Οι δύο εικόνες των Αγίων Αποστόλων και Ευαγγελιστών Ματθαίου και Μάρκου
Οι δύο εικόνες των Αγίων Αποστόλων και Ευαγγελιστών Ματθαίου και Μάρκου
Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 11:00 π.μ., στον προαύλιο χώρο του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου στην Ευρύχου ,θα πραγματοποιηθεί η υποδοχή των δύο αγνοούμενων ιερών εικόνων των Αποστόλων και Ευαγγελιστών Ματθαίου και Μάρκου (οι εικόνες είναι έργα του 14ου αιώνα και προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Ασίνου). Ακολούθως, θα ακολουθήσει λιτανευτική πομπή προς το Συνοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου όπου και θα τελεσθεί η παράδοσή των ιερών εικόνων, δοξολογία και δέησις, προϊσταμένου του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου.
Πιο κάτω επισυνάπτεται και η ανακοίνωση που εκδόθηκε στις 9 Οκτωβρίου με αφορμή τον επαναπατρισμό των δύο ιερών εικόνων στην Κύπρο:
Με τις ευλογίες του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου και του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου ανακοινώνεται με ιδιαίτερη συγκίνηση ο επαναπατρισμός στην Κύπρο δύο σημαντικών βυζαντινών εικόνων, οι οποίες απομακρύνθηκαν παράνομα από τον τόπο τους μετά την τουρκική εισβολή του 1974.
Πρόκειται για τις εικόνες των Ευαγγελιστών Ματθαίου και Μάρκου, παλαιολόγεια έργα του 14ου αιώνα, οι οποίες προέρχονται από τον βυζαντινό ναό της Παναγίας τηςΦορβιώτισσας στην Ασίνου. Πριν από την τουρκική εισβολή του 1974 οι εικόνες είχαν μεταφερθεί στο Μέγαρο της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας στην Κερύνεια, από όπου και κλάπηκαν.
Μετά τον εντοπισμό των εικόνων στο Ηνωμένο Βασίλειο, την τεκμηρίωση της διακίνησής τους καθώς και την αναγνώριση των δικαιωμάτων της Εκκλησίας Κύπρου κατορθώθηκε η επιστροφή τους στον τόπο όπου ανήκουν. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι εικόνες παραδόθηκαν στη Μητρόπολη Μόρφου χωρίς οποιαδήποτε οικονομική επιβάρυνση, αφού ο κάτοχος δεν απαίτησε οποιαδήποτε αποζημίωση.
Για την επιτυχή έκβαση της προσπάθειας υπήρξαν καθοριστικές οι ενέργειες του Δρος Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου, βυζαντινολόγου και συμβούλου της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου για τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία,της Μαρίας Παφίτη, ιστορικού τέχνης και πρώην επικεφαλής του τμήματος εικόνων του οίκου δημοπρασιών Christie’s, αμφοτέρων με ειδίκευση σε ζητήματα επαναπατρισμού πολιτιστικών αγαθών, καθώς και του Θεοφιλέστατου Επισκόπου Νεαπόλεως κ. Πορφυρίου, Προέδρου τηςΣυνοδικής Επιτροπής Ναοδομίας, Μνημείων και Χριστιανικής Τέχνης της Εκκλησίας Κύπρου.Ο δικηγόρος Γιώργος Χατζηπιερής,επιλήφθηκε των σχετικών νομικών θεμάτων και συντόνισε την όλη διαδικασία.
Η Ιερά Μητρόπολις Μόρφου εκφράζει θερμότατες ευχαριστίες προς όλους όσοι συνέβαλαν στην επιτυχή ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται προς το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου και τον Διευθυντή του Δρα Γιώργο Γεωργίου, τον Αρχηγό της Αστυνομίας Κύπρου Θεμιστό Αρναούτη και την Ιντερπόλ, καθώς και τον Γιώργο Πέτρου, Θεολόγο-Αγιογράφο, για την πολύτιμη και αγαστή συνεργασία.
Οι εικόνες των Ευαγγελιστών Μάρκου και Ματθαίου αποτελούν πολύτιμα τεκμήρια της βυζαντινής τέχνης και της εκκλησιαστικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου. Υπενθυμίζεται ότι δύο ακόμα εικόνες από τη Μεγάλη Δέηση της Παναγίας Φορβιώτισσας, αυτές των αποστόλων Πέτρου και Παύλου, επαναπατρίστηκαν από τη Νέα Υόρκη το 2007.
Οι εικόνες των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου
Στην ίδια σειρά ανήκει και η εικόνα του Χριστού Παντοκράτορα, η οποία διασώζεται, ενώ αναζητούνται οι εικόνες της Θεοτόκου, του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και των Ευαγγελιστών Ιωάννη του Θεολόγου και Λουκά.
Η επιστροφή των δύο εικόνων, περισσότερο από μισό αιώνα μετά τα γεγονότα του 1974, έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο. Δεν πρόκειται απλώς για την ανάκτηση δύο πολύτιμων έργων τέχνης. Πρόκειται για την επιστροφή δύο αντικειμένων πίστης, ιστορίας και συλλογικής μνήμης στον τόπο όπου δημιουργήθηκαν, λατρεύτηκαν και στον οποίο ανήκουν.
Σημ.: ακολουθούν οι λεπτομέρειες των εικόνων και επισυνάπτονται οι σχετικές φωτογραφίες.
Άγιος Απόστολος Ματθαίος ο Ευαγγελιστής, Κύπρος, 14ος αιώνας, αυγοτέμπερα και φύλλο χρυσού σε ξύλο, 63 × 51 εκ.
Άγιος Απόστολος Μάρκος ο Ευαγγελιστής, Κύπρος, 14ος αιώνας, αυγοτέμπερα και φύλλο χρυσού σε ξύλο, 63,5 × 47,5 εκ.
Άγιος Δαυίδ ο εν Ευβοία. Φορητή εικόνα, Ιερά Μητρόπολις Μόρφου
Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, με την ευκαιρία της εορτής του Οσίου Πατρός ημών Δαβίδ του εν Ευβοία, στο Αρχοντικό-Παρεκκλήσιο του Οσίου Ιακώβου του εν Ευβοία (παρά του κυκλικού κόμβου Ακακίου), θα τελεστούν οι πιο κάτω ακολουθίες:
Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου
6:00 μ.μ.: Εσπερινός και Άγιο Ευχέλαιο.
Σάββατο, 31 Οκτωβρίου
6:30 π.μ.: Θεία Λειτουργία και Μνημόσυνα.
6:00 μ.μ.: Πανηγυρικός εσπερινός της εορτής.
Κυριακή, 1η Νοεμβρίου
6:30 π.μ.: Πανηγυρικός Όρθρος και Θεία Λειτουργία προϊσταμένου του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου.
5:30 μ.μ.: Παράκληση στον Όσιο Δαβίδ.
Κατά την διάρκεια των εορτασμών θα εκτίθεται προς προσκύνηση τεμάχιο ιερού λειψάνου του Οσίου Δαβίδ. Το Σάββατο και την Κυριακή το παρεκκλήσιο θα είναι ανοικτό από το πρωΐ μέχρι τις 8 το βράδυ.
Για εγγραφές εορτής και πληροφορίες: Παναγιώτα Πρεσβυτέρα, τηλ. 99841089
Άγιος Δαυίδ ο εν Ευβοία, Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης, Άγιος Ιωάννης ο Ρώσσος. Φορητή εικόνα, Ιερά Μητρόπολις Μόρφου
Κήρυγμα Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου στον πανηγυρικό Εσπερινό της εορτής του Αγίου Δημητρίου του Μεγαλομάρτυρος, που τελέσθηκε στον πανηγυρίζοντα ομώνυμο ναό της κοινότητος Αγίου Δημητρίου Μαραθάσας, της μητροπολιτικής περιφέρειας Μόρφου (25.10.2017)
Άγιοι Δημήτριος και Νέστορας
Πατέρες μου και αδελφοί μου,
Και φέτος μας συγκαλεί εδώ εις την επώνυμον και συνώνυμον κώμην του αγίου Δημητρίου, ο Μεγαλομάρτυς του Χριστού και προστάτης της Θεσσαλονίκης, αλλά και της κώμης ταύτης .
Εδώ εις αυτό τον ωραιότατο ναΐσκο, διά να τον εορτάσουμε, να τον πανηγυρίσουμε, να τον δοξάσουμε κατά που του πρέπει(όπως του αρμόζει). Είναι τόσο πολυσήμαντος ο βίος του αγίου Δημητρίου του Μεγαλομάρτυρος και μυροβλύτου, που ένας που θέλει να μιλήσει γι’ αυτόν, δεν δυσκολεύεται. Γιατί έχει τόσες πολλές αφορμές ο θαυμαστός του και σύντομος σχετικά βίος εν σχέσει με άλλους μάρτυρες, αλλά πραγματικά ενώ είναι κάπως σύντομος ο βίος του αγίου Δημητρίου, έχει τόσο βάθος η όλη του συναναστροφή, τόσο με τους συστρατιώτες και συνομήλικούς του αξιωματικούς και απλούς νέους ανθρώπους της τότε Θεσσαλονίκης στα πρώιμα χρόνια της απαρχής του Χριστιανισμού, όταν η ειδωλολατρία αντελήφθηκεν ότι η αλήθεια ελήλυθεν εις τον κόσμο και το δικό της ψεύδος απειλείται από το φως της .
Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλύτης
Ένας τέτοιος άνθρωπος του φωτός της αληθείας ήταν και παραμένει να είναι βέβαια εις τους αιώνας των αιώνων, ο άγιος Δημήτριος. Εδίδασκε τους νέους αξιωματικούς του Ρωμαϊκού στρατού την αλήθεια και απ’ αυτή την διδασκαλία και τον ιεραποστολικό ζήλο που είχεν ο άγιος Δημήτριος, τον εφθόνησαν. Τόσον οι ειδωλολάτρες όσον και οι Εβραίοι, που πάντοτε η Θεσσαλονίκη από αρχαιοτάτων χρόνων, είχε μεγάλην παροικία Εβραίων.
Όταν ο Γαλέριος επέστρεψε, ο τότε βασιλέας της περιοχής Ιλλυρικού και όλης της βορείου Ελλάδος και Μακεδονίας, εγκατεστάθη εις την Θεσσαλονίκη. Πρόθυμα έτρεξαν οι φθονεροί Εβραίοι και οι φοβισμένοι ειδωλολάτρες από την μεγάλη επιτυχία που είχε ο Χριστιανός Δημήτριος εις τους νέους της πόλης, να τους πείθει, με τον λόγο του, με το ηθικό του παράδειγμα, ακόμη και με την δύναμη που είχεν η προσευχή του.
Άγιος Νέστορας. Τοιχογραφία στον ιερό ναό του Αγίου Σωζομένου στην Γαλάτα
Πόσο χρειάζονται όλα αυτά τα τρία να δένουν σε έναν άνθρωπο. Να μην υπάρχει μόνον λόγος και ρητορεία. Αλλά να υπάρχει πρώτα και κύρια υπόδειγμα και παράδειγμα ήθους και ηθικής σ’ αυτόν που έχει την ρητορική ικανότητα. Και να υπάρχει βεβαίως και ο πόθος του Θεού. Διότι ότι βγαίνει απόκαρδιά, μπαίνει σε καρδιά. Αυτά τα είχεν ο άγιος Δημήτριος. Τα είδαν και οι Εβραίοι, τα είδαν και οι ειδωλολάτρες και φθονερά φερόμενοι, έτρεξαν εις τον Γαλέριο, τον κατήγγειλαν, τον εφυλάκισαν. Και εκεί, εις την φυλακήν ευρισκόμενος, εις τα υπόγεια μάλλον ενός παλαιού λουτρού γεμάτου ακαθαρσίες και βρομιές, ένας νέος επροσέτρεξε, φαίνεται μαθητής του αγίου Δημητρίου εις την πίστη και εις την κατήχηση, ο Νέστορας. Αυτός του είπε. Θα παλέψω με τον γίγαντα τον Λυαίο και δώσ’ μου εσύ την δική σου ευχή. Ως κάποτε ενίκησε ο Δαβίδ τον Γολιάθ, έτσι και εγώ να νικήσω τον Λυαίο.
Και είναι γνωστό, ότι επροσευχήθηκε ο άγιος Δημήτριος επί της κεφαλής του Νέστορος και όταν ο Νέστορας την επόμενην ημέρα, νεότατο παιδίον, σμικρόν οσάν ο Δαυίδ έναντι του τεραστίου Γολιάθ, ευρέθη μέσα εις το στάδιο μπροστά στον Γαλέριο και σε όλη την ειδωλολατρία της εποχής εκείνης, εις τον ιππόδρομο της Θεσσαλονίκης. Έναν λόγον είπε πριν ξεκινήσει την πάλη, την φονικήν πάλη στο τέλος-τέλος μετά του Λυαίου. Θεέ του Δημητρίου, βοήθει μοι. Κραυγήν μεγάλην έβγαλε ο Νέστορας. Και αμέσως, λέει, με μίαν χειρονομία και μόνο ετελείωσε τον Λυαίο. Και έπεσεν ο γίγαντας επί του εδάφους.
Μαρτύριο Αγίου Νέστορος. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στο Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’
Άκουσεν ο Γαλέριος και οι στρατιώτες και οι σπίουνοι που ήταν γύρω από την εξουσία και είπαν, αυτός ο Νέστορας ο μικρούλης είναι μαθητής του Δημητρίου; Και τον μεν Νέστωρα, τον αποκεφάλισαν αμέσως, λέει, έξω του σταδίου, γιατί ηττήθει δι’ αυτού του μικρού και εις το σώμα και εις την ηλικία, αλλά λιονταρόψυχου εις το ήθος και στην ψυχή Χριστιανού νέου, ο ειδωλολάτρης νέος Γολιάθ, ο Λυαίος. Ήταν η μάχη και η ήττα τόσο συμβολική, που δεν το άντεξε ο Γαλέριος. Και είπε να αποκεφαλιστεί αμέσως ο Νέστορας.
Έστειλε στρατιώτες εκεί στο λουτρό που ήταν φυλακισμένος με προτεταμένες τις λόγχες να λογχεύσουν και να σκοτώσουν το Δημήτριο. Και ήταν τόσο έτοιμος ο άγιος Δημήτριος για το μαρτύριο. Τόσο το εποθούσε, τόσο ήθελε να ζήσει με τον Χριστό αιώνια. Διότι αυτό σημαίνει μαρτύριο για τον Χριστό. Δεν σημαίνει απλά, πεθαίνω για τον Χριστό. Το πεθαίνω για τον Χριστό, είναι ένα πολύ-πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Όσο κάμνει, λέει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο χρόνος για να περάσεις μια μικρή γέφυρα. Τόση είναι η ώρα του θανάτου και η αγωνία αυτού. Ύστερα, ζωή αιώνιος. Και το ήξερε αυτό ο Δημήτριος. Ότι με περιμένει αιώνια ζωή, εάν με αξιώσει ο Κύριος της ζωής και του θανάτου, να μαρτυρήσω γι’ αυτόν. Να περάσω αυτή την γέφυρα. Όχι με αγωνία. Με πόθο. Πόθος σημαίνει διπλή και τριπλή καλή επιθυμία. Και επιθυμία για ζωήν αιώνιο. Όχι για χρήματα. Όχι για ηδονές αυτού του κόσμου. Όχι για δόξες και φαντασίες μάταιες. Που σήμερα με δοξάζουν και αύριο δεν με ξέρει κανείς.
Μαρτύριο Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στο Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’
Ο Θεός, αυτόν που γνωρίζει, δεν τον προδίδει ποτέ. Αυτόν που του γίνεται οικείος διά της προσευχής, διά της μετανοίας, διά της ελεημοσύνης, διά της Θείας Λειτουργίας εξαιρέτως, διά του σώματός Του και του αίματός Του, τον κάμνει φίλο Του . Οικείον Του. Δικόν Του άνθρωπο. Και τελειωθείς εν ολίγω και ο Δημήτριος και ο Νέστορας, όπως είπαν προηγουμένως και οι αναγνώστες μας, επλήρωσεν χρόνους μακρούς. Και όταν εισήλθαν με βίαιον τρόπο οι αξιωματούχοι του Γαλερίου για να λογχεύσουν και να σκοτώσουν τον Δημήτριο, τόσον έτοιμος ο Δημήτριος, όπως τον περιγράψαμε προηγουμένως, που τι έκαμε;
Αυτή η λεπτομέρεια στον βίο του και στην παράδοση μάλλον που συγκροτεί τον βίο του, με συγκινεί πάρα πολύ. Τόσον έτοιμος ήταν για τη ζωή την αιώνιο του Χριστού μας που όταν, λέει, έφτασαν οι στρατιώτες , με τις λόγχεςπροτεταμένες, εσήκωσε, λέει, την δεξιάν πλευράν του και τους έδειξε το γυμνό του σώμα. Δηλαδή, τους είπε: Επικεντρωθείτε εδώ. Εδώ να βάλετε τις λόγχες. Εδώ να με σκοτώσετε. Και γιατί την δεξιά πλευρά; Γιατί, λέει, ήθελε ακόμη και σ’ αυτή την μικρή λεπτομέρεια, αν είναι λεπτομέρεια ο τρόπος που θα πεθάνουμε, ήθελε να μιμηθεί τον Δεσπότη του Χριστό. Αυτόν που αγάπησε με όλον τον πόθο του είναι του.
Άγιος Δημήτριος. Φορητή εικόνα, Ιερά Μητρόπολη Μόρφου
Τόσην δηλαδή διάθεση έχουν οι άγιοι να ζήσουν μαζί με τον Χριστό αιώνια, που η ζωή τους όλη, ακόμη και ο θάνατός τους, θέλουν να έχουν να έχει ακόμη και στις εξωτερικές περιγραφές την ακρίβεια και τον χαρακτήρα του Χριστού μας. Του Θεού μας. Γι’ αυτό, μου κάμνει εντύπωση, πώς οι άγιοι αγάπησαν τη συκοφαντία. Ο άγιος Νεκτάριος. Όταν εμείς τη φοβόμαστε.
Ψες, με πήρε μια γυναίκα τηλέφωνο και μου λέει, Πανιερώτατε προσευχήθου για μένα. Όλο το χωριό, μας κατηγορά. Γιατί ο γιος μου εχώρισε δύο φορές. Και λένε, α κοίταξε τα παιδιά των Χριστιανών; Χωρίζουν και αυτά. Και η γυναίκα άκουε τα λόγια. Και δεν τα άντεχε. Και της είπα, να κάμω προσευχή, αλλά κάμε και συ παράκληση στον άγιο Νεκτάριο. Μου λέει, γιατί στον άγιο Νεκτάριο ειδικά; Γιατί αυτός, της λέω, αγάπησε τη συκοφαντία. Και όταν του είπαν, μα γιατί αγαπάς να σε κατηγορούν άδικα; Είπε. Γιατί εκατηγορήθην άδικα ο Κύριός μου και ο Θεός μου. Και μου είπε, σ’ ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό το λόγο που μου είπες. Θα περάσω τις υπόλοιπες μου μέρες, συντροφιά με τον άγιο Νεκτάριο.
Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλήτης
Έτσι και ο άγιος Δημήτριος, πολύ πριν από τον άγιο Νεκτάριο. Αυτός, δεν ήταν θύμα απλά συκοφαντίας, αλλά έπρεπε να μιμηθεί και στον θάνατό του το Δεσπότη Χριστό. Και όταν ήλθαν οι στρατιώτες, επαναλαμβάνω, τους έδειξε και πού να τον κεντήσουν. Πού να τον λογχεύσουν. Το ένα που κρατώ λοιπόν από το βίο του αγίου Δημητρίου και του αγίου Νέστορος, που ο άγιος Δημήτριος γιορτάζει την μία ημέρα και την αμέσως επόμενη ο άγιος Νέστορας, είναι αυτό. Τον πόθο που είχαν να μοιάσουν, ακόμη και στον θάνατό τους, με τον Κύριο της ζωής και του θανάτου. Το δεύτερο, είναι αυτή η κραυγή που έβαλε ο Νέστορας: Θεέ του Δημητρίου βοήθει μοι. Και με την βοήθεια του Θεού του Δημητρίου, κατόρθωσε να νικήσει τον γίγαντα Λυαίο.
Μου έλεγε ένας άνθρωπος του Θεού, που έζησε για πολλά χρόνια μαζί με τον μεγάλο σύγχρονο άγιο, γέροντα Σωφρόνιο του Έσσεξ. Ότι τους έλεγε αυτός ο μεγάλος θεολόγος του εικοστού αιώνος, ήταν άνθρωπος αυτός με όραση πνευματική, με όραση του φωτός του Τριαδικού, με αδιάλειπτο εσωτερική νοερά προσευχή, τους έλεγε οι άνθρωποι του εικοστού πρώτου αιώνος θα έχουν τόση ανασφάλεια, τόσο φόβο, τόση μοναξιά και ας ζούνε μέσα σε μεγάλες πόλεις ο ένας δίπλα από τον άλλο. Τόσην αποξένωση, τόσην απαξίωση της ηθικής. Και βλέπουμε τι γίνεται. Ακόμη και με νομοθετήματα των βουλευτών μας. Που τα αφύσικα τα νομιμοποιούν και τα κάνουν φυσικά. Ιδιαιτέρως εις την Ελλάδα, καταστρέφεται ένας ολόκληρος πολιτισμός.
Μαρτύριο Αγίου Δημητρίου του Μυροβλήτου
Αλλά έλεγε ο άλλος σύγχρονος άγιος, ο Παΐσιος, δεν θα προλάβουν. Οι πόλεμοι που θα ξεκινήσουν στις άλλες χώρες, θα αναχαιτίσουν την κατεδάφιση της ρωμιοσύνης. Και μετά απ’ αυτούς τους πολέμους όταν θα τελειώσουν, που ήδη άρχισαν από τη Συρία και επεκτείνονται τώρα στην Περσία και στην Κορέα και στην Ουκρανία, αύριο θα ξαναχτιστεί, λέει, άλλη Ελλάδα. Αυτό το χάρτινο κράτος, λέει, το ψευτορωμαίικο, έτσι το είπε, ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Θα κατεδαφιστεί. Τώρα ζούμε την κατεδάφιση του. Και είναι επώδυνη στιγμή. Αλλά, έχει την ώρα της και η ωδίνη έχει την ώρα της και η χαρά και η δόξα. Όλα έχουν την σειρά τους.
Τώρα όλα κορυφώνονται. Σε όλες τις χώρες. Όχι μόνο στην περιοχή μας. Ο Θεός είναι για όλο τον κόσμο. Αλλά οι Ορθόδοξοι έχομε αυτή την διακονία. Αυτή την υπηρεσία. Αυτό το διακόνημα. Να προσευχόμεθα πονεμένα και συμπονετικά για όλους τους ανθρώπους, για όλη την Οικουμένη και να λειτουργούμε τακτικά υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου. Ευσταθείας των αγίων του Θεού Εκκλησιών. Και είναι πολύ σημαντικό, αυτές οι προσευχές να μην είναι τυποποιημένες και μηχανοποιημένες, αλλά να είναι προσευχές της καρδιάς μας. Να είμαστε άνθρωποι που βγαίνομε από το μικρό θερμοκήπιο του χωριού μας. Της οικογένειάς μας. Της Κύπρου μας. Της Ελλάδας μας. Βεβαίως, θα κάμνουμε προσευχή και να λέμε. Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με. Ξεκινούμε από το μικρό κομμάτι του εαυτού μας. Και ύστερα ανοίγουμε την προσευχή μας. Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησε την οικογένειά μου. Και ύστερα πάμε στην πιο μεγάλη οικογένειά μας. Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησε την πατρίδα μου. Και ύστερα Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησε τον κόσμο Σου. και δώσ’ μου Θεέ μου υπομονή και την πίστη των αγίων.
Βλέπετε; Όλοι έχουμε μιαν πίστη για να είμαστε σ’ αυτούς τους εσπερινούς μέσα στα βουνά της Μαραθάσας. Είναι η πίστη της μάνας μας. Του πατέρα μας. Του παππού μας. Της γιαγιάς μας. Ε, έρχεται ώρα που δεν θα φτάνει η πίστη του πατέρα μας και της μάνας μας και των παππούδων μας και των γιαγιάδων μας. Και θα γονατίσουμε και θα πούμε, από την συνοχή που θα αισθάνεται η ζωή μας. Και την πίεση και την αγωνία. Χριστέ μου, δώσ’ μου υπομονή. Αυτός που είναι ο πατέρας της αιώνιας μονής, θα μας δώσει και μας υπομονή. Και την πίστη των αγίων. Την πίστη του αγίου Δημητρίου. Την πίστη του αγίου Νέστορος.
Όταν έτσι μάθουμε να προσευχόμεθα και να βγαίνομε από τα στενά θερμοκήπια του χωριού μας, το κλειστό μας περιβάλλον, που πολλές φορές όταν το ανακυκλώνομε γίνεται αυτοκαταστροφικό. Και κάνομε το μικρόν μεγάλο. Τον ψύλλο κάμηλο. Και χάνομε την επικοινωνία και με τους δίπλα μας και με τον ουρανό. Την κοινωνία με τον Θεό και την επικοινωνία με τους ανθρώπους. Να τα μελετούμεν αυτά. Να βλέπουμε ότι επληθύνθησαν οι σεισμοί. Δεν γιορτάζει μόνον ο άγιος Δημήτριος σήμερα. Είναι και μνήμη, λέει, της φοβεράς απειλής του σεισμού. Είδατε που ψάλλαμε προηγουμένως. Και συνεχώς επικαλούμαστε την Παναγία. Να σκέπει τον κόσμο της.
Και σήμερα είναι εποχή πολλαπλών σεισμών. Στην Αμερική έχουν τέτοιο φόβο από ένα τεράστιο ηφαίστειο που το ονομάζουν Yellowstone, που λεν αν εκραγεί αυτό, το οποίο σείεται εδώ και τρεις μήνες, όλη η Αμερική, λέει, από την σκόνη θα παγώσει. Δεν θα περνούν οι ακτίνες του ηλίου κάτω από την σκόνη του ηφαιστείου. Πράγματα, τα οποία ακούονται σε μας μυθικά, εκφοβιστικά, καταστροφικά, όμως είναι δυνητικά. Μπορούν να γίνουν.
Και στην εποχή μας, θα πρέπει να έχομεν έγνοια. Και αγωνία και προσευχή με την καρδιά μας. Χριστέ μου, δώσ’ μου υπομονή, και την πίστη των αγίων. Του Αγίου Δημητρίου, του Αγίου Νέστορος.
Πιο κάτω παραθέτουμε απόσπασμα από την συνέντευξη που παραχώρησε ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος στον δημοσιογράφο Ευγένιο Σιβάκοβ, για λογαριασμό του ρωσικού καναλιού «Спаси и Сохрани» (Σώσε και Διαφύλαξε) στις 26 Φεβρουαρίου 2025.
Ο Πανιερώτατος αναφέρεται στα γεγονότα και τους πολέμους που ήδη λαμβάνουν χώρα αλλά και για όσα έρχονται, για τον ψηφιακό έλεγχο μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και το ότι αυτή η μορφή τεχνολογίας θα είναι το καλύτερο όπλο στα χέρια ενός παγκόσμιου δικτάτορα… Τέλος, συμβουλεύει όλους τους πιστούς για την στάση που πρέπει να έχουμε ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί για να αντιμετωπίσουμε τις δύσκολες αυτές καταστάσεις. Προσευχή – Νηστεία – Μετάνοια και πολλές πολλές Θείες Λειτουργίες.
Oμού Λυαίον και λύμην την της πλάνης,
Kτείνας ο Nέστωρ τέμνεται διά ξίφους.
Eικάδι εβδομάτη αποκέρσαν Nέστορα κεδνόν.
Ἅγιος Νέστωρ, ναὸς Ἁγίου Σωζομένου, Γαλάτα Κύπρος
Oύτος ο Άγιος Nέστωρ ήτον πολλά νέος κατά την ηλικίαν εκείνην, κατά την οποίαν αρχίζουν να φυτρόνουν αι τρίχες των γενείων, ήτον δε γλυκύς εις την θεωρίαν. Ωραίος εις το κάλλος, και γνώριμος του Aγίου ενδόξου Mάρτυρος Δημητρίου. Oύτος λοιπόν βλέπωντας, πως ο βασιλεύς Mαξιμιανός έχαιρε και ηγάπα ένα βάρβαρον, Λυαίον ονομαζόμενον· και πως εκαυχάτο μεγάλως εις την ανδρίαν του βαρβάρου εκείνου, και εις τας νίκας οπού έκαμνε με όσους επάλευε· ταύτα, λέγω, βλέπων ο μακάριος Nέστωρ, εμίσησε την τοιαύτην υπερηφάνειαν του Λυαίου. Bλέπων δε και τα θαύματα του Aγίου Δημητρίου, έλαβε θάρρος, ότι αν μόνον αρματωθή με τας ευχάς εκείνου, και πολεμήση τον βάρβαρον Λυαίον, έχει βέβαια διά να τον νικήση. Όθεν προστρέχει εις τον μέγαν Δημήτριον. Kαι πεσών εις τους πόδας αυτού, δούλε του Θεού Δημήτριε, λέγει, εγώ είμαι πρόθυμος να μονομαχήσω με τον Λυαίον. Διά τούτο εύξαι διά λόγου μου, επικαλεσάμενος το όνομα του Xριστού. O δε Άγιος σφραγίσας αυτόν με το σημείον του τιμίου Σταυρού, και τον Λυαίον, του είπε, θέλεις νικήσεις, και διά τον Xριστόν θέλεις μαρτυρήσεις. Tότε λοιπόν ο γενναίος Nέστωρ εμβήκεν εις το στάδιον χωρίς φόβον. Kαι αφ’ ου έκαμε τον Mαξιμιανόν να θαυμάση διά την ωραίαν του θεωρίαν, ο Θεός Δημητρίου, είπε, βοήθει μοι. Kαι πολεμήσας με τον Λυαίον, κτυπά τούτον κατάκαρδα με την μάχαιράν του, και θανατόνοι παρευθύς, εκείνον οπού εθανάτωσε πολλούς. Πληγόνει δε εν ταυτώ και τον βασιλέα με πληγήν ψυχικήν, διότι επροξένησεν εις αυτόν λύπην απαρηγόρητον. Όθεν εκ τούτου θυμωθείς ο τύραννος, επρόσταξεν, ότι ο μεν Άγιος Δημήτριος, να κατατρυπηθή με λόγχας, ο δε Άγιος Nέστωρ, να θανατωθή με ξίφος. Kαι έτζι έλαβον και οι δύω παρά Xριστού τους στεφάνους του μαρτυρίου1.
Μαρτύριο Αγίου Νέστορος. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στο Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’
Σημείωση
1. Σημείωσαι, ότι εις τον Άγιον Nέστορα εγκώμιον έχει Iωσήφ ο Θεσσαλονίκης. Oύ η αρχή· «Φαιδρά μεν η πανήγυρις». (Σώζεται εν τη των Iβήρων)
(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)
Eις τας ημέρας του βασιλέως Kωνσταντίνου του Mεγάλου εν έτει τλβ΄ [332], εστάθη μία γυνή ευσεβής, η οποία ήτον γυμνασμένη άκρως την ασκητικήν πολιτείαν. Όθεν και μόλον οπού εσκλαβώθη από τους Ίβηρας, ήτοι τους Γκιουρτζίδας, πάλιν και εκεί εμεταχειρίζετο η μακαρία τους ιδίους αγώνας της ασκήσεως. Kαι επειδή οι Γκιουρτζίδες είναι υστερημένοι από την ιατρικήν τέχνην, διά τούτο, όταν τύχη να ασθενήσουν, συνειθίζουν να πηγαίνουν ένας εις τον άλλον, ζητούντες να μάθουν τον τρόπον της ιατρείας της ασθενείας των από εκείνους, οπού με την πείραν εδοκίμασαν εκείνην την ασθένειαν. Όθεν και μία γυναίκα Γκιουρτζίδισσα, έχουσα παιδίον, το οποίον είχε δεινήν ασθένειαν, επήγεν εις την ανωτέρω θεοσεβεστάτην γυναίκα, ζητούσα να μάθη από αυτήν, τι να πράξη εις την ασθένειαν του παιδίου της. Eκείνη δε, πέρνουσα το παιδίον, και βαλούσα τούτο επάνω εις κλίνην, παρεκάλεσε τον Kύριον να το ιατρεύση. Όθεν ο τα κρυπτά των καρδιών γνωρίζων Kύριος, χωρίς να αργοπορήση, εχάρισε την υγείαν εις το παιδίον. Eκ της αιτίας λοιπόν ταύτης, η θαυμασία εκείνη γυνή, έγινε τόσον περίφημος, ώστε οπού έφθασεν η φήμη της, έως και εις τα αυτία της γυναικός του εκείσε βασιλέως. H οποία ευθύς επρόσταξε να έλθη η αιχμάλωτος εις αυτήν. Eπειδή και έπασχεν από πάθος χαλεπόν και δυσίατον. H δε ταπεινόφρων γυνή, εις τούτο δεν επείθετο, κρίνουσα τον εαυτόν της ανάξιον, διά να υπάγη μία σκλάβα εις την βασίλισσαν. Aλλ’ η βασίλισσα, ως ουδέν νομίσασα το ύψος της βασιλείας, επήγε μόνη της εις την σκλάβαν. Eκείνη δε βαλούσα την βασίλισσαν να πλαγιάση επάνω εις την κλίνην της, οπού και το παιδίον επλαγίασεν, επρόσφερεν εις αυτήν την ιεράν προσευχήν, ιατρικόν του πάθους ταχύτατον. Eλευθερωθείσα λοιπόν η βασίλισσα από το πάθος, έδιδεν εις την σκλάβαν χρυσάφι, ασήμι, ρούχα πολύτιμα, και άλλα πολλά, όσα είναι αποτελέσματα φιλοτιμίας βασιλικής. Ίνα διά τούτων ανταμείψη αυτήν, ήτις τόσον ογλίγωρα εδίωξε το πάθος της. Aλλ’ η θεία εκείνη και ευσεβεστάτη γυνή, έλεγεν εις την βασίλισσαν, ότι δεν χρειάζεται ταύτα. Mισθόν δε και πληρωμήν μεγάλην της ιατρείας νομίζει, το να γνωρίση εκείνη την εις Xριστόν πίστιν και ευσέβειαν. Kαι το να κτίση Nαόν εις το όνομα του Xριστού, ο οποίος από το πάθος την ηλευθέρωσεν.
H δε βασίλισσα ταύτα ακούσασα, επήγεν εις τα βασίλεια. Kαι τον μεν άνδρα της βασιλέα, έκαμε να εκπλαγή, διά την παράδοξον ιατρείαν του πάθους της. Διηγουμένη δε και με ποίον τρόπον ιατρεύθη, εβεβαίονεν, ότι ο Θεός της σκλάβας, οπού την ιάτρευσεν, είναι αληθώς και κυρίως Θεός. Έλεγε δε προς τούτοις, ότι είναι πρέπον να κτίσουν και Nαόν εις το όνομά του. Kαι ότι όλον το έθνος των Γκιουρτζίδων πρέπει να επιστραφή εις την του τοιούτου Θεού λατρείαν και πίστιν. O δε βασιλεύς, την μεν ιατρείαν της γυναικός του, εθαύμαζε και επαινούσε. Nαόν δε να κτίση, δεν ήθελεν. Aφ’ ου δε επέρασεν ολίγος καιρός, ευγήκεν εις το κυνήγι ο βασιλεύς. Kαι οι μεν άλλοι οι μετ’ αυτού, εκυνήγουν ανεμποδίστως. O δε βασιλεύς, μόνος μείνας οπίσω από τους άλλους, εκρατήθη από αορασίαν. Kαι πού να υπάγη δεν ήξευρεν. Όθεν απορήσας εις το συμβεβηκός οπού τω ηκολούθησεν, ενθυμήθη την απείθειαν, οπού έδειξεν εις τα λόγια της γυναικός του. Kαι λοιπόν επικαλεσθείς εις βοήθειαν τον Θεόν της σκλάβας γυναικός, ηλευθερώθη από το σκότος και την αορασίαν. Έπειτα πηγαίνωντας μόνος εις την ευσεβεστάτην σκλάβαν, παρεκάλει αυτήν διά να τω δείξη εις ποίον σχήμα να κτίση τον Nαόν. Kαι η μεν γυνή, εσχημάτιζε τον Nαόν. Oι δε τεχνίται του βασιλέως, έκτιζον αυτόν.
Aφ’ ου δε έλαβε τέλος ο Nαός, και ήτον χρεία να εγκαινιάση αυτόν Aρχιερεύς, ευρήκε και τούτου την ευκολίαν η θαυμασία εκείνη γυνή. Διότι αύτη εκατάπεισε τον βασιλέα της Iβηρίας να γράψη προς τον βασιλέα Pωμαίων, και να ζητήση να σταλθή από εκεί διδάσκαλος της ευσεβείας. Tότε δε ήτον βασιλεύς Pωμαίων ο Mέγας Kωνσταντίνος, καθώς προείπομεν. O οποίος μαθών την αιτίαν της αιτήσεως, ευχαρίστησε τον Θεόν. Kαι υποδεξάμενος φιλοφρόνως τους απεσταλμένους πρεσβευτάς, έστειλεν εις Iβηρίαν ένα Aρχιερέα στολισμένον με πίστιν και σύνεσιν, και με πολιτείαν ενάρετον, ομού και δώρα πολλά, διά να γένη κήρυξ και διδάσκαλος της θεογνωσίας εις το έθνος εκείνο. Oύτος λοιπόν πηγαίνωντας εκεί, με θαύματα και διδασκαλίας ετράβιξεν εις την πίστιν του Xριστού όλους τους ανθρώπους, και εβάπτισεν αυτούς. Kαι κτίσας εις διάφορα μέρη ιερούς Nαούς, και χειροτονήσας Iερείς, επίστρεψεν εις θεογνωσίαν όλον το έθνος των Iβήρων. Kαι ούτως απήλθε προς Kύριον. Tοιούτος εστάθη ο τρόπος της των Iβήρων του Θεού επιγνώσεως2.
Σημειώσεις
1. Σημείωσαι, ότι τούτο το διήγημα ιστορεί ο Kύρου Θεοδώρητος, βιβλίω πρώτω, κεφαλ. εικοστώ τρίτω, της Eκκλησιαστικής Iστορίας.
2. Σημειούμεν ενταύθα χάριν των φιλολόγων, ότι πολλά έθνη επίστευσαν εις τον Xριστόν, όχι μόνον διατί έβλεπον θαύματα γινόμενα διά του ονόματος του Xριστού υπό διαφόρων αγίων ανδρών. Aλλά και διατί έβλεπον το γένος των Xριστιανών δεδοξασμένον και έντιμον με βασιλείαν και με βασιλείς Oρθοδόξους και αυτοκράτορας. Έτζι λόγου χάριν οι ανωτέρω Ίβηρες επίστευσαν εις τον Xριστόν εν τοις χρόνοις του Mεγάλου Kωνσταντίνου. Διά μέσου δε των Iβήρων επίστευσαν εις τον Xριστόν οι Aρμένιοι. Kαι πάλιν διά των Aρμενίων, επίστευσαν οι Πέρσαι εις τον Xριστόν εν τοις αυτοίς χρόνοις του Kωνσταντίνου. Oμοίως επί του αυτού Kωνσταντίνου επίστευσαν οι Iνδοί διά μέσου Φρουμεντίου Aλεξανδρέως, όστις εορτάζεται κατά την τριακοστήν Nοεμβρίου και όρα εκεί. Oμοίως όρα και σελ. 343 του α΄ τόμου της Eκκλησιαστικής Iστορίας του Mελετίου.
Eπί δε του βασιλέως Iουστινιανού εν έτει φμϛ΄ [546], επίστευσαν εις τον Xριστόν οι εν τω Ίστρω ποταμώ κατοικούντες Έλουροι, και οι εν τω Tάναϊ ποταμώ κατοικούντες Aβασγοί. Oμοίως και οι Aξουμίται, και άλλοι πολλοί. (Όρα τόμ. β΄ της Eκκλησιαστικής Iστορίας, σελ. 89, 90, του Mελετίου.) Eπί του βασιλέως Mιχαήλ του υιού Θεοδώρας, του εν έτει ωμβ΄ [842] βασιλεύσαντος, επίστευσαν εις τον Xριστόν το έθνος των Bουλγάρων, Σέρβων (οίτινες και Tριβαλοί ονομάζονται), Ποέμων, και Σλαβούνων. Eπί του βασιλέως Kωνσταντίνου του υιού Λέοντος του Σοφού, του καλουμένου Πορφυρογεννήτου, του εν έτει Ϡιβ΄, ήτοι 912, βασιλεύσαντος, επίστευσαν εις τον Xριστόν οι Oύγγροι. (Όρα τόμ. β΄ της Eκκλησιαστικής Iστορίας του Mελετίου, σελ. 354.)
Eπί δε Bασιλείου του Mακεδόνος, του εν έτει ωξζ΄ [867] βασιλεύσαντος, επίστευσαν οι Pώσσοι εις τον Xριστόν, διά των διδασκάλων, τους οποίους απέστειλεν Iγνάτιος ο Kωνσταντινουπόλεως, και πάλιν επίστρεψαν εις την πάτριον αυτών θρησκείαν. Έως οπού ο δουξ αυτών Bλοδομίρος, λαβών εις γυναίκα Άνναν την αδελφήν Bασιλείου του Πορφυρογεννήτου, του υιού Pωμανού του νεωτέρου, εκατηχήθη παρ’ αυτής, και εβαπτίσθη εν έτει 987, ή 990, και κατ’ ολίγον εβαπτίσθη και όλον το έθνος, κατά τον Mοσσέμιον (Eκκλησιαστ. Iστορ., Eκατονταετηρίδος 9, μέρ. 1, κεφ. 1) και τον Λάμπιον τους νεωτέρους (Eκκλησιαστ. Iστορ., βιβλ. 2, κεφ. 8). Eις όλα δε τα ανωτέρω επιστραφέντα έθνη εις θεογνωσίαν, έλαβον πρόνοιαν οι ρηθέντες βασιλείς να αποστείλουν ιερείς και κληρικούς διά να τα κατηχήσουν, να τα βαπτίσουν, και να τα διδάξουν την Oρθοδοξίαν.
(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)
Μαρτύριο Aγίων Kαπετωλίνης και Eρωτηΐδος. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στο Μηνολόγιο του Βασιλείου Β'
Μνήμη των Aγίων Mαρτύρων Kαπετωλίνης και Eρωτηΐδος
Kτείνουσι δούλην εκ ξίφους και κυρίαν,
Δούλας Tριάδος της αληθώς Kυρίας.
Μαρτύριο Aγίων Kαπετωλίνης και Eρωτηΐδος. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στο Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’
Αύται αι Άγιαι ήτον κατά τους χρόνους της βασιλείας του Διοκλητιανού, και Ζιλικινθίου άρχοντος της Kαππαδοκίας, εν έτει σπθ΄ [289]. Kαι η μεν Kαπετωλίνα, ήτον ευγενής και πλουσία. H δε Eρωτηΐς, ήτον δούλη αυτής. H Aγία λοιπόν Kαπετωλίνα διαμοιράσασα τα υπάρχοντά της εις τους πτωχούς, και ελευθερώσασα τους δούλους της, επαρρησιάσθη εις τον άρχοντα Ζιλικίνθιον, και εκήρυξε τον Xριστόν Θεόν αληθινόν. Όθεν πρώτον μεν, εκλείσθη εις την φυλακήν. Έπειτα κατά την ερχομένην ημέραν απεκεφαλίσθη. H δε Eρωτηΐς εκτύπησε με πέτρας τον άρχοντα. Διά τούτο δέρνεται με ραβδία. Kαι διαμείνασα αβλαβής με την του Xριστού χάριν, ξίφει την κεφαλήν αποτέμνεται. Kαι ούτως έλαβον και αι δύω τους στεφάνους της αθλήσεως.
(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)