ἀγαθοποιῆσαι ἢ κακοποιῆσαι; ψυχὴν σῶσαι ἢ ἀποκτεῖναι; οἱ δὲ ἐσιώπων. καὶ περιβλεψάμενος αὐτοὺς μετ’ ὀργῆς, συλλυπούμενος ἐπὶ τῇ πωρώσει τῆς καρδίας αὐτῶν, λέγει τῷ ἀνθρώπῳ· Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου. καὶ ἐξέτεινε, καὶ ἀποκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Λόγος στὴ μνήμη τοῦ ἁγίου ἐνδόξου ἱερομάρτυρος Ἀρτέμωνος, «τοῦ ἐν τῷ Αὐλῶνι τῆς Σολίας, ἤγουν τῆς Κύπρου».

Αρχιμανδρίτου Φωτίου Ιωακείμ

Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, στὶς 8 Ὀκτωβρίου, στὶς 13 Ἀπριλίου καὶ στὶς 24 Μαρτίου, τιμᾶ καὶ γεραίρει τὴ μνήμη ἑνὸς μεγάλου, ἑνὸς θαυμαστοῦ ἀλλὰ καὶ θαυματουργοῦ ποιμένος τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας, ποὺ σχετίσθηκε ἄμεσα μὲ τὴ νῆσο μας, τὴ Νῆσο τῶν Ἁγίων, τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Ἀρτέμωνος. Τοῦ ἁγίου, ποὺ τίμησε τὸ νησί μας μὲ τὴν παρουσία του καὶ ὅπου γιὰ αἰῶνες ἐτιμᾶτο, καὶ πού, γιὰ ποικίλους ἱστορικοὺς λόγους, λησμονήθηκε ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια.

Μὰ ἡ Θεία Πρόνοια μᾶς ἀξίωσε καὶ ἐπαναφέραμε πρόσφατα τὴ μνήμη του, ἐντοπίζοντας μὲ τὶς εὐχές του τὸν παλαιὸ Βίο του, καθὼς καὶ ἄλλα στοιχεῖα γιὰ τὴν τιμή του στὴν Κύπρο. Ποιός ὅμως ἦταν ὁ ἅγιος Ἀρτέμων καὶ πῶς καὶ ποῦ τιμήθηκε στὸ νησί μας, θὰ ποῦμε ἀμέσως στὴ συνέχεια.

Βρισκόμαστε στὰ χρόνια τῶν Ρωμαίων αὐτοκρατόρων Διοκλητιανοῦ καὶ Γαλερίου Μαξιμιανοῦ (285-305), τοῦ ζεύγους τούτου τοῦ διαβόλου, ὅπως χαρακτηρίστηκαν, καθότι αὐτοὶ στὶς 23 Φεβρουαρίου τοῦ 303 κίνησαν τοὺς τελευταίους καὶ σφοδρότερους διωγμοὺς τῶν πρώτων αἰώνων κατὰ τῆς ποίμνης τοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἅγιος Ἀρτέμων ἦταν τότε πρεσβύτερος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Λαοδίκειας στὴ Συρία, καὶ βρισκόταν σὲ μεγάλη ἤδη ἡλικία (πέραν τῶν 90 ἐτῶν), ὅταν ἐπίσκοπος τῆς πόλης ἦταν ὁ ἐπίσης γηραιὸς ἅγιος Σισσίνιος. Πρὶν τὸ μαρτύριό του, ὁ Ἀρτέμων εἶχε εἰσέλθει μὲ τὸν Σισσίνιο στὸν εἰδωλολατρικὸ ναὸ τῆς Λαοδίκειας καὶ κατέστρεψαν τὰ ἐκεῖ εὑρισκόμενα εἴδωλα. Ὅταν μετὰ ἀπὸ κάποιο χρονικὸ διάστημα ἦλθε στὴ Λαοδίκεια κάποιος κόμης, ποὺ λεγόταν Πατρίκιος, καὶ πληροφορήθηκε τὸ τόλμημα τῶν ἁγίων, ὅρμησε στὸν ναὸ ποὺ λειτουργοῦσαν γιὰ νὰ τοὺς τιμωρήσει. Πατάχθηκε ὅμως ἀμέσως ἀπὸ θεϊκὴ ὀργὴ καὶ ἀσθένησε. Παρόλο δὲ ποὺ ζήτησε καὶ ἔλαβε ἀπὸ τὸν Σισσίνιο τὴ θεραπεία του, παρέμεινε ἀμετανόητος καί, ἀφοῦ συνέλαβε τὸν Ἀρτέμωνα, τὸν ὑπέβαλε σὲ φρικτὰ βασανιστήρια, γιὰ νὰ τὸν ἀναγκάσει νὰ θυσιάσει στοὺς ψευδοθεούς. Ἡ Χάρη τοῦ Χριστοῦ μας ὅμως, γιὰ τὸν Ὁποῖο ἔπασχε ὁ ἅγιος, τὸν διαφύλαξε ζωντανὸ πρὸς ὠφέλεια πολλῶν ψυχῶν. Τέλος, ἀφοῦ ἀπέτυχε ὁ Πατρίκιος τὸν σκοπό του, διέταξε καὶ ἐξέκαυσαν λέβητα, ποὺ περιεῖχε πίσσα καὶ ρητίνη, γιὰ νὰ καύσει μέσα τὸν ἅγιο. Ἀλλὰ τότε, Θεία δύναμη ἅρπαξε τὸν Κόμη καὶ τὸν ἔριξε ἐκεῖνο μέσα στὸν λέβητα, ὅπου βρῆκε οἰκτρότατο θάνατο. Στὴ συνέχεια, σύμφωνα πρὸς τὰ πλεῖστα γνωστὰ συναξάριά του, ὁ ἅγιος Ἀρτέμων ἔκανε μὲ τὴν προσευχή του νὰ ἀναβλύσει πηγὴ ὕδατος στὸν τόπο ποὺ στεκόταν, ὅπου καὶ βάπτισε αὐτοὺς ποὺ πίστευσαν στὸν Χριστὸ μὲ ἀφορμὴ τὴ θαυμαστή του διάσωση. Ἀφοῦ δὲ ἐνήργησε πολλὰ θαύματα καὶ μετέβη στὴ Μικρὰ Ἀσία, σὲ τόπο ποὺ λεγόταν Βαλβίνη, ἐκοιμήθη ἐκεῖ ἐν Κυρίῳ.

Σύμφωνα ὅμως πρὸς τὸν παλαιὸ κατὰ πλάτος Βίο   τοῦ ἁγίου Ἀρτέμωνος, ὁ ὁποῖος σώζεται σὲ χειρόγραφο ποὺ γράφτηκε στὴν Κύπρο τὸν 11ο αἰ. καὶ διασώζει ἀρχαιότατες (πρωτοβυζαντινὲς) παραδόσεις γι᾽ αὐτόν, ἀφοῦ μετέβη, ὅπως προαναφέρθηκε, στὴ Μικρὰ Ἀσία, χειροτονήθηκε ἐκεῖ ἐπίσκοπος. Γιὰ νὰ ἀποφύγει ὅμως τὴν ἀπὸ τὶς θαυματουργίες του ἀνθρώπινη δόξα, πῆγε στὸ ἀκρωτήριο Ἀνεμούριο. Ἐκεῖ δὲν βρῆκε πλοῖο, ἀλλὰ φωτεινὴ νεφέλη καὶ θεϊκὴ δύναμη τὸν ἀνήρπασε καὶ τὸν μετέφερε παραδόξως στὸ ἀπέναντι τοῦ Ἀνεμουρίου εὑρισκόμενο ἀκρωτήριο Κορμυακίτης (σήμ. Κορμακίτης) τῆς Κύπρου. Ὑπῆρχε τότε στὸ νησὶ τοποθεσία κατείδωλη μὲ τὸ ὄνομα Αὐλών, γεμάτη ἀκάθαρτα πνεύματα, ποὺ δὲν προσδιορίζεται περαιτέρω στὸν Βίο. Ἐκεῖ μετέβη ἐπὶ σκοποῦ ὁ Ἀρτέμων, ἀποδίωξε μὲ τὴν προσευχή του τοὺς δαίμονες καὶ ἔκανε νὰ ἀναβλύσει πηγὴ ὕδατος πρὸς ἁγιασμὸ ψυχῶν καὶ σωμάτων. Μετὰ ἀπὸ λίγο καιρὸ ὁ ἅγιος ἀναπαύθηκε ἐν εἰρήνῃ στὸν Αὐλῶνα, ὅπου καὶ τάφηκε τὸ σῶμα του ἀπὸ τοὺς μαθητές του, ποὺ εἶχαν στὸ μεταξὺ ἔλθει ἀπὸ τὴ Λαοδίκεια καὶ κατέγραψαν «τὰς περιόδους αὐτοῦ», κατὰ τὸν ἐν λόγω Βίο. Τὸ πιὸ πάνω ἁγίασμα ἔγινε κατόπιν Βαπτιστήριο, τοῦ ὁποίου τὸ νερὸ ἦταν ὁρατὸ μόνο μία φορὰ τὸν χρόνο, μετὰ τὴ Θεία Λειτουργία τοῦ Μεγάλου Σαββάτου, ὁπότε γίνονταν οἱ βαπτίσεις τῶν βρεφῶν καὶ τελοῦνταν μεγάλα θαύματα. Ὁ ναὸς τοῦτος τοῦ ἁγίου, συμφώνως πάντοτε πρὸς τὸν ὡς ἄνω Βίο, κατέστη πανορθόδοξο προσκύνημα, ξακουστὸ μέχρι καὶ τὴν Κωνσταντινούπολη.

Οἱ παραδόσεις, ποὺ διασώζει ὁ θαυμαστὸς αὐτὸς Βίος, ἐλάχιστα γνωστὲς μέχρι καὶ πρὶν λίγα χρόνια, ἕνεκα τῆς καταστροφῆς τοῦ ναοῦ καὶ προσκυνήματος τοῦ ἁγίου, ἀλλὰ καὶ τῶν ποικίλων ἐν γένει ἱστορικῶν τῆς νήσου μας περιπετειῶν, ἐπαληθεύθηκαν προσφάτως, σὲ μεγάλο τουλάχιστον βαθμό, σύμφωνα μὲ τὴ μοναδικὴ -γνωστὴ σήμερα- ἀναφορὰ σὲ χειρόγραφο τοῦ 14ου αἰ. τῆς ἐν Κύπρω Μονῆς Σταυροβουνίου γιὰ τὴ μέχρι καὶ τότε ὕπαρξη τοῦ λειψάνου τοῦ ἁγίου Ἀρτέμωνος «ἐν τῷ Αὐλῶνι τῆς Σολίας, ἤγουν τῆς Κύπρου» καὶ τὸν ἑορτασμό του στὴ νῆσο στὶς 13 Ἀπριλίου. Μὲ βάση τὴ μαρτυρία αὐτὴ μπορέσαμε καὶ ταυτίσαμε τὸν Αὐλῶνα τοῦ Βίου μὲ τὴν περιοχὴ μεταξὺ Ἀκακίου καὶ Αὐλώνας τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Μόρφου, ὅπου πράγματι ἀνευρέθηκαν καὶ παλαιότερα προχριστιανικὲς ἀρχαιότητες (εἰδώλια, κ.λπ.), καὶ ὅπου σήμερα ἀνασκάπτονται ἀπὸ τὸ Τμῆμα Ἀρχαιοτήτων σημαντικώτατοι ἀρχαιολογικοὶ χῶροι. Νὰ σημειώσουμε πὼς τὸ σπουδαιότατο οἰκοδομικὸ συγκρότημα μὲ τὶς μεγάλες ρωμαϊκὲς δεξαμενὲς καὶ τὰ μοναδικὰ μωσαϊκὰ δάπεδα στὴν περιοχὴ τοῦ Ἀκακίου Χαλοσπιθκιές, ποὺ ἐδῶ καὶ μερικὰ χρόνια ἀνασκάπτεται, καὶ ποὺ χρονολογεῖται στὸν 4ο αἰ., βρίσκεται ἀκριβῶς στὸν χῶρο τῆς ἀρχαίας Αὐλώνας καὶ δὲν ἀποκλείεται νὰ σχετίζεται πρὸς τὸν χῶρο τιμῆς τοῦ ἁγίου Ἀρτέμωνος. Ἀναμένονται βεβαίως τὰ τελικὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀρχαιολογικῆς ἀνασκαφῆς, ἀλλὰ καὶ τοῦ εὐρύτερου χώρου, ποὺ θὰ διαλευκάνει πολὺ περισσότερο τὰ πράγματα.

Τεμάχιο τοῦ ἱεροῦ λειψάνου τοῦ Ἁγίου σώζεται σὲ παλαιὰ ξύλινη λειψανοθήκη στὴν ἱερὰ μονὴ Κύκκου. Ὁ Ἀρτέμων τιμήθηκε διαχρονικῶς σὲ πλεῖστα μέρη τοῦ νησιοῦ, λόγῳ τῶν ἀνὰ τοὺς αἰῶνες ποικίλων του θαυμάτων, ὅπως στὰ χωριὰ τῆς Μεσαορίας Ὀρνίθι (ὅπου μεσαιωνικός του ναός, ἡ ἀρχικὴ φάση τοῦ ὁποίου ἴσως βυζαντινῆς ἐποχῆς), Ἀφάντεια (νεώτερος ναός του, ὅπου γινόταν μεγάλη θρησκευτικὴ ἐμποροπανήγυρη πρὶν τὸ 1974) καὶ Ἄσσια, ἀλλὰ καὶ στὰ χωριὰ Ἀθιένου, Ἀγγαστίνα καὶ Ἀναρίτα, ὅπου καὶ προσκυνηματικές του εἰκόνες (τέλους 18ου/ἀρχῶν 19ου αἰ.).

Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, προβάλλει τοὺς ἁγίους, καὶ μάλιστα στὶς πανηγύρεις τους, ὡς πρότυπα ζωῆς. Εἶναι γι᾽ αὐτὸ ποὺ συνηθίζεται νὰ διαβάζονται σ᾽ αὐτὲς οἱ Βίοι καὶ τὰ συναξάριά τους, γιὰ νὰ τοὺς μιμηθοῦμε κι ἐμεῖς τὸ κατὰ δύναμη. Ἂς ἀγωνισθοῦμε λοιπὸν κι ἐμεῖς, μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ, νὰ πάρουμε κάτι, σὰν καλὲς μέλισσες, ἀπὸ τὴ γύρη τῶν πανεύοσμων ἀνθέων τῶν ἀρετῶν τοῦ ἁγίου Ἀρτέμωνος. Ποιές ἦταν αὐτές; Ἡ θερμή του πίστη στὸν Θεό, ἡ ἐλπίδα, ἡ ὑπακοὴ στὸ θεῖο θέλημα, ἡ ταπεινοφροσύνη, ὁ ζῆλος του γιὰ τὴ λατρεία τοῦ μόνου ἀληθινοῦ Θεοῦ, ποὺ τὸν ὁδήγησε νὰ συντρίψει τὰ εἴδωλα καὶ ἔγινε αἰτία καὶ νὰ ὑποβληθεῖ σὲ βασανιστήρια, ἡ ἄκαμπτη ὑπομονή του στοὺς μαρτυρικοὺς πόνους παρὰ τὸ γῆρας του, καὶ πλεῖστες ἄλλες. Ἰδιαίτερα ὅμως ἡ κορυφαία καὶ θεώνυμη ἀγάπη, ἡ διπλὴ ἀγάπη, στὸν Θεὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο. Καί, δὲν νοεῖται ἀγάπη πρὸς τὸν Θεό, τονίζει ἡ Ἁγία Γραφή, χωρὶς ἀγάπη στὸν πλησίον μας, στὸν κάθε συνάνθρωπό μας. Καὶ ἡ ἀγάπη δὲν εἶναι ἀσφαλῶς μόνο λόγια· εἶναι κατεξοχὴν ἔργα! Μὲ ὅποιο τρόπο μποροῦμε, ἐπιβάλλεται κι ἐμεῖς νὰ τὴν ἐξασκοῦμε, ἁπαλύνοντας τὸν πόνο καὶ τὶς ἀνάγκες τῶν πλησίον μας. Γιατί, χωρὶς τὴν ἀγάπη, τὴν ἐλεήμονα διάθεση, δὲν θὰ ἰδοῦμε πρόσωπο Θεοῦ! Φθάνει νὰ ἀναλογισθοῦμε τὴν εὐαγγελικὴ περικοπὴ τῆς Κρίσεως: Ἐκεῖ ἰδιαίτερα μᾶς ζητεῖται λόγος γιὰ τὰ ἔργα τῆς ἀγάπης στοὺς ἐμπερίστατους ἀδελφούς μας, ἂν τὰ πράξαμε ἡ ὄχι!

Ἂς παρακαλέσουμε θερμὰ τὸν Κύριο, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, νὰ μᾶς δωρήσει καὶ νὰ ἐπαυξήσει μέσα μας τὸν ζῆλο γιὰ τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ, καὶ νὰ μᾶς ἐνισχύει, στοὺς ἔσχατους τούτους χρόνους ποὺ ἐπεφύλαξε ἡ Πρόνοιά Του νὰ ζοῦμε, ὥστε ἡ ζωή μας, οἱ λόγοι μας καὶ τὰ ἔργα μας νὰ εἶναι ὁμολογία, μαρτυρία Χριστοῦ, ὥστε νὰ ἀξιωθοῦμε, μὲ τὶς πρεσβεῖες τοῦ ἁγίου Ἀρτέμωνος, τοῦ ὁμολογητοῦ καὶ μεγαλομάρτυρος, καὶ ὅλων τῶν ἁγίων, τῆς ἀνέκφραστης ἐκείνης χαρᾶς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, μὲ τὴ Χάρη καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, στὸν Ὁποῖο, μαζὶ μὲ τὸν Πατέρα καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ἀνήκει ἡ δόξα στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν!

Μνήμη της Oσίας μητρός ημών Πελαγίας της από Eταιρίδων

Aίσχους πλυθείσα και λιπούσα τον σάλον,
Προς όρμον ήκεις Oυρανού Πελαγία.
Oγδοάτη υπάλυξε βίου πέλαγος Πελαγία.

Αύτη ήτον από την πόλιν Aντιόχειαν, σχολάζουσα και καταγινομένη εις τους χορούς και εις τα θέατρα, και πόρνη ούσα δημοσία εν τη αυτή πόλει. Όθεν εκ της διαβολικής και αισχράς εργασίας ταύτης, εσυνάθροιζε πλούτον άμετρον. Aύτη λοιπόν κατηχηθείσα μίαν φοράν από τον Eπίσκοπον Nόννον, άνδρα άγιον¹, και θερμώς μετανοήσασα διά τα πρότερα πονηρά έργα της, εβαπτίσθη. Eυθύς αποστρέφεται όλα τα εν κόσμω καλά και τερπνά, ωσάν σκύβαλα. Kαι ενδυθείσα τρίχινα φορέματα, ήτοι υφασμένα από γηδίσσας τρίχας, και εις σχήμα ανδρός μετασχηματισθείσα, επήγεν εις το όρος των Eλαιών, χωρίς να την ηξεύρη τινας. Eκεί δε η αοίδιμος κλεισθείσα μέσα εις ένα κελλίον, διεπέρασε το υπόλοιπον της ζωής της ασκητικώς και θεαρέστως. Kαι ούτως εν ειρήνη ανεπαύθη η μακαρία. (Tον κατά πλάτος Bίον αυτής όρα εις τον Παράδεισον².)

Σημειώσεις

1. Tούτου η μνήμη εορτάζεται κατά την δεκάτην του Nοεμβρίου.

2. Tον Bίον αυτής συνέγραψεν ο Mεταφραστής, ου η αρχή· «Γυναικείαν αρετήν». (Σώζεται εν τη Mεγίστη Λαύρα, εν τη των Iβήρων και εν άλλαις.) Σημείωσαι, ότι ο θείος Xρυσόστομος, από το παράδειγμα της πόρνης ταύτης Πελαγίας, παρακινεί τους αμαρτωλούς να μη απελπίζωνται. Oύτω γαρ λέγει· «Mηδείς τοίνυν, καν εις έσχατον κατενεχθή κακίας, απογινωσκέτω την επί το βέλτιον μεταβολήν. Pάδιον γαρ εξ αυτών των βαράθρων της πονηρίας ανενεγκείν, και αγγελικόν επιδείξασθαι βίον. Oυκ ηκούσατε, πως εκείνη η πόρνη, η εν τη ημετέρα λέγω πόλει (η Πελαγία αυτή δηλ.) πάντας απέκρυψεν εν ευλαβεία; Bουληθείσα γαρ και μεταβληθείσα, και την του Θεού χάριν επισπασαμένη, κατεφρόνησε των παρόντων απάντων. Kαι ρίψασα του Διαβόλου τας μαγγανείας, προς Oυρανόν ανέδραμε» (Λόγω Eις το μη προσηλώσθαι, ου η αρχή· «Φέρε δη και σήμερον του περί»).

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Μνήμη της Aγίας Πελαγίας της Παρθένου

Kρημνώ φυγούσα κρημνόν αισχύνης μέγαν,
Kρημνείς τον εχθρόν ευφυώς Πελαγία.

Αύτη ήτον κατά τους χρόνους Nουμεριανού βασιλέως, εν έτει σπδ΄ [284], πατρίδα έχουσα την Aντιόχειαν της Συρίας, και καταγομένη από ένδοξον γένος. Mαθών δε ο άρχων της Aντιοχείας ότι ήτον Xριστιανή, έστειλε στρατιώτας διά να την πιάσουν. Oι δε στρατιώται πηγαίνοντες, επερικύκλωσαν το οσπήτιόν της, διά να αρπάσουν αυτήν. Mαθούσα δε τούτο η Aγία, εζήτησε να την προσμείνουν ολίγον. Oι δε στρατιώται επείσθησαν. Όθεν η μακαρία σταθείσα κατά ανατολάς, εις τον τόπον όπου επροσηύχετο, εσήκωσε τα χέρια ομού και ομμάτιά της εις τον ουρανόν, και επροσευχήθη πολλήν ώραν προς τον Θεόν, δεομένη να μη παραδοθή εις τους στρατιώτας. Aλλά αγνή και παρθένος να απέλθη εις αυτόν. Έπειτα κρημνίσασα μόνη τον εαυτόν της, παρέδωκε την αγίαν ψυχήν της εις χείρας Θεού¹.

Σημείωση

1. Eις την Aγίαν ταύτην Πελαγίαν, εγκώμιον θαυμαστόν έπλεξεν ο ρητορικώτατος του Xρυσοστόμου κάλαμος, κείμενον εν τω ε΄ τόμω της εν Eτόνη εκδόσεως, όπου και εγκωμιάζει αυτήν, διά την μεγάλην ανδρίαν οπού έδειξε, να κρημνισθή μόνη και να θανατώση τον εαυτόν της. Λέγει δε εκεί ο χρυσούς Άγιος, ότι απατήσασα τους στρατιώτας η Aγία, εζήτησεν άδειαν τάχα διά να αλλάξη τα φορέματά της. Kαι ότι «Θάνατος Mαρτύρων, νίκη εστί Mαρτύρων». Kαι ότι «δι’ αυτό μεν ουν τούτο μάλιστα το κείσθαι επί εδάφους, τιμιώτερον ην το αίμα της παρθένου. Aι γαρ διά Xριστόν ύβρεις, πλεονασμόν ημίν παρέχουσι τιμής». Kαι ότι «ο Xριστός παρήν τω σώματι της παρθένου. Eι γαρ δεσπόται τους επιεικεστέρους των οικετών, τελευτώντας προπέμπουσι και ουκ επαισχύνονται, πολλώ μάλλον ο Xριστός την δι’ αυτόν αφείσαν την ψυχήν, και τοσούτον αναδεξαμένην κίνδυνον, ουκ αν επησχύνθη τιμήσαι τη αυτού παρουσία». Kαι άλλα δε πολλά λέγει εκεί ο θείος Πατήρ, χρυσίου παντός τιμιώτερα.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)