Ὑποδοχὴ τῶν δύο ἀγνοούμενων ἱερῶν εἰκόνων τῶν Ἀποστόλων καὶ Εὐαγγελιστῶν Ματθαίου καὶ Μάρκου τοῦ 14ου αἰ., οἱ ὁποῖες προέρχονται ἀπὸ τὴν ἱερὰ μονὴ Παναγίας τῆς Φορβιώτισσας (Ἀσίνου) 29.10.2026.
Ἐπισυνάπτεται ἡ ἀνακοίνωση ποὺ ἐκδόθηκε στὶς 9 Ὀκτωβρίου, 2026 μὲ ἀφορμὴ τὸν ἐπαναπατρισμὸ τῶν δύο ἱερῶν εἰκόνων στὴν Κύπρο:
Μὲ τὶς εὐλογίες τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου καὶ τοῦ Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου ἀνακοινώνεται μὲ ἰδιαίτερη συγκίνηση ὁ ἐπαναπατρισμὸς στὴν Κύπρο δύο σημαντικῶν βυζαντινῶν εἰκόνων, οἱ ὁποῖες ἀπομακρύνθηκαν παράνομα ἀπὸ τὸν τόπο τους μετὰ τὴν τουρκικὴ εἰσβολὴ τοῦ 1974.
Πρόκειται γιὰ τὶς εἰκόνες τῶν Εὐαγγελιστῶν Ματθαίου καὶ Μάρκου, παλαιολόγεια ἔργα τοῦ 14ου αἰώνα, οἱ ὁποῖες προέρχονται ἀπὸ τὸν βυζαντινὸ ναὸ τῆς Παναγίας τῆς Φορβιώτισσας στὴν Ασίνου. Πρὶν ἀπὸ τὴν τουρκικὴ εἰσβολὴ τοῦ 1974 οἱ εἰκόνες εἶχαν μεταφερθεῖ στὸ Μέγαρο τῆς Ἱερᾱς Μητροπόλεως Κυρηνείας στὴν Κερύνεια, ἀπὸ ὅπου καὶ κλάπηκαν.
Μετὰ τὸν ἐντοπισμὸ τῶν εἰκόνων στὸ Ἡνωμένο Βασίλειο, τὴν τεκμηρίωση τῆς διακίνησής τους καθὼς καὶ τὴν ἀναγνώριση τῶν δικαιωμάτων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου κατορθώθηκε ἡ ἐπιστροφή τους στὸν τόπο ὅπου ἀνήκουν. Ἀξίζει νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι οἱ εἰκόνες παραδόθηκαν στὴ Μητρόπολη Μόρφου χωρὶς ὁποιαδήποτε οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνση, ἀφοῦ ὁ κάτοχος δὲν ἀπαίτησε ὁποιαδήποτε ἀποζημίωση.
Γιὰ τὴν ἐπιτυχὴ ἔκβαση τῆς προσπάθειας ὑπῆρξαν καθοριστικὲς οἱ ἐνέργειες τοῦ Δρος Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου, βυζαντινολόγου καὶ συμβούλου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μόρφου γιὰ τὰ βυζαντινὰ καὶ μεταβυζαντινὰ μνημεῖα, τῆς Μαρίας Παφίτη, ἱστορικοῦ τέχνης καὶ πρώην ἐπικεφαλῆς τοῦ τμήματος εἰκόνων τοῦ οἴκου δημοπρασιῶν Christie’s, ἀμφοτέρων μὲ εἰδίκευση σὲ ζητήματα ἐπαναπατρισμοῦ πολιτιστικῶν ἀγαθῶν, καθὼς καὶ τοῦ Θεοφιλέστατου Ἐπισκόπου Νεαπόλεως κ. Πορφυρίου, Προέδρου τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Ναοδομίας, Μνημείων καὶ Χριστιανικῆς Τέχνης τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου. Ὁ δικηγόρος Γιῶργος Χατζηπιερής, ἐπιλήφθηκε τῶν σχετικῶν νομικῶν θεμάτων καὶ συντόνισε τὴν ὅλη διαδικασία.
Ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις Μόρφου ἐκφράζει θερμότατες εὐχαριστίες πρὸς ὅλους ὅσοι συνέβαλαν στὴν ἐπιτυχὴ ὁλοκλήρωση αὐτῆς τῆς προσπάθειας. Ἰδιαίτερες εὐχαριστίες ἀπευθύνονται πρὸς τὸ Τμῆμα Ἀρχαιοτήτων Κύπρου καὶ τὸν Διευθυντὴ τοῦ Δρ Γιῶργο Γεωργίου, τὸν Ἀρχηγὸ τῆς Ἀστυνομίας Κύπρου Θεμιστὸ Ἀρναούτη καὶ τὴν Ἰντερπόλ, καθὼς καὶ τὸν Γιῶργο Πέτρου, Θεολόγο-Ἁγιογράφο, γιὰ τὴν πολύτιμη καὶ ἀγαστὴ συνεργασία.
Οἱ εἰκόνες τῶν Εὐαγγελιστῶν Μάρκου καὶ Ματθαίου ἀποτελοῦν πολύτιμα τεκμήρια τῆς βυζαντινῆς τέχνης καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς τῆς Κύπρου. Ὑπενθυμίζεται ὅτι δύο ἀκόμα εἰκόνες ἀπὸ τὴ Μεγάλη Δέηση τῆς Παναγίας Φορβιώτισσας, αὐτὲς τῶν ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου, ἐπαναπατρίστηκαν ἀπὸ τὴ Νέα Υόρκη τὸ 2007.
Στὴν ἴδια σειρὰ ἀνήκει καὶ ἡ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ Παντοκράτορα, ἡ ὁποία διασώζεται, ἐνῶ ἀναζητοῦνται οἱ εἰκόνες τῆς Θεοτόκου, τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Προδρόμου καὶ τῶν Εὐαγγελιστῶν Ἰωάννη τοῦ Θεολόγου καὶ Λουκᾶ.
Ἡ ἐπιστροφὴ τῶν δύο εἰκόνων, περισσότερο ἀπὸ μισὸ αἰώνα μετὰ τὰ γεγονότα τοῦ 1974, ἔχει ἰδιαίτερη σημασία γιὰ τὴν Κύπρο. Δὲν πρόκειται ἁπλῶς γιὰ τὴν ἀνάκτηση δύο πολύτιμων ἔργων τέχνης. Πρόκειται γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ δύο ἀντικειμένων πίστης, ἱστορίας καὶ συλλογικῆς μνήμης στὸν τόπο ὅπου δημιουργήθηκαν, λατρεύτηκαν καὶ στὸν ὁποῖο ἀνήκουν.
