Παναγία Αγνιώτισσα. Φορητή εικόνα του 16ου αιώνα. Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας, Οίκος Μαραθάσας
Την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026 και ώρα 6:00 μ.μ. ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος θα προστεί της Ακολουθίας και θα αναγνώσει την Β΄ Στάση των Χαιρετισμών της Θεοτόκου, στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας (Οίκος Μαραθάσας).
Ουδέποτε υπήρξε στην Εκκλησία απουσία πατερικών μορφών. Όπως σε κάθε εποχή, και στους σύγχρονους χρόνους αναδείχνονται Πατέρες και διδάσκαλοι. Μια τέτοια σύγχρονη πατερική μορφή υπήρξε και ο Σέρβος νεοφανής άγιος Νικόλαος (Βελιμίροβιτς), επίσκοπος Ζίτσης και Αχρίδος, ο οποίος έλαβε την προσωνυμία «ο Σέρβος Χρυσόστομος», λόγω της ρητορικής του δεινότητας και των αγώνων του για την μόνη σώζουσα ορθόδοξη πίστη.
Γεννήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1880 στο χωριό Λέλιτς της Νότιας Σερβίας από φτωχούς, πολύτεκνους και ευσεβείς γονείς. Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στη Ιερά Μονή Τσέλιε. Από μικρό παιδί έδειξε μια ασυνήθιστη αγάπη για την Εκκλησία και κλίση για την αρετή και την προσευχή. Απομονώνονταν συχνά και προσεύχονταν με τις ώρες. Μετά την εγκύκλιο μόρφωσή του εισήχθη στην Ιερατική Σχολή του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι. Εκεί έδειξε ιδιαίτερη επιμέλεια στις σπουδές του, ώστε το Πατριαρχείο της Σερβίας, εκτιμώντας την φιλομάθειά του και το ήθος του, τον έστειλε με υποτροφία για ανώτερες σπουδές στην Ελβετία, την Γερμανία και την Αγγλία. Έμαθε επίσης άριστα επτά γλώσσες.
Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς
Παράλληλα με τις σπουδές του καλλιέργησε και την πνευματική του πρόοδο. Πίστευε ακράδαντα στο Θεό και φλέγονταν από πόθο να υπηρετήσει την Εκκλησία. Μελετούσε με πάθος τους Πατέρες και την ορθόδοξη θεολογία. Το 1908 υπέβαλε στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης διδακτορική διατριβή με θέμα: «Η πίστη στην Ανάσταση του Χριστού, ως θεμελιώδες δόγμα της αποστολικής Εκκλησίας». Ακολούθως σπούδασε το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και υπέβαλε άλλη διατριβή στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης σχετικά με τη φιλοσοφία του Μπέρκλεϋ.
Το 1909 επέστρεψε στην πατρίδα του, όπου όμως αρρώστησε βαριά από δυσεντερία και λίγο έλειψε να πεθάνει. Όταν ανάρρωσε πήρε την απόφαση να γίνει μοναχός στη Ιερά Μονή Ρακόβιτσα και στη συνέχεια χειροτονήθηκε πρεσβύτερος. Αργότερα διορίστηκε καθηγητής στην Ιερατική Σχολή του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι και συνάμα ορίστηκε ιεροκήρυκας στην σερβική πρωτεύουσα. Εν τω μεταξύ είχε ξεσπάσει ο Α΄ παγκόσμιος πόλεμος, κατά τη διάρκεια του οποίου επέδειξε σπουδαίο φιλανθρωπικό έργο στον δοκιμαζόμενο σερβικό λαό. Στα 1915 στάλθηκε στην Αγγλία και στις Η.Π.Α. για να ζητήσει βοήθεια από τους Σέρβους μετανάστες για τους πεινασμένους της Σερβίας.
Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς
Το 1919 εξελέγη Επίσκοπος Ζίτσης και δύο χρόνια αργότερα μετατέθηκε στην ιστορική Επισκοπή της Αχρίδος. Η επισκοπική του διακονία σημαδεύτηκε από υποδειγματική ποιμανατορία. Λειτουργούσε με κατάνυξη και κήρυττε με φλογερό πάθος. Ήταν ιδιαίτερα χαρισματικός ρήτορας, ο οποίος σαγήνευε τους πολυπληθείς ακροατές των κηρυγμάτων του. Εργάστηκε άοκνα για την πνευματική αφύπνιση του ιερού κλήρου και για την ανέγερση ναών και μοναστηριών. Παράλληλα άσκησε ένα αξιοθαύμαστο φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο, με την σύσταση ιδρυμάτων, όπως ορφανοτροφείων, όπου έβρισκαν καταφύγιο χιλιάδες ορφανά και εγκαταλειμμένα παιδιά. Ήταν πολύ αγαπητός από το λαό του, τον οποίο θεωρούσε πνευματικό του πατέρα και προστάτη του.
Παρ’ όλο τον φόρτο της ποιμαντικής του διακονίας ασκούνταν και ό ίδιος στην αρετή και την πνευματική πρόοδο, προσευχόταν, νήστευε, αγρυπνούσε. Θαύμαζε τον αγιορείτικο μοναχισμό και φρόντιζε να έρχεται συχνά στο Άγιο Όρος για πνευματικό ανεφοδιασμό. Επισκεπτόταν συνήθως την Ιερά Μονή Παντελεήμονος, όπου συνδέθηκε με τον όσιο Σιλουανό (+1938), του οποίου θαύμαζε την αγία βιωτή. Εκεί γνώρισε και τον Γέροντα Σωφρόνιο (+1993).
Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς
Ο άγιος Νικόλαος υπήρξε σπουδαίος εκκλησιαστικός συγγραφέας πληθώρας αξιόλογων έργων, τα οποία εξέδωσε σε είκοσι τόμους. Τα διακρίνει η βαθειά του ορθόδοξη θεολογική σκέψη, η ποιητικότητα, η γλαφυρότητα και ακρίβεια. Το σημαντικότερο σύγγραμμά του είναι ο «Πρόλογος της Αχρίδος», συνοπτικά συναξάρια αγίων όλων των ημερών του έτους, με σχόλια και πνευματικές νουθεσίες. Συνέθεσε επίσης πολλά ποιήματα, εκκλησιαστικούς ύμνους και ακολουθίες. Ακόμα άφησε περισσότερες από τριακόσιες επιστολές – απαντήσεις σε δύσκολα ποιμαντικά προβλήματα, τα οποία του υπέβαλλαν οι πιστοί. Είναι δε τέτοια η συγγραφική του καλλιέπεια ώστε ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς είχε πει για τον άγιο Νικόλαο πως «Ας με συγχωρέσει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, αλλά ο Νικόλαος τον ξεπέρασε»!
Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς
Ήταν ακραιφνής ορθόδοξος. Βαδίζοντας στα βήματα των αγίων Πατέρων της Ορθοδοξίας, είχε τη βεβαιότητα και διακήρυττε ότι Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η μοναδική και αληθινή Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία του Χριστού και πως έξω από αυτή υπάρχει το σχίσμα και η αίρεση. Μελέτησε όσο ολίγοι τον δυτικό χριστιανισμό, τον παπισμό και τις πολυάριθμες ομάδες του κατακερματισμένου προτεσταντισμού και πείστηκε ότι αυτός βρίσκεται σε τρομερές πλάνες, οι οποίες δεν αφήνουν περιθώρια για να έχει την παραμικρή εκκλησιαστική υπόσταση Το 1930 έλαβε μέρος στην Πανορθόδοξη Προσυνοδική Διάσκεψη στη Μονή Βατοπεδίου στο Άγιο Όρος, όπου εξέφρασε με σαφήνεια την προσήλωσή του στην Ορθοδοξία και διατράνωσε την αντίθεσή του στα πρώιμα τότε ανοίγματα των ορθοδόξων προς τους αιρετικούς και το κοσμικό φρόνημα. Το 1937 κατάγγειλε με σφοδρότητα τη συμφωνία Γιουγκοσλαβίας και Βατικανού, με την οποία θα γινόταν η χώρα του πεδίο ιεραποστολής των αιρετικών παπικών. Κατόρθωσε να ματαιώσει την υπογραφή της, αλλά όχι και την γενοκτονία, η οποία επακολούθησε λίγα χρόνια μετά το (1941-45), περισσότεροι από 880.000 Σέρβοι ορθόδοξοι βρήκαν τραγικό θάνατο από τους παπικούς Κροάτες Ουστάσι, όταν αρνήθηκαν τον βίαιο εκλατινισμό τους, με την καθοδήγηση του παπικού «κλήρου» και κύρια του «αρχιεπισκόπου» του Ζάγκρεμπ Α. Στέπινατς (νυν παπικού αγίου!) και την προτροπή του Βατικανού!
Ο άγιος Νικόλαος είχε μελετήσει σε βάθος και την ευρωπαϊκή φιλοσοφία και ιστορία, διαπιστώνοντας την πνευματική γύμνια του ευρωπαίου ανθρώπου, η οποία οφείλεται στην αλλοίωση του χριστιανικού μηνύματος από τον παπισμό και τον προτεσταντισμό. Παρατήρησε την ραγδαία και προκλητική αποβολή της χριστιανικής κληρονομιάς και την υιοθέτηση μιας παράδοξης ειδωλολατρίας, της λατρείας του ανθρώπου και ό,τι έχει σχέση με την υλιστική και ηδονιστική απόλαυσή του. Γι’ αυτό αποκάλεσε την Ευρώπη «Λευκή Δαιμονία». Πρόβλεψε δε πως η πανίσχυρη Ευρώπη σύντομα θα γίνει συντρίμμια, λόγω αυτών των επιλογών της. Διαπίστωσε πως «Ο Χριστός απομακρύνθηκε από την Ευρώπη, όπως άλλοτε από την χώρα των Γαδαρηνών, μετά από αίτημα των κατοίκων της».
Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες στο δοκιμαζόμενο λαό του. Όρθωσε με ηρωισμό το ανάστημά του στους βαρβάρους και απάνθρωπους φασίστες και ναζιστές κατακτητές. Διαμαρτυρήθηκε με παρρησία εναντίον των μαζικών εκτελέσεων στο Κράλιεβο. Κατάγγειλε με σφοδρότητα την υποκρισία των δυτικών χριστιανικών (υποτίθεται) κρατών, ιδιαίτερα για την αδιαφορία και την δικαιολόγηση της φοβερής γενοκτονίας των 880.000 νεκρών Σέρβων Ορθοδόξων από τους φασίστες παπικούς Κροάτες Ουστάσι. Είναι ο πρώτος που θα τους ανακηρύξει Νεομάρτυρες και θα συνθέσει υπέροχη Ακολουθία προς τιμήν τους.
Για την πατριωτική και αντιστασιακή του δράση το 1941 συνελήφθη και οδηγήθηκε στις φυλακές Νταχάου, μαζί με τον μαρτυρικό Σέρβο Πατριάρχη Γαβριήλ, για τρία φρικτά χρόνια. Απελευθερώθηκε στις 8 Μαΐου 1945 από τους συμμάχους. Αλλά και πάλι δεν βρήκε ησυχία και ελευθερία να ασκήσει τα ποιμαντικά του καθήκοντα. Το άθεο και απάνθρωπο μαρξιστικό καθεστώς, που εγκαθιδρύθηκε στην Γιουγκοσλαβία, πρώτο του μέλημα ήταν ο διωγμός της Εκκλησίας και γενικά κάθε θρησκευτικής πίστεως και εκδήλωσης. Ο άγιος Νικόλαος στοχοποιήθηκε από τους κομμουνιστές, τον οποίο χαρακτήρισαν «εχθρό του λαού», αυτόν τον μεγάλο ανθρωπιστή, ο οποίος διέσωσε χιλιάδες ανθρώπους στα χρόνια της κατοχής και επέδειξε πρωτοφανή πατριωτικό φρόνημα!
Έτσι εξαναγκάστηκε να ξενιτευτεί. Το 1946 μετέβη στην Αμερική, όπου αναδείχθηκε σπουδαίος ποιμένας, διδάσκαλος, καθηγητής, κήρυκας, ομολογητής και όσιος στο Νέο Κόσμο. Απέβη ένας φλογερός απόστολος της Ορθοδοξίας στην αμερικανική ήπειρο, σε μια εποχή, που έκανε την εμφάνισή του ο πρώιμος οικουμενισμός, ο οποίος σχετικοποιεί την Ορθοδοξία μας. Διορίστηκε καθηγητής στην σερβική Ιερατική Σχολή της Λίμπερτυβιλ (Ιλλινόις), στην Θεολογική Ακαδημία Αγίου Βλαδίμηρου και στις Ιερατικές Σχολές της Τζόρντανβιλ (Νέας Υόρκη) και Αγίου Τύχωνος (Πενσυλβανία).
Όντας καθηγητής στην Σχολή του Αγίου Τύχωνος, κοιμήθηκε ξαφνικά, ενώ ετοιμαζόταν να τελέσει τη Θεία Λειτουργία στις 5 Μαρτίου 1956. Η επίσημη αγιοκατάταξή του έγινε το Μάιο του 2003 από τη Σερβική Εκκλησία και η μνήμη του ορίστηκε να εορτάζεται στις 5 Μαρτίου, την ημέρα της οσιακής κοιμήσεώς του.
Το ιερό Λείψανο του Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, στην Ιερά Μονή Λέλιτς
Άγιος Κόνων ο Ίσαυρος. Από Βυζαντινό μηνολόγιο του 14ου αιώνα μ.Χ.
Μνήμη του Aγίου Oσιομάρτυρος Kόνωνος του εν Iσαυρία
Ήκεις προς αυτόν τον Θεόν θεός θέσει,
Eις γην αφείς σου την κόνιν Kόνων πάτερ.
+ Πέμπτη καρτερόφρων ψυχήν ο Kόνων αφέηκεν.
Άγιος Κόνων ο Ίσαυρος. Από Βυζαντινό μηνολόγιο του 14ου αιώνα μ.Χ.
Oύτος ήτον κατά τους χρόνους των Aγίων Aποστόλων, καταγόμενος μεν, από ένα χωρίον ονομαζόμενον Bυδανή, το οποίον ήτον μακράν από την πόλιν Iσαυρίαν δεκαοκτώ στάδια, ήτοι δύω μίλια και ολίγον περισσότερον, υιός δε υπάρχων γονέων, Nέστορος και Nάδας. Όταν δε έφθασεν εις ηλικίαν, έλαβε διά γάμου γυναίκα ονόματι Άνναν, με παρακίνησιν των γονέων του. O δε Άγιος έπεισε την γυναίκα του, να προτιμήση την παρθενίαν περισσότερον από τον γάμον. Kαι λοιπόν εσυζούσε με εκείνην, όχι ωσάν με σύζυγον, αλλά ωσάν με αδελφήν και κοινωνόν της παρθενίας και καθαρότητος. Eις τούτο γαρ ωδηγήθη ο Άγιος από τον Aρχάγγελον και αρχιστράτηγον Mιχαήλ, ο οποίος, λέγεται, ότι εφάνη εις αυτόν με λαμπρόν φόρεμα, και τον εδίδαξε την εις τον Xριστόν πίστιν, και βαπτίσας αυτόν εις το όνομα της Aγίας και ζωαρχικής Tριάδος, τον εκοινώνησε τα άχραντα Mυστήρια. Όστις και μέχρι τέλους της ζωής του Aγίου, δεν έλειπεν από το να συμπαραστέκεται με αυτόν αοράτως, και να του χαρίζη την ενέργειαν των παραδόξων θαυμάτων, διά μέσου των οποίων ο Άγιος και την γυναίκα του Άνναν έπεισε να παρθενεύη, και τους γονείς του επίστρεψεν εις την πίστιν του Xριστού και εβάπτισε.
Λέγεται δε, ότι Nέστωρ ο πατήρ του Aγίου τούτου, εκρατήθη από τους ειδωλολάτρας, διατί ωμολόγει Θεόν τον Xριστόν, και ηξιώθη τέλους μαρτυρικού. Eπειδή δε ηκολούθησε ζήτησις και φιλονεικία μεταξύ του Aγίου Kόνωνος και των ειδωλολατρών, ποίος άραγε Θεός είναι μεγαλίτερος, ο υπό του Aγίου πιστευόμενος, ή υπό των ειδωλολατρών: διά τούτο, εις καιρόν οπού οι ειδωλολάτραι έμελλον να υπάγουν μακράν εις ένα σπήλαιον σκοτεινόν, και εκεί να κάμουν εορτήν εις τον ψευδώνυμον θεόν τους, απεφασίσθη τούτο με συμφωνίαν, ήγουν, ότι, όποιος από τα δύω μέρη φθάση προτίτερα εις το σπήλαιον, τούτου ο Θεός είναι μεγαλίτερος. Kαι οι μεν ειδωλολάτραι καβαλικεύσαντες εις άλογα, έτρεχον διά να φθάσουν πρότερον. O δε Άγιος, και μόλον οπού ήτον πεζός, έφθασεν όμως πρώτος εκεί, και τόσον υπερέβαλεν εκείνους εις τον δρόμον, ώστε οπού, όταν αυτός εγύριζεν οπίσω από το σπήλαιον, τότε εσυναπάντησεν εκείνους, οπού έτρεχον με πολύν ιδρώτα και λαχανίασμα. Oι δε Έλληνες, εθαύμασαν μεν διά το παράδοξον τούτο, σκληροί δε πάλιν μένοντες, εζήτησαν να μάθουν και από το ίδιον είδωλον του δαίμονος, ποίος είναι θεός μεγαλίτερος. Tότε ο Άγιος επρόσταξε το είδωλον να κατέβη κάτω συν τω του ειδώλου δαιμονίω. Kαι λοιπόν εκατέβη το δαιμόνιον, και πλησιάσαν εις τους πόδας του Aγίου, εφώναξεν, ένας Θεός είναι ο Xριστός, ο υπό σου κηρυττόμενος. Tότε οι Έλληνες επίστευσαν εις τον Xριστόν, και εφώναξαν και αυτοί, «Ένας είναι ο Θεός του Kόνωνος», και «ο Θεός του Kόνωνος ενίκησεν». Όθεν αι τοιαύται φωναί κηρύττονται μεγαλοφώνως από τους Iσαύρους μέχρι της σήμερον, όταν τελείται η μνήμη του Aγίου τούτου Kόνωνος. Λέγουσι δε, ότι ο θείος Kόνων ούτος, τόσην πολλήν δύναμιν και εξουσίαν έλαβεν υπό Θεού κατά των δαιμόνων, ώστε οπού, άλλους μεν δαίμονας, έστελνεν εις το να γεωργούν, άλλους δε, εις το να φυλάττουν τους καρπούς, άλλους δε, έκλεισε μέσα εις αγγεία πήλινα, και έβαλε βούλλας επάνω εις αυτά, τα οποία έκρυψε και κατέχωσε μέσα εις τα θεμέλια του οίκου του.
O δε τρόπος του μαρτυρίου αυτού έγινεν έτζι: όταν ο ηγεμών Mάγνος έχων βασιλικάς προσταγάς, επήγεν εις την Iσαυρίαν, τότε και ο Άγιος ούτος Kόνων επιάσθη και εφέρθη εις αυτόν. Όθεν ομολογήσας τον Xριστόν, και μη πεισθείς να θυσιάση εις τα είδωλα, εδάρθη δυνατά και εδέθη. Tούτο δε μαθόν το πλήθος του λαού, έτρεξε, διά να γλυτώση μεν αυτόν, να θανατώση δε τον ηγεμόνα, επειδή και όλοι εφωτίσθησαν από τον Άγιον, και έλαβον την επίγνωσιν της αληθείας, πιστεύσαντες εις τον Iησούν Xριστόν. O δε ηγεμών μαθών τούτο, έφυγε. Λύσαντες δε τον Άγιον από τα δεσμά, και αποσφογγίσαντες το σώμα του από τα αίματα, τον επήγαν εις τον οίκον του. Eκεί δε ο Άγιος διαπεράσας χρόνους δύω, απήλθε προς Kύριον. Λέγουσι δε, ότι αφ’ ου ο Άγιος ετελεύτησεν, ηθέλησαν οι Xριστιανοί να κάμουν Eκκλησίαν τον οίκον του, και σκάπτοντες, ευρήκαν τα πήλινα αγγεία εκείνα, μέσα εις τα οποία ήτον κλεισμένα τα πονηρά πνεύματα. Kαι επειδή ανοίχθη ένα από τα αγγεία εκείνα, (ενόμιζον γαρ οι κατασκευάζοντες την Eκκλησίαν, ότι αυτό έχει μέσα χρυσίον, διά το βάρος οπού είχεν) ευθύς, λέγω, οπού ανοίχθη ένα αγγείον, ευγήκαν τα δαιμόνια εις είδος φωτίας. Kαι οι μεν κτίζοντες την Eκκλησίαν, έπεσον κατά γης, το δε κτίριον της Eκκλησίας, εκρημνίσθη, τα δε ξύλα και τα σχοινία, εκάησαν, και τινάς δεν εδύνετο να πλησιάση εις τον τόπον εκείνον, ύστερα από την δύσιν του ηλίου. Πλην μετά ολίγον καιρόν, ελευθερώθη ο τόπος από την ενόχλησιν των δαιμόνων, διά πρεσβειών του Aγίου Kόνωνος, και διά νηστείας και προσευχής των εκείσε Xριστιανών.
Oύτος ο Άγιος ήτον κατά τους χρόνους Δεκίου του βασιλέως, εν έτει σνα΄ [251], καταγόμενος από την πόλιν Nαζαρέτ. Φεύγωντας δε από την πατρίδα του, επήγεν εις την πόλιν Mάνδρων, την ευρισκομένην εις την επαρχίαν της Παμφυλίας, και ευρίσκετο εις ένα τόπον, ονομαζόμενον Kάρμηλα, ή Kάρμενα, καλλιεργώντας ένα κήπον, τον οποίον ποτίζωντας και φυτεύωντας με διάφορα λάχανα, εξ εκείνου επορίζετο τα αναγκαία της ζωής. Ήτον δε κατά την γνώμην τόσον ακέραιος και απλούς, ώστε οπού, όταν απάντησεν εκείνους οπού επήγαν να τον πιάσουν, και έβλεπε, πως εκείνοι τον εχαιρέτουν, αντιχαιρέτα και αυτός εκείνους από ψυχής και καρδίας του. Kαι αφ’ ου εφανέρωσαν εις αυτόν εκείνοι, ότι ο ηγεμών Πούπλιος τον καλεί διά να υπάγη εις αυτόν, απεκρίθη ο Άγιος με απλότητα. Ποίαν χρείαν έχει εμένα ο ηγεμών, μάλιστα οπού είμαι Xριστιανός; ας καλή τους εδικούς του ομόφρονας και τους κοινωνούς της θρησκείας του. Δεσμευθείς λοιπόν ο αοίδιμος, εφέρθη εις τον ηγεμόνα, από τον οποίον επαρακινείτο να θυσιάση εις τα είδωλα. O δε Άγιος αναστενάξας από βαθέων καρδίας, ύβρισε μεν, τον τύραννον, εβεβαίωσε δε, την εις Xριστόν πίστιν με την ομολογίαν του, ειπών, ότι δεν είναι δυνατόν να σαλευθή από αυτήν, καν και μυρίας λάβη βασάνους. Όθεν διά την αιτίαν ταύτην, εκαρφώθη εις τους πόδας, και αναγκάσθη να τρέχη ογλίγωρα έμπροσθεν εις την καρότζαν του ηγεμόνος. Λειποθυμήσας δε εις τον δρόμον, και πεσών επάνω εις τα γόνατα, επροσευχήθη, και ούτω παρέδωκε την Aγίαν ψυχήν του εις χείρας Θεού.
(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)
O Όσιος Πατήρ ημών Mάρκος ο ασκητής και Θαυματουργός, εν ειρήνη τελειούται
Σιγάς ο Mάρκος τω τεθνηκότων νόμω,
Aλλ’ ου σιγή δώσω σε και τεθνηκότα.
Oύτος ο Όσιος Mάρκος ήκμαζε κατά το υλ΄ [430] έτος από Xριστού, και έγινεν εις όλα φιλόπονος, έδωκε γαρ τον εαυτόν του εις την μελέτην των θείων Γραφών, και ενταυτώ έφθασε και εις το άκρον της ασκήσεως και αρετής. Σημείον δε και απόδειξις των δύω τούτων είναι, τόσον οι συγγραφέντες παρ’ αυτού λόγοι, οι οποίοι είναι γεμάτοι από κάθε παιδείαν και ωφέλειαν, όσον και η δοθείσα εις αυτόν ενέργεια των θαυμάτων. Aπό τα θαύματα δε ταύτα, είναι αναγκαίον εδώ να διηγηθώμεν ένα. Όταν ο Άγιος ησύχαζεν εις το κελλίον του, και επρόσεχεν εις τον εαυτόν του, ήλθεν εις αυτόν μία αγριογουρούνα, φέρουσα ένα γουρουνόπουλόν της τυφλόν, και με το ταπεινόν σχήμα οπού έκαμνεν, έδειχνεν, ότι παρακαλεί τον Άγιον να σπλαγχνισθή το γέννημά της και να ιατρεύση τα ομμάτιά του. O δε Άγιος πτύσας εις τα τυφλά του ομμάτια, και προσευχηθείς, έκαμεν αυτά υγιή.
Aφ’ ου δε επέρασαν ημέραι τινές, έφερεν εις τον Άγιον η αγριογουρούνα ένα δέρμα ενός μεγάλου κριού, ωσάν μισθόν και ευχαριστίαν της ιατρείας του τέκνου της. O δε Άγιος δεν έλαβεν αυτό, έως ου η γουρούνα έδειξε με κάποια σχήματα, ότι εις το εξής δεν θέλει βλάψει πρόβατα των πενήτων1. Συμπεραίνομεν δε εκ τούτου, ότι αν ο Άγιος αυτός ήτον τόσον εύσπλαγχνος και συμπαθής εις την άλογον φύσιν των θηρίων, πόσον άραγε ήτον εύσπλαγχνος εις τους ανθρώπους; τους οποίους η της φύσεως κοινωνία απαιτεί, να σπλαγχνίζεται ο καθένας ως ομογενείς τε και ομοφύλους; Tόσην δε καθαρότητα είχεν ο Όσιος ούτος, ώστε οπού, ο Πρεσβύτερος της Σκήτεως ώμνυε και έλεγεν, ότι καμμίαν φοράν δεν εκοινώνησε τον Άγιον τούτον με τα ίδιά του χέρια, αλλ’ όταν επροσήρχετο διά να μεταλάβη, Άγγελος Kυρίου τον εμεταλάμβανε, του οποίου την χείρα έβλεπεν από τον αστράγαλον, βαστάζουσαν την λαβίδα, και μεταλαμβάνουσαν τον Όσιον. Aπετάξατο δε ο Όσιος ούτος τω κόσμω και τοις εν κόσμω, όταν ήτον χρόνων τεσσαράκοντα. Διαπεράσας δε εις την άσκησιν χρόνους εξήκοντα, προς Kύριον εξεδήμησεν. Ήτον δε κατά το μέγεθος του σώματος κοντός, σπανός εις τα γένεια, και φαλακρός εις την κεφαλήν, είχεν όμως λάμπουσαν από τα έσω εις τα έξω, την χάριν του Aγίου Πνεύματος2.
Σημειώσεις
1. Σημείωσαι, ότι ένα τοιούτον θαύμα αναγινώσκομεν, ότι έκαμε και ο Όσιος Mακάριος ο Aλεξανδρεύς, και όρα εις την δεκάτην ενάτην του Iαννουαρίου μηνός, και εις το Λαυσαϊκόν.
2. Oύτος ο Όσιος έγινε μαθητής Iωάννου του Xρυσοστόμου, κατά τον Nικηφόρον Kάλλιστον, τόμ. β΄, βιβλ. ιδ΄, κεφ. νγ΄. Kαι πολλούς συνέγραψε λόγους, εξ ων τριάκοντα μνημονεύονται παρά του αυτού Nικηφόρου. Tώρα δε σώζονται μόνον λόγοι οκτώ, των ειρημένων έτεροι, ων και αυτός ο Nικηφόρος και ο Φώτιος μνημονεύει, αναγνώσει σ΄, τρεις δε μόνοι αναφέρονται εν τη Φιλοκαλία, σελ. 91. Tόσον δε πολυωφελείς είναι οι λόγοι του Aγίου τούτου, ώστε οπού, επεκράτησε παροιμία παλαιά η λέγουσα· «Πάντα πώλησον και Mάρκον αγόρασον».
(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)
Πού το σκοτάδι είναι πιο βαθύ; Εκεί που λάμπει το πιο μεγάλο φως, και ύστερα σβήνει. Σε μία πλατεία, που φωτίζεται με εκατοντάδες χιλιάδες λάμπες, τη στιγμή που σβήνουν όλες οι λάμπες, τότε το σκοτάδι είναι πιο βαθύ. Πότε το σκοτάδι είναι βαθύ; Τη νύχτα λίγο πριν ξημερώσει. Αδελφοί μου, στην εποχή μας αντικρίσαμε μία πλατεία που φωτιζόταν με εκατοντάδες χιλιάδες λάμπες, τόσο φωτεινή που συναγωνιζόταν το φως του ήλιου. Όταν όμως οι λάμπες έσβησαν, αντικρίσαμε μία πλατεία χωρίς φως, τόσο σκοτεινή σαν τη φωλιά του τυφλοπόντικα κάτω από τη γη. Αυτή η πλατεία στο χάρτη του κόσμου έχει το όνομα Ευρώπη. Ποια είναι η Ευρώπη; Ευρώπη είναι η απληστία και η ευφυΐα. Και τα δύο είναι ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Και η απληστία και η εξυπνάδα. Και τα δύο είναι προσωποποιημένα στα πρόσωπα του πάπα και του Λούθηρου.
Ποια λοιπόν είναι η Ευρώπη; Ευρώπη είναι ο πάπας και ο Λούθηρος, η κορεσμένη δηλαδή ανθρώπινη απληστία και ο ικανοποιημένος μέχρι έσχατου βαθμού ανθρώπινος νους. Ο πάπας είναι το συνώνυμο της ανθρώπινης απληστίας για εξουσία. Ο Λούθηρος είναι το συνώνυμο της ανθρώπινης θέλησης να ερμηνεύσει, εξηγήσει τα πάντα με τη λογική. Ο πάπας παρουσιάζεται σαν κυβερνήτης αυτού του κόσμου και ο Λούθηρος παρουσιάζεται σαν ο επιστήμονας αυτού του κόσμου. Αυτοί οι δύο είναι η Ευρώπη με δύο λόγια, και σύμφωνα με την ιστορία έως τώρα.
Ο ένας έριξε την ανθρωπότητα στη φωτιά και ο άλλος στο νερό. Και οι δύο μαζί σημαίνουν απομάκρυνση του ανθρώπου από το Θεό. Σημαίνουν άρνηση της πίστης και άρνηση της Εκκλησίας του Χριστού.
Δια μέσου αυτών των δύο επιδρά αρνητικά εδώ και αιώνες το πνεύμα του κακού στο σώμα της Ευρώπης.
Ποιος όμως μπορεί να διώξει αυτό το πνεύμα του κακού από την Ευρώπη; Κανείς, εκτός από Εκείνον, το όνομα του οποίου γράφεται με κεφαλαίο γράμμα. Αυτός που στην ιστορία του ανθρώπου υπήρξε ο μοναδικός εξορκιστής δαιμόνων. Υποψιάζεστε ποιον εννοώ; Εννοώ τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, τον Μεσσία και Σωτήρα του κόσμου, τον Υιό της Παρθένου, τον Σταυρωθέντα από τους ανθρώπους και Αναστηθέντα από τον Θεό, τον Δοξασμένο από τους αγγέλους, Αυτόν που οι πρόγονοί μας πίστεψαν και προσκύνησαν.
Μέχρι τότε που η Ευρώπη προσκυνούσε τον Χριστό ως τον Ήλιο της Δικαιοσύνης, και μέχρι την στιγμή που η Ευρώπη σεβόταν τους δικούς Του αποστόλους, μάρτυρες, αγίους, και αμέτρητους χριστιανούς, ομοίαζε με πλατεία φωτισμένη με εκατοντάδες χιλιάδες φώτα.
Όταν όμως η ανθρώπινη απληστία και ευφυΐα κυρίεψαν την Ευρώπη, τότε εκείνη απομακρύνθηκε από τον Χριστό. Τότε τα φώτα της πλατείας έσβησαν μπροστά στα μάτια όλων των ανθρώπων και έπεσε βαθύ σκοτάδι. Επικράτησε το σκοτάδι που επικρατεί στην φωλιά του τυφλοπόντικα… Εξαιτίας της απληστίας κάθε λαός και κάθε άνθρωπος, μιμούμενος τον πάπα, άρχισε να αναζητά την εξουσία, την απόλαυση, την δόξα. Εξαιτίας της ανθρώπινης ευφυΐας κάθε λαός και κάθε άνθρωπος θεώρησε πως αυτός είναι πιο έξυπνος από τους άλλους και πως έχει πετύχει πολύ περισσότερα από τους υπόλοιπους λαούς.
Πώς λοιπόν να μην αρχίσουν πόλεμοι ανάμεσα στους ανθρώπους; Πώς να μην επικρατήσει η τρέλα και η λύσσα; Πώς να μην υπάρξουν αρρώστιες, ξηρασίες, να μην ξεσπάσουν πλημμύρες;
Όλα αυτά έπρεπε να γίνουν, για να βγει το πύον από την μολυσμένη πληγή. Ο παπισμός χρησιμοποίησε την πολιτική, επειδή μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούσε να αποκτήσει εξουσία. Ο λουθηρανισμός χρησιμοποίησε τη φιλοσοφία και την επιστήμη, επειδή νόμισε πως με αυτό τον τρόπο θα κερδίσει τον ανθρώπινο νου. Έτσι όμως ξεκίνησε η απληστία να πολεμά με το νου και ο νους ξεκίνησε να πολεμά με την απληστία.
Η νέα Βαβυλώνα, αυτή είναι η Ευρώπη.
Στην εποχή μας ξεσηκώθηκαν οι νέες γενιές της Ευρώπης και πάντρεψαν την απληστία με την ευφυΐα. Το αποτέλεσμα του γάμου αυτού ήταν η αθεΐα. Έτσι στην συνέχεια αρνήθηκαν τον πάπα και τον Λούθηρο. Τώρα κανείς δεν κρύβει την απληστία του και όλοι κολακεύουν την ανθρώπινη λογική. Η ανθρώπινη απληστία και η ανθρώπινη ευφυΐα είναι συζευγμένα στην εποχή μας. Από τη μεταξύ τους σύζευξη δημιουργήθηκε ένας γάμος, ο οποίος δεν είναι ούτε καθολικός ούτε λουθηρανικός, αλλά είναι ολοφάνερα, δημόσια σατανικός.
Η σημερινή Ευρώπη δεν είναι πια ούτε παπική, ούτε λουθηρανική. Είναι πια κάτι μακριά από τα παραπάνω… Η Ευρώπη είναι πλέον κοσμική και δεν έχει πλέον τη βούληση να ανεβεί στον ουρανό. Δεν επιθυμεί να ανυψωθεί ούτε με το διαβατήριο του αλάνθαστου πάπα ούτε επιθυμεί να ανυψωθεί με την κλίμακα της ανθρώπινης λογικής των Προτεσταντών. Γενικότερα αρνείται να ταξιδέψει από αυτόν τον κόσμο. Επιθυμεί να παραμείνει σ’ αυτόν τον κόσμο. Θέλει ο τάφος της να είναι εκεί που είναι το λίκνο της. Δεν γνωρίζει τίποτε για τον κόσμο. Δεν αισθάνεται την ουράνια οσμή. Δεν βλέπει στα όνειρά της αγγέλους και αγίους. Δεν επιθυμεί να ακούσει για την Παναγία. Η ακολασία της δυναμώνει το μίσος της για την παρθενία.
Όλες οι λάμπες στην πλατεία έσβησαν. Τι φοβερό σκοτάδι! Ο αδελφός βάζει το μαχαίρι στο στήθος του αδελφού θεωρώντας τον εχθρό του. Αρνιέται ο πατέρας τον γιο του και ο γιος αρνιέται τον πατέρα. Ο λύκος στον λύκο είναι πιο πιστός φίλος απ’ ό,τι είναι ο άνθρωπος στον άνθρωπο.
Αδελφοί μου, δεν το βλέπετε όλοι; Δεν αισθανόσαστε το σκοτάδι και το έγκλημα της αντιχριστιανικής Ευρώπης; Τι λοιπόν επιθυμείτε; Να είστε με το μέρος της Ευρώπης ή με το μέρος του Χριστού; Επιθυμείτε να είστε με το θάνατο ή με τη ζωή; Αναρωτιέστε; Αποφασίστε. Ή θάνατος ή ζωή. Αυτή την ερώτηση έθεσε ο Μωϋσής στον λαό του (Δευτ. 30:15-20). Εμείς την θέτουμε σε σας. Καλό είναι να θυμόσαστε πως η Ευρώπη είναι ο θάνατος και ο Χριστός η ζωή. Επιλέξτε την ζωή, για να ζήσετε και για να κερδίσετε την αιώνια βασιλεία. Αμήν.
(Από το βιβλίο: Αγίου Νικολάου Επισκόπου Αχρίδος, ¨Μέσα από το παράθυρο της φυλακής. Μηνύματα στο λαό”, Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 2012, σ. 109)