Ἀποστολικὸ καὶ Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα: Κυριακὴ 22 Νοεμβρίου 2026

Εὐαγγέλιο Ἄνω Ζώδιας
Εὐαγγέλιο Ἄνω Ζώδιας

Σημείωση –  Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΚΥΡΙΑΚΗ ΚΕ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Πρὸς Ἐφεσίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
4: 1-7

Ἀδελφοί, παρακαλῶ ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν Κυρίῳ ἀξίως περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθητε, μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πραΰτητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης· ἓν σῶμα καὶ ἓν Πνεῦμα, καθὼς καὶ ἐκλήθητε ἐν μιᾷ ἐλπίδι τῆς κλήσεως ὑμῶν· εἷς Κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα· εἷς Θεὸς καὶ Πατὴρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάντων καὶ διὰ πάντων καὶ ἐν πᾶσιν ὑμῖν. Ἑνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΙΑΚΩΒΟΥ ΟΣΙΟΥ ΤΟΥ ΕΝ ΕΥΒΟΙΑ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ)
Πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
5:22 – 6:2

Ἀδελφοί, ὁ καρπὸς τοῦ Πνεύματός ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, πρᾳότης, ἐγκράτεια· κατὰ τῶν τοιούτων οὐκ ἔστι νόμος. Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. Εἰ ζῶμεν Πνεύματι, Πνεύματι καὶ στοιχῶμεν. Μὴ γινώμεθα κενόδοξοι, ἀλλήλους προκαλούμενοι, ἀλλήλοις φθονοῦντες. Ἀδελφοί, ἐὰν καὶ προληφθῇ ἄνθρωπος ἔν τινι παραπτώματι, ὑμεῖς οἱ πνευματικοὶ καταρτίζετε τὸν τοιοῦτον ἐν πνεύματι πρᾳότητος, σκοπῶν σεαυτόν, μὴ καὶ σὺ πειρασθῇς. Ἀλλήλων τὰ βάρη βαστάζετε, καὶ οὕτως ἀναπληρώσατε τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΛΟΥΚΑ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
12: 16-21

Εἶπεν ὁ Κύριος τὴν παραβολὴν ταύτην· Ἀνθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα· καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου; καὶ εἶπε· τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα τὰ γεννήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου, καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου. εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Θεός· ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται; οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν. Ταῦτα λέγων ἐφώνει· . Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Μόρφου Νεόφυτος: Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ἑνώνονται στὴ Θεία Λειτουργία (20.11.2026)

Κήρυγμα Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου κατὰ τὴ Θεία Λειτουργία τῆς ἑορτῆς τοῦ ὁσίου Σωζομένου τοῦ ἐν Γαλατείᾳ Μόρφου, ἡ ὁποία τελέσθηκε στὸ ὁμώνυμο πανηγυρίζον ἱερὸ Παρεκκλήσι τοῦ Ὁσίου στὴν κοινότητα Γαλάτας τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Μόρφου (20.11.2026).

Ἠχητικὰ ἀποσπάσματα ἀπὸ τὴ Θ. Λειτουργία.

Τὸ κήρυγμα διανθίζεται ἀπὸ τοιχογραφίες τοῦ ἱεροῦ παρεκκλησίου τοῦ ὁσίου Σωζομένου τοῦ ἐν Γαλατείᾳ Μόρφου.

Αφιέρωμα στον Άγιο Ιάκωβο Τσαλίκη τον εν Ευβοία, τον Θαυματουργό (22 Νοεμβρίου)

«Το Πρωτευαγγέλιο». 40η Σύναξη Διαλόγου μὲ τὸν Μόρφου Νεόφυτο (18.12.2024). Ἐπαναδημοσίευση μὲ ἀφορμὴ τὴν ἑορτὴ τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου καὶ τὴν ἐπικείμενη ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων

Για να διαβάσετε το Πρωτευαγγέλιο (αρχαίο κείμενο και μετάφραση) πατήστε εδώ.

Ἡ Μ΄(40η) πνευματικὴ σύναξη διαλόγου «Ἀνάβοντας τὸν ἀναπτήρα τῶν ἁγίων» μὲ τὸν Πανιερώτατο Μητροπολίτη Μόρφου κ. Νεόφυτο, μὲ θέμα «Το Πρωτευαγγέλιο» πραγματοποιήθηκε στὶς 18 Δεκεμβρίου, 2024 στὸν ἱερὸ ναὸ Παναγίας Χρυσελεούσης στὴν κοινότητα Ἀκακίου τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Μόρφου.

Ἡ ἀνάγνωση τοῦ Πρωτευαγγελίου τοῦ Ἰακώβου σὲ μετάφραση Ἀθανάσιου Καραλάσκου περιέχεται στὸ βιβλίο τοῦ Ἰωάννη Δ. Καραβιδόπουλου Ἀπόκρυφα Χριστιανικὰ Κείμενα. Τόμος α΄ Ἀπόκρυφα Εὐαγγέλια, Θεσσαλονίκη 1999, ἐκδόσεις Πουρναρᾶ.

Ὁμιλία, σὺν Θεῷ ἁγίῳ, εἰς τὸ Εὐαγγέλιον τῆς Θ´ Κυριακῆς τοῦ Λουκᾶ (Λουκ. 12, 16-21)

Ὁμιλία, σὺν Θεῷ ἁγίῳ, εἰς τὸ Εὐαγγέλιον τῆς Θ´ Κυριακῆς τοῦ Λουκᾶ (Λουκ. 12, 16-21)

Ἀρχιμανδρίτης Φώτιος Ἰωακεὶμ

(Παραβολὴ ἄφρονος πλουσίου)
«Ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν
ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας, τίνι ἔσται;»
 

Δύο ζητήματα, σημαντικώτατα γιὰ τὴ σωτηρία μας, προβάλλει ἡ σημερινὴ Εὐαγγγελικὴ περικοπή, ἀγαπητοὶ ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί. Τὸ πρῶτο, ἡ ἀφροσύνη, στὴν ὁποία μᾶς ὁδηγεῖ ἡ πλεονεξία, ἡ ἄκρατη ἐπιθυμία τοῦ πλούτου∙ καὶ τὸ δεύτερο, τὸ ἀπροσδόκητο τοῦ αἰφνιδίου θανάτου.

Ἀφορμή, γιὰ νὰ διηγηθεῖ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς τὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος πλουσίου, ποὺ μόλις ἀκούσαμε, ἔλαβε ἀπὸ τὴ διαφωνία δύο ἀδελφῶν, κατὰ τὸ μοίρασμα τῆς πατρικῆς τους κληρονομίας. Ἐκεῖ δηλαδὴ ποὺ δίδασκε ὁ Χριστός μας γιὰ οὐράνια καὶ πνευματικὰ θέματα, ὁ ἕνας ἀπὸ τὰ δύο ἀδέλφια ἀπευθύνθηκε κοντά Του, ζητώντας τὴν παρέμβασή Του. Κι ὁ Χριστὸς πανσόφως ἀρνήθηκε κάτι τέτοιο, ξένο πρὸς τὴν ἀποστολή Του, ἀφίνοντας τὴν ἐπίλυσή του στὴν ἀμοιβαία ὑποχωρητικότητα καὶ συνδιαλλαγὴ τῶν ἰδίων τῶν ἀδελφῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ἔβλεπε ὅτι δέν ὑπῆρχε ἴχνος διάθεσης συνδιαλλαγῆς, εἶπε: «Προσέχετε καὶ προφυλάσσεσθε ἀπὸ κάθε μορφὴ πλεο-νεξίας, γιατὶ ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, τόσο ἡ πρόσκαιρη, πολὺ δὲ περισσότερο ἡ αἰώνια καὶ ἀληθινή, δὲν ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὰ περίσσια πλούτη, οὔτε καὶ τὰ πολλὰ ὑπάρχοντά του».  Καί, γιὰ νὰ δείξει ἀκριβῶς τὶς φοβερὲς συνέπειες τῆς πλεονεξίας, διηγήθηκε τὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονος πλουσίου. Ἄφρονα, δηλαδὴ ἄμυαλο καὶ ἀσύνετο, ὀνομάζει ὁ Κύριος τὸν πλούσιο τῆς παραβολῆς. Γιατί ὅμως;  Ποῦ ἔγκειται ἡ ἀφροσύνη του;

Ἡ ἀφροσύνη, στὴν ὁποία ὁδήγησε τὸν πλούσιο —καὶ ὁδηγεῖ τὸν κάθε ἀντίστοιχο ἄνθρωπο ἡ πλεονεξία—, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, εἶναι τριπλῆ: Πρῶτον, λησμόνησε τὸν Θεό, τὸν Δημιουργό, σωτήρα καὶ προνοητή μας. Ὅπως ἡ ἐνάρετη ἐν Χριστῷ ζωὴ φωτίζει τὸν νοῦ, τὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἀποκτᾶ μιὰ ἄλλη ὅραση, αἴσθηση, βλέπει καὶ αἰσθάνεται παντοῦ τὸν Θεό, ἀντιλαμβάνεται καὶ κατανοεῖ τοὺς ἄλλους, τὸ κάθε τὶ μὲ τὴν ἀξία του, ἀντίθετα, τὰ πάθη σκοτίζουν καὶ ψυχραίνουν τὴν καρδιὰ καὶ τὸν νοῦ, καὶ καταντᾶ ὁ ἄνθρωπος τυφλός, νεκρὸς πνευματικά. Σ᾿ αὐτὴ τὴ θλιβερὴ λοιπὸν ἐμπαθῆ κατάσταση χάνει ὁ πλεονέκτης τὴν πίστη του στὸν Θεό. Δὲν αἰσθάνεται. Δέν ζητεῖ τὴ βοήθειά Του. Πιστεύει μόνο στὰ πλούτη καὶ τὸν ἑαυτό του. Ἀγνοώντας τὸν Θεό, ἐπικεντρώνεται στὰ ἀγαθά του καὶ μόνον, στὸν κόσμο τοῦτο, μὲ ὅλα τὰ ἐπακόλουθα. Γιατί, χωρὶς Θεό, ὅλα ἐπιτρέπονται. Ἀκόμη, ἀδυνατεῖ νὰ δεῖ τὰ ὑλικά του ἀγαθὰ ὡς δῶρα Θεοῦ κι ὅτι ἁπλῶς αὐτὸς πρέπει νὰ εἶναι ὁ καλὸς οἰκονόμος, δηλαδὴ διαχειριστής τους, γιὰ τὴν ὠφέλεια καὶ τῶν ἄλλων, γιὰ τὴ σωτηρία του. Γι᾿ αὐτὸ ὁ θεῖος Παῦλος στηλιτεύει ἔντονα τὴν πλεονεξία, ὀνομάζοντάς την «εἰδωλολατρία» (Κολ. 3, 6), καὶ δικαίως τὴ θεωρεῖ «ρίζα πάντων τῶν κακῶν» (Α´ Τιμ. 6, 10).

Δεύτερον, ἄφρονας ὁ πλούσιος καὶ κάθε ἀντίστοιχος πλεονέκτης, ἐπειδὴ λησμόνησε -καὶ λησμονεῖ- τὸν συνάνθρωπό του. Τόσο τυφλώνει τοῦτο τὸ πάθος, ὥστε, ὄχι μόνο σκοτίζει τὰ μάτια τῆς ψυχῆς, τῆς πίστης, καὶ δὲν βλέπουν τὸν Θεό, μὰ καὶ τὰ αἰσθητὰ μάτια καὶ δὲν βλέπουν, δὲν ἀντιλαμβάνονται τὸν πόνο τοῦ πλησίον τους, τοῦ κάθε δυστυχισμένου καὶ ἐμπεριστάτου συνανθρώπου τους. «Νοῦς ὁρᾶ καὶ νοῦς ἀκούει», ἔλεγαν ὀρθὰ καὶ φιλοσοφημένα οἱ ἀρχαῖοι μας πρόγονοι. Κι αὐτὸ ἰσχύει κι ἐδῶ. Ἡ τυφλὴ καρδιὰ τοῦ πλεονέκτη δὲν βλέπει, δὲν κτυπᾶ παλμοὺς συμπόνοιας τοῦ πονεμένου ἀδελφοῦ.

Ἄφρονας, τέλος, ὁ πλούσιος, γιατὶ μέσα στὸν παραλογισμό, ὅπου τὸν ὁδήγησε ἡ πλεονεξία του, ξέχασε καὶ τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό του, δηλαδὴ τὸν πραγματικὸ ἐσώτερο τῆς καρδίας ἄνθρωπο, τὸν ἀληθινὸ καὶ αἰώνιο προορισμό του. Ξέχασε, πὼς σκοπὸς τῆς πρόσκαιρης τούτης ζωῆς δὲν εἶναι νὰ τρῶμε καὶ νὰ πίνουμε καὶ νὰ ἱκανοποιοῦμε τὶς αἰσθήσεις μας. Ἀλλ᾿ αὐτός, τυφλωμένος καθ᾿ ὅλα στὴν ψυχή, κόλλησε σ᾿ αὐτά, κόλλησε στὴ λάσπη τοῦ βυθοῦ τῶν παθῶν. Ξέχασε τὴν ἀναπόδραστη πραγματικότητα τοῦ θανάτου. Κι αὐτὴ ἀκριβῶς τὴν ὥρα, ποὺ μελετοῦσε πῶς νὰ αὐξήσει τὸν χῶρο τῶν ἀποθηκῶν του καὶ νὰ στοιβάσει κι ἄλλα ἀγαθά, γιὰ νὰ εὐφραίνεται ξέγνοιαστα, ἀκούγεται ἡ φοβερὴ φωνὴ τῆς θείας δικαιοσύνης: «Ἄφρων, ἄμυαλε. Αὐτὴ τὴ νύχτα θὰ ἔρθουν ἄγγελοι νὰ πάρουν τὴν ψυχή σου. Κι αὐτὰ τὰ ὑλικὰ ἀγαθά, ποὺ μὲ τόσους κόπους καὶ προσπάθεια ἑτοίμασες, γιὰ ποιόν θὰ εἶναι; Ποιός θὰ τὰ χαρεῖ;»

Ὤ! Φοβερὴ στιγμὴ καὶ τέλος ἀξιοθρήνητο, ἀδελφοί, γιὰ νὰ ἔρθουμε στὸ δεύτερο ζήτημά μας, αὐτὸ τοῦ αἰφνιδίου θανάτου! Πόσες φορὲς δὲν εἴδαμε τὸ δρέπανο τοῦ θανάτου ν᾽ ἁρπάζει γνωστούς, συγγενεῖς, τοὺς γύρω μας, σὲ ὥρα ποὺ δὲν προσδοκοῦσαν καὶ σὲ στιγμὴ ποὺ δὲν περίμεναν; Καὶ μικροὶ καὶ μεγάλοι, καὶ νέοι καὶ γέροι, καὶ ἄρρωστοι καὶ ὑγιεῖς φεύγουν ξαφνικὰ ἀπὸ τὸν μάταιο τοῦτο κόσμο. Μὲ τὸν Θεὸ συμβόλαιο κανεὶς δὲν ἔχει γιὰ τοῦ θανάτου του τὴν ὥρα. Τὴν ἀγνοοῦμε γιὰ τὸ συμφέρον μας, γιὰ νὰ ἀγωνιζόμαστε πνευματικά, νὰ εἴμαστε ἕτοιμοι, ὅταν ὁ Κύριος μᾶς καλέσει γιὰ ἐκεῖνο τὸ ταξίδι, ἀπ᾿ ὅπου ἐπιστροφὴ δὲν ὑπάρχει, ὁπόταν ἀρχίζει γιὰ τὸν ἄνθρωπο ἡ αἰώνια πραγματικότητα. Καί, πῶς ἐπισφραγίζει τὴ σημερινὴ  παραβολή Του ὁ Κύριος; «Οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν». Αὐτὸ δηλαδὴ θὰ εἶναι τὸ τέλος καὶ καθενός, ποὺ δέν φροντίζει νὰ πλουτίζει πνευματικά, τὸν ἄσυλο ἐκεῖνο πλοῦτο, ἀλλὰ συνάζει τὰ παρερχόμενα ἀγαθὰ τοῦ κόσμου τούτου.

Τί μᾶς φωνάζει ὁ Κύριος ἀλλοῦ στὸ Εὐαγγέλιο, ἀδελφοί; «Τί γὰρ ὠφελεῖται ἄνθρωπος, ἐὰν τὸν κόσμον ὅλον κερδήσῃ, τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ζημιωθῇ;» (Ματθ. 16, 26). Κι ὁ ἀπόστολος τῶν ἐθνῶν, ὁ Παῦλος, γράφει στὸν μαθητή του Τιμόθεο, νὰ συμβουλεύει τοὺς πλουσίους τοῦ παρόντος αἰῶνος, τοῦ ἀπατεῶνος, νὰ μὴν ὑψηλοφρονοῦν, οὔτε νὰ ἐλπίζουν στὸ ἄδηλο, στὴν ἀβέβαιη ἔκβαση τοῦ πλούτου τους, ἀλλὰ στὸν ζῶντα Θεό, ὁ Ὁποῖος, σ᾿ ὅσους τὸν ὑπηρετοῦν, παρέχει πλούσια τὰ ἐλέη του, τὰ ἀναγκαῖα γιὰ τὴ συντήρησή τους (Α´ Τιμ. 6, 17).

Ἂς παρακαλοῦμε πάντοτε, ἀδελφοί, τὸν Κύριο, τὴν Παναγία μας, ὅλους τοὺς ἁγίους, νὰ μᾶς χαρίζουν μετάνοια, βίου διόρθωση, νὰ μὴ λησμονοῦμε τὸν Θεό, τὸν θάνατο, τὴν αἰώνια ζωή, ἀλλὰ νὰ ἀγωνιζόμαστε νὰ τὴν ἀξιωθοῦμε, χάριτι τοῦ παναγάθου Θεοῦ, στὸν Ὁποῖο ἁρμόζει δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνηση, τώρα καὶ στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν!

Ἀκούσωμεν τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου: Κυριακὴ Θ΄ Λουκᾶ

Τὸ Εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα ἀπαγγέλει ὁ Ἀρχιδιάκονος Ἐλπίδιος Χατζημιχαὴλ κατὰ τὴ Θεία Λειτουργία τὴν Κυριακὴ Θ΄ Λουκᾶ, ποὺ τελέσθηκε στὸν ἱερὸ ἡσυχαστήριο Ἁγίου Σεραφεὶμ τοῦ Σαρὼφ στὴ Σκουριώτισσα, τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Μόρφου (17.11.2024).

Μνήμη του Aγίου Aποστόλου Φιλήμονος και των συν αυτώ Aρχίππου, Oνησίμου, και Aπφίας (22 Νοεμβρίου)

Μαρτύριο των Αγίων Αποστόλων Αρχίππου και Φιλήμονος. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο του Βασιλείου Β'

Μνήμη του Aγίου Aποστόλου Φιλήμονος και των συν αυτώ Aρχίππου, Oνησίμου, και Aπφίας

Εις τον Φιλήμονα
Xώραν φιλούντα τον Φιλήμονα χλόης,
Xλωροίς λύγοις (ήτοι λυγαρίαις) τύπτουσιν οι μιαιφόνοι.

Εις τον Άρχιππον
Ποθών τον ακρόγωνον Άρχιππος λίθον,
Kατηλοήθη (ήτοι αλωνίσθη) τω πόθω τούτου λίθοις.

Εις τον Ονήσιμον
Ήπλωσεν Oνήσιμος εις θλάσιν σκέλη,
Παύλου σκελών δραμόντα γενναίους δρόμους.

Εις την Απφίαν
Hπλωμένην παίουσιν εις γην Aπφίαν,
Eις ουρανούς έχουσαν όμμα καρδίας.

+ Eικάδι δευτερίη Φιλήμονα ένθεν άειραν.

Μαρτύριο των Αγίων Αποστόλων Αρχίππου και Φιλήμονος. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’

Oύτοι ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Nέρωνος, μαθηταί χρηματίσαντες του Aποστόλου Παύλου, εν έτει νδ΄ [54], όστις αναφέρει περί αυτών εις την προς Φιλήμονα επιστολήν λέγων· «Παύλος δέσμιος Iησού Xριστού, και Tιμόθεος ο αδελφός Φιλήμονι τω αγαπητώ και συνεργώ ημών, και Aπφία τη αγαπητή, και Aρχίππω τω συστρατιώτη ημών, και τη κατ’ οίκον σου Eκκλησία». Kαι πολλούς άλλους επαίνους πλέκει εις τον μακάριον Φιλήμονα, τον οποίον εχειροτόνησε και Eπίσκοπον των Γαζαίων. Xειροτονηθείς λοιπόν τούτων Eπίσκοπος, εδίωξε μακράν από αυτούς το σκότος της αγνωσίας, και όλους εφώτισε με το φως της θεογνωσίας. Έπειτα επήγε και εις τας Kολασσάς, αίτινες είναι πόλις της Φρυγίας πλησίον της Λαοδικείας, και εκεί εκήρυξεν ικανώς τον λόγον της αληθείας μαζί με τον Άρχιππον και την Aπφίαν.

Eπειδή δε οι Έλληνες έκαμναν εν τη πόλει εκείνη μίαν εορτήν εις την ψευδοθεάν αυτών Aρτέμιδα, οι δε ανωτέρω θείοι Aπόστολοι, έτυχε τότε να προσφέρουν εν τη Eκκλησία δοξολογίαν εις τον αληθή Θεόν: τούτου χάριν οι ειδωλολάτραι θυμωθέντες ώρμησαν κατ’ επάνω των. Kαι πιάσαντες αυτούς μόνους (οι γαρ άλλοι Xριστιανοί οι μετ’ αυτών όντες έφυγον από τον φόβον) τους επήγαν εις τον άρχοντα Aδροκλήν. Kαι λοιπόν πρώτος ο Άγιος Άρχιππος, επειδή δεν επείσθη να θυσιάση εις το είδωλον, το ονομαζόμενον Mηνάς, διά τούτο εδάρθη παρευθύς και ερρίφθη μέσα εις ένα λάκκον, και εχώσθη έως εις την μέσην. Έπειτα εκεντήθη με βελόνας από παιδία. Kαι τελευταίον ελιθοβολήθη και έλαβε του μαρτυρίου τον στέφανον. O δε Άγιος Φιλήμων και η Aπφία δαρθέντες δυνατά με λυγαρίας, και με διάφορα άλλα βάσανα βασανισθέντες, ετελείωσαν τον δρόμον του μαρτυρίου1. O δε Άγιος Oνήσιμος ο διακομιστής της προς Φιλήμονα επιστολής, ο και δούλος του Φιλήμονος υπάρχων, ούτος, λέγω, αφ’ ου ο Aπόστολος Παύλος απήλθε προς Kύριον, επέμφθη από την Pώμην εις Ποτιόλους ως κατάδικος, παρά του επάρχου Tερτύλου. Kαι εκεί εδάρθη δυνατά. Έπειτα τζακισθείς εις τα σκέλη, αφήκε την πρόσκαιρον ταύτην ζωήν και απήλθεν εις την αιώνιον2.

Σημειώσεις

1. Σημείωσαι, ότι ο ιερός Θεοδώρητος ερμηνεύων την προς Φιλήμονα επιστολήν λέγει, ότι ο Φιλήμων ούτος εκατάγετο από τας Kολασσάς. Kαι ότι έως εις τον καιρόν του εστέκετο η οικία του Φιλήμονος. Λέγει δε και ο Xρυσόστομος και Θεοφύλακτος, ότι ο Φιλήμων ήτον άνθρωπος θαυμαστός και επαινετός, αγαθός κατά την γνώμην, και βοηθός εις τας χρείας των αγίων Xριστιανών, και ελεημοσύνας ποιών.

2. Σημειούμεν εδώ, ότι ο μεν Aπόστολος Oνήσιμος εορτάζεται χωριστά κατά την δεκάτην πέμπτην του Φευρουαρίου και όρα εκεί τα περί τούτου ακριβέστερον. O δε Aπόστολος Άρχιππος εορτάζεται χωριστά κατά την δεκάτην ενάτην του Φευρουαρίου και όρα εκεί τα περί αυτού. Kυρίως δε εορτάζεται σήμερον ο Άγιος Aπόστολος Φιλήμων και η Aπφία. Kαι ουχί ο Άρχιππος και ο Oνήσιμος.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Ἀποστολικὸ καὶ Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα: Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Εὐαγγέλιο Ἄνω Ζώδιας
Εὐαγγέλιο Ἄνω Ζώδιας

Σημείωση –  Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΕΟΡΤΗΣ (ΕΙΣΟΔΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ)
Πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
9: 1-7

Ἀδελφοί, εἶχεν ἡ πρώτη σκηνὴ δικαιώματα λατρείας τό τε ῞Αγιον κοσμικόν. Σκηνὴ γὰρ κατεσκευάσθη ἡ πρώτῃ ἐν ᾗ ἥ τε λυχνία καὶ ἡ τράπεζα καὶ ἡ πρόθεσις τῶν ἄρτων, ἥτις λέγεται ῞Αγια. Μετὰ δὲ τὸ δεύτερον καταπέτασμα σκηνὴ ἡ λεγομένη ῞Αγια ῾Αγίων, χρυσοῦν ἔχουσα θυμιατήριον καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης περικεκαλυμμένην πάντοθεν χρυσίῳ, ἐν ᾗ στάμνος χρυσῆ ἔχουσα τὸ μάννα καὶ ἡ ῥάβδος ᾿Ααρὼν ἡ βλαστήσασα καὶ αἱ πλάκες τῆς διαθήκης, ὑπεράνω· δὲ αὐτῆς Χερουβὶμ δόξης κατασκιάζοντα τὸ ἱλαστήριον· περὶ ὧν οὐκ ἔστι νῦν λέγειν κατὰ μέρος. Τούτων δὲ οὕτω κατεσκευασμένων εἰς μὲν τὴν πρώτην σκηνὴν διὰ παντὸς εἰσίασιν οἱ ἱερεῖς τὰς λατρείας ἐπιτελοῦντες, εἰς δὲ τὴν δευτέραν ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνος ὁ ἀρχιερεύς, οὐ χωρὶς αἵματος, ὃ προσφέρει ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΕΟΡΤΗΣ (ΕΙΣΟΔΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
10:38-42, 11:27-28

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, εἰσῆλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς κώμην τινά· γυνὴ δέ τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο αὐτόν. Καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ καλουμένη Μαριάμ, [ἣ] καὶ παρακαθεσθεῖσα πρὸς τοὺς πόδας τοῦ κυρίου ἤκουεν τὸν λόγον αὐτοῦ. Ἡ δὲ Μάρθα περιεσπᾶτο περὶ πολλὴν διακονίαν· ἐπιστᾶσα δὲ εἶπεν, Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή μου μόνην με κατέλιπεν διακονεῖν; εἰπὲ οὖν αὐτῇ ἵνα μοι συναντιλάβηται. Ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν αὐτῇ ὁ κύριος, Μάρθα Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ θορυβάζῃ περὶ πολλά,ἑνὸς δέ ἐστιν χρεία· Μαριὰμ γὰρ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται αὐτῆς. ᾽Εγένετο δὲ ἐν τῷ λέγειν αὐτὸν ταῦτα ἐπάρασά τις φωνὴν γυνὴ ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπεν αὐτῷ, Μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας. Αὐτὸς δὲ εἶπεν, Μενοῦνγε μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάσσοντες αὐτόν.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Η εν τω Ναώ Είσοδος της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας (21 Νοεμβρίου)

Η εν τω ναώ Είσοδος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο του Βασιλείου Β'

Τω αυτώ μηνί ΚΑ’, η εν τω Ναώ Είσοδος της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας

Ένδον τρέφει σε Γαβριήλ Ναού Κόρη,
Ήξει δε μικρόν και το χαίρε σοι λέξων.

Βη Ιερόν Μαρίη τέμενος παρά εικάδι πρώτη.

Η εν τω ναώ Είσοδος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Μικρογραφία στό Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’

Η εις τον νομικόν Ναόν της κυρίας Θεοτόκου Είσοδος, επροξένησεν εις τους ορθοδόξους Χριστιανούς εορτήν θαυμαστήν και παγκόσμιον. Επειδή και έγινεν αύτη με παράδοξον τρόπον, και είναι ένα προοίμιον του μεγίστου και φρικτού μυστηρίου της ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου. Το οποίον δια μέσου της Θεοτόκου έμελλε να γένη εις τον κόσμον. Έλαβε δε την αφορμήν η εορτή των Εισοδίων δια την υπόθεσιν ταύτην. Η παναοίδιμος Άννα, επειδή όλην σχεδόν την ζωήν της επέρασε στείρα χωρίς να γεννήση παιδίον, τούτου χάριν παρεκάλει τον Δεσπότην της φύσεως ομού με τον άνδρα της Ιωακείμ, να χαρίση εις αυτούς τέκνον. Και αν επιτύχουν του ποθουμένου, ευθύς να αφιερώσουν εις τον Θεόν το γεννηθέν παιδίον. Και λοιπόν εγέννησε παραδόξως την πρόξενον γενομένην της σωτηρίας του γένους των ανθρώπων, την καταλλαγήν και φιλίωσιν του Θεού μετά των ανθρώπων, την αιτίαν της αναπλάσεως του πεσόντος Αδάμ, και της τούτου εγέρσεως και θεώσεως. Αυτήν λέγω την Υπεραγίαν και Δέσποιναν Θεοτόκον Μαρίαν. Όθεν όταν αύτη έγινε τριών χρόνων, επήραν αυτήν οι γονείς της, και επρόσφεραν κατά την σημερινήν ημέραν εις τον Ναόν. Και πληρούντες τας υποσχέσεις οπού έκαμαν, αφιέρωσαν την θυγατέρα αυτών εις τον χαρισάμενον ταύτην Θεόν. Και παραδίδουσιν αυτήν εις τους ιερείς, και μάλιστα εις τον τότε Αρχιερέα Ζαχαρίαν. Ο οποίος ταύτην παραλαβών, έμβασε μέσα εις το ενδότατον του Ναού, όπου μόνος ο Αρχιερεύς μίαν φοράν τον χρόνον εισήρχετο. Και τούτο εποίησε κατά βούλησιν Θεού, όστις έμελλε μετά ολίγον να γεννηθή εξ αυτής, δια την διόρθωσιν και σωτηρίαν του κόσμου. Εκεί λοιπόν η Παρθένος διέμεινε χρόνους δώδεκα, τρεφομένη μεν ξενοπρεπώς από τον Αρχάγγελον Γαβριήλ με τροφήν ουράνιον. Αξιουμένη δε της του Θεού εμφανείας, έως ότου επλησίασεν ο καιρός του θείου Ευαγγελισμού, και των ουρανίων και υπερφυσικών εκείνων μηνυμάτων. Τα οποία εμήνυον, ότι ο Θεός ευδόκησε να σαρκωθή από αυτήν φιλανθρώπως, δια να αναπλάση τον φθαρέντα κόσμον υπό της αμαρτίας. Τότε γαρ η Θεοτόκος εξελθούσα από τα Άγια των Αγίων, παρεδόθη εις τον μνήστορα Ιωσήφ (1), ίνα εκείνος υπάρχη φύλαξ και μάρτυς της παρθενίας αυτής. Και ίνα υπηρετήση, τόσον εις τον άσπορον τόκον της, όσον και εις την φυγήν την εις Αίγυπτον, και εις την απ’ εκείνης επάνοδον εις γην Ισραήλ. (Όρα τον εις τα Εισόδια λόγον του Δαμασκηνού, ομοίως όρα και εις τον Μηνιάτην και εις την Σάλπιγγα (2).)

Σημειώσεις

1. Σημείωσαι, ότι αφ’ ου εμνηστεύθη ο Ιωσήφ την Παρθένον, επέρασαν τέσσαρες μήνες, και έπειτα ευηγγελίσθη η Θεοτόκος, καθώς λέγει Ιππόλυτος ο Θηβαίος εν τω χρονικώ Συντάγματι. Ούτος δε εστιν, ουχί ο παλαιός Ιππόλυτος ο Πάπας Ρώμης, καθώς σφαλερώς υπέλαβε Νικηφόρος ο Κάλλιστος, βιβλ. β’, κεφαλ. γ’, της Εκκλησιαστικής Ιστορίας, και Μελέτιος ο Αθηνών εν τω α’ τόμω της Εκκλ. Ιστορίας. Δεν είναι λέγω, ούτος, ο παλαιός εκείνος Ιππόλυτος. Αλλά ο νέος, όστις έζησε μετά τον παλαιόν, υπέρ τα επτακόσια έτη. (Όρα την Εκατονταετηρίδα.)

2. Σημείωσαι, ότι εις την εορτήν των Εισοδίων δύω εγκώμια έχει ο Νικομηδείας Γεώργιος, ο και την Ακολουθίαν αυτήν μελοποιήσας, ων του μεν πρώτου η αρχή εστι· «Καλάς ημίν υποθέσεων αρχάς». Του δε δευτέρου· «Αι των θείων πανηγύρεων ελλάμψεις». Ο Κωνσταντινουπόλεως Γερμανός εν, ου η αρχή· «Ιδού πάλιν ετέρα πανήγυρις». Ο Κωνσταντινουπόλεως Ταράσιος εν, ου η αρχή· «Φαιδρά και παράδοξος η παρούσα πανήγυρις». Ο Θεοφύλακτος Βουλγαρίας εν, ου η αρχή· «Και μνήμη μεν δικαίου». Ο Θεσσαλονίκης Γρηγόριος ο Παλαμάς δύω, εν μεν, ου η αρχή· «Επί των μειζόνων η κατά ανθρωπίνην δύναμιν». Έτερον δε, ου η αρχή· «Ει εκ του καρπού το δένδρον γινώσκεται». Τα οποία πάντα μετέφρασεν εις το απλούν η εμή αδυναμία, ήτις εφιλοπόνησε και εγκώμιον ίδιον εις την εορτήν ταύτην, και οκτωήχους Κανόνας συνέθετο. Άπερ πάντα ευρίσκονται εις την ιεράν και βασιλικήν Μονήν του Χιλανταρίου. Και ο βουλόμενος ζητησάτω ταύτα. Και τούτο δε σημειούμεν, ότι ουκ ορθώς γράφει Μελέτιος ο Αθηνών ότι ήτον τόπος χωρισμένος εις τον Ναόν, οπού μόναι αι παρθένοι έμενον και συν αυταίς έμενε και η Θεοτόκος. Και αι μεν άλλαι παρθένοι εξήρχοντο μετά την απόλυσιν και επήγαινον εις τον οίκον αυτών. Μόνη δε η Θεοτόκος επροσκαρτέρει εις τον Ναόν. Ου γαρ εις τον οίκον των παρθένων, αλλ’ εις αυτά τα Άγια των Αγίων εισήλθεν η Θεοτόκος κακεί έμενε τρεφομένη υπό Αγγέλου. Και αγκαλά τούτο εφαίνετο άτοπον να εισέλθη γυνή εις το ενδότατον του Ναού, το φαινόμενον όμως αυτό άτοπον εδιώρθωσεν ο Ζαχαρίας. Είπε γαρ εις τον λαόν, ότι ο Θεός δείχνει εις το έμπροσθέν του κρεμάμενον λογείον, πως θέλει να έμβη η Παρθένος μέσα εις αυτά τα Άγια των Αγίων. Και ούτως έπεισε τον λαόν, και έστερξαν να εμβάση την Παρθένον εκεί. Ούτως ο Θεοφύλακτος Βουλγαρίας γράφει εν τω εις τα Εισόδια λόγω του, λύων θαυμασίως το παρά τισι φαινόμενον άτοπον της εις τα Άγια εισόδου της Θεοτόκου. Αφ’ ου όμως η Κυρία Θεοτόκος εγέννησε τον Κύριον, εσυναρίθμησε ταύτην ο Ζαχαρίας ταις εν τω Ναώ προσκαρτερούσαις παρθένοις, ως Παρθένον ούσαν και μετά τόκον, διο και εφονεύθη. Ως λέγει ο Μέγας Βασίλειος εν τω εις την Χριστού γέννησιν λόγω.

Ταις της Θεοτόκου πρεσβείαις Χριστέ ο Θεός ελέησον ημάς.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου: Η Αγία εισέρχεται στα Άγια των Αγίων (20.11.2019)

Η εν τω ναώ Είσοδος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Ιερός Ναός Αγίου Σωζομένου, Γαλάτα

Κήρυγμα Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου στὸν  ἀρχιερατικὸ  Ἑσπερινὸ τῆς ἑορτῆς τῶν Εἰσοδίων  τῆς Θεοτόκου, ποὺ τελέσθηκε στὸν ἱερὸ ναὸ Παναγίας «Ῥόδον τὸ Ἀμάραντον» τῆς κοινότητας  Κουτραφᾶ τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Μόρφου (20.11.2019). 

Η εν τω ναώ Είσοδος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Ιερός Ναός Αγίου Σωζομένου, Γαλάτα

Πατέρες μου και αδελφοί μου,

Και φέτος μας συνεκάλεσε η Παναγία εδώ, το Ρόδον τον Αμάραντον του Κουτραφά, στον πάνσεπτον οίκον της, εδώ που ενώνεται η ορεινή με την πεδινή περιοχή της Θεομόρφου, για να μας υπενθυμίσει την Είσοδο εις τα Άγια των Αγίων, αυτής, που ένωσε τον ουρανό με τη γη. Αυτής, που ένωσε το Πνεύμα το Άγιον με το αγιασμένο σώμα της. Και από αυτή την ιερά ένωση και σύγκραση, εγεννήθη ο Θεάνθρωπος Ιησούς. Που αναμένουμε με προσευχή και νηστεία και πολλές, πολλές λειτουργίες την Γέννα Του, την 25η του μηνός Δεκεμβρίου. Αυτήν, η οποία έκαμε τα αόρατα ορατά. 

Προφήτης Μωυσής. Τοιχογραφία στην Ιερά Μονή Παναγίας Ποδίθου παρά την Γαλάτα

Αυτόν τον Θεό, που όταν ο προφήτης Μωυσής, εκεί στην έρημο του Σινά, είδε την βάτο την άφλεκτο να μην φλέγεται. Να είναι καιομένη και ταυτόχρονα να μην είναι φλεγομένη. Να μην καίγεται δηλαδή. Ενώ εκαιγόταν δεν εκατακαίετο. Ενώ άναβε φωτιά, η φωτιά δεν κατάστρεφε την βάτο. Και πλησίασε ο προφήτης Μωυσής που έβοσκε τα πρόβατα του πενθερού του εκεί στην έρημο του Σινά. Και όταν είδε αυτό το παράδοξο φαινόμενο, κατανόησε ότι αυτό είναι πράγμα θαυμαστό! Δεν είναι από τον κόσμο τούτο, αλλά είναι Θεόσταλτο και έχει μέσα του μήνυμα δυνατό και μυστικό. Ότι είναι σύμβολο. Και τι λέγομε ότι είναι σύμβολον, όταν συμβάλλει στο να κατανοήσουμε μια βαθυτέραν αλήθεια. Βλέπουμε τη σημαία. Λέμε, αυτή είναι σύμβολο της πατρίδος. Δεν λατρεύουμε το ρούχο, αλλά αυτό που συμβολίζει. Αγαπούμε διά της σημαίας την πατρίδα. Έτσι λοιπόν, και εκεί κατενόησε ο Μωυσής ότι κάτι συμβολίζει αυτό το γεγονός, της φλεγομένης και μη καιομένης βάτου. Και είδε ότι η φωτιά ήταν ζωντανή και ανέβαινε. Και του είπε η φωτιά: λύσε τον ιμάντα των υποδημάτων σου. Τα παπούτσια σου, του είπε, τα σαντάλια σου, λύσε τα. Τον ιμάντα. Τα δέματα που λέμε εμείς. Και τα έλυσε. Έμπλεος φόβου και τρόμου, μέσα από μίαν βάτο, η οποία εφλέγετο και δεν εκαίετο, να ακούει και φωνή. Φωνή ανθρώπινη και να του δίνει και διαταγή. Και αμέσως, «φυσικῷ τῷ τρόπῳ», ο Μωυσής ερώτησε: «Ποιος είσαι εσύ;» Και ακούτε απάντηση: «Ἐγὼ εἰμι ὁ ὤν». Εγώ είμαι αυτός που είμαι. Αυτό σημαίνει, άμα μεταφράσουμε στην νέα ελληνική το «ἐγὼ εἰμι ὁ ὤν». Και σε όλες οι εικόνες του Χριστού γράφει αυτό. Γράφει πάνω ὁ ὤν. Σε όλες οι εικόνες που είναι στο εικονοστάσι εκεί που γίνεται σταυρός στο πρόσωπο του Χριστού γράφει, ὁ ὤν. Αυτός που υπάρχει πριν από τους αιώνες. Που υπάρχει πάντοτε. Να το μεταφράσουμε έτσι απλά. Αυτός που υπάρχει πάντοτε. Που δεν έχει αρχή και δεν έχει τέλος. Ο Δημιουργός του σύμπαντος κόσμου και βεβαίως και των ανθρώπων.

Η εν τω ναώ Είσοδος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Μικρογραφία (Μινιατούρα) στό Μηνολόγιο του Βασιλείου Β’

Ήταν η πρώτη φορά που άνθρωπος συνάντησε τον Θεό. Και τότε εξεπλάγη ο Μωυσής και είπε, μας πώς γίνεται, αυτή η βάτος να μιλά; Να μου αποκαλύπτει ότι μέσα σε αυτήν, είναι Αυτός που δημιούργησε τα σύμπαντα και να ονομάζει τον εαυτό του, εγώ είμαι ὁ Ών. Ο υπάρχων από πάντα, προ των αιώνων, είμαι αυτός που είμαι. Είμαι δηλαδή, Αυτός που έχω τη ζωή. Όλοι εμείς παίρνουμε ζωή από Αυτόν που είναι, από τον Θεό. Αν νομίζουμε ότι την ζωή, μάς την έδωσε ο πατέρας μας και η μάνα μας την ώρα της συλλήψεώς μας, έχομε μεγάλο λάθος και μεγάλη ανοησία. Οι γονείς μας έδωσαν μόνο το σώμα. Την ψυχή την έβαλε ο Θεός. Γι’ αυτό και την παίρνει ο Θεός όποτε κρίνει, όποτε θέλει. Έτσι. «Θεὸς ἔδωσε, Θεὸς λαμβάνει». Η γη τι έδωσε στους γονείς μας; Έδωσε το χώμα από το οποίον είμαστε φτιαγμένοι. Γι’ αυτό το χώμα επιστρέφει στο χώμα, το σώμα δηλαδή, και η ψυχή επιστρέφει στον Δημιουργό της. Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι πολύ σημαντικά για να κατανοήσουμε το μέγα μυστήριο που κρύβεται στην σήμερον εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου. Ο Μωυσής τότε το είδε συμβολικά. Τον βοήθησε η πρόνοια του Θεού να συμβάλει κατά τι, λίγο δηλαδή, εις την αλήθεια την οποίαν αργότερα μετά από πολλούς-πολλούς αιώνες, η Παναγία θα μας φανέρωνε εκεί στη Βηθλεέμ, όταν γέννησε Αυτόν που συνέλαβε εννιά μήνες πριν εκ Πνεύματος Αγίου, τον Υιό του Θεού του ζώντος. 

Ο ασπασμός των Αγίων Ιωακείμ και Άννας. Ιερός Ναός Αγίου Σωζομένου, Γαλάτα

Όμως και η Παναγία ήταν μέσα στο μυστικό σχέδιο του Θεού, πολύ πριν ο Μωυσής δει το όραμα της βάτου. Ήθελε ο Θεός να πάρει αυτό που δεν είχε. Και τι δεν είχε ο Θεός, που όλα τα είχε και όλα δικά Του είναι; Δεν είχε σώμα. Και ήθελε να πάρει σώμα. Αλλά έπρεπε ένας Θεός, να πάρει έναν πεντακάθαρο σώμα. Έναν άγιο σώμα. Οι παλαιοί άνθρωποι, οι παλαιοί άντρες που ήταν παρθένοι πριν από το γάμο τους, ήθελαν να παντρευτούν παρθένα. Το δικαιούντο. Οι σημερινοί που δεν είναι παρθένοι, δεν δικαιούνται να πάρουν παρθένα. Έτσι καταντήσαμε. Όχι πως είναι νόμος αυτός της Εκκλησίας. Έτσι καταντήσαμε την εποχή μας και τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας, που τα αφήσαμε ανημέρωτα και ακατήχητα. Εάν λοιπόν οι πρωτινοί ήθελαν παρθένα γυναίκα επειδή οι ίδιοι ήταν καθαροί στο σώμα, σκεφτήκατε ένας Θεός; Και το δικαιούτο και το ήθελε. Ο Καθαρός να ενωθεί με καθαρό σώμα. Αυτό λοιπόν το σώμα, πρόσφερε ο Ιωακείμ και η Άννα και όλο το γένος τους, όλη η ευλογημένη γενιά τους, με αλλεπάλληλες καθάρσεις. Λέει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και πιο πριν από αυτόν ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, όλες οι γενεές πριν από την Παναγία, η οικογένεια δηλαδή από τη μια του πατέρα της Ιωακείμ και από την άλλη η άλλη γενεά από τη μάνα της την Άννα, άνθρωποι νηστείας, άνθρωποι προσευχής, οι οποίοι μέσα από αλλεπάλληλες καθάρσεις και φωτισμούς, εγέννησαν αυτό το Ρόδον το Αμάραντον. Που εδώ ο Κουτραφάς, όλως ιδιαιτέρως κρατά και τιμά εδώ και αιώνες. Αν κρίνομε μόνο και μόνον από τα μάρμαρα που υπάρχουν πάνω από τις πόρτες, φαίνεται εδώ ότι υπήρχε ναός της Παναγίας, από τα πρώτα-πρώτα χριστιανικά χρόνια. Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι το ταπεινό αποτέλεσμα της τουρκοκρατίας. Αλλά υπήρχε ναός εδώ της Παναγίας από τα πολύ τα αρχαία χρόνια. Γι’ αυτό και έχει χάριν εδώ ο τόπος! Έχει ενέργεια εδώ ο τόπος! Και αυτή την χάριν, την οφείλουμε σε αυτούς τους δύο γονείς της Παναγίας. Στον άγιο Ιωακείμ τον πατέρα της και την αγία Άννα. Και χαίρομαι που στην επαρχία μας στη Σολιά, έχομε και ναό πανάρχαιο του 12ου αιώνος τουλάχιστον, ο σημερινός εις τα Πάνω Καλιάνα, των αγίων Θεοπατόρων Ιωακείμ και Άννας. Με τοιχογραφίες παλαιές. Φαίνεται οι πρόγονοί μας ήξεραν πολύ καλά το νόημα και την αξία των Θεοπατόρων, των γονέων δηλαδή της Παναγίας μας, που όπως βλέπετε εκεί στην εικόνα στο κέντρο, εικονίζονται. Μετά από προσευχή, μετά από δάκρυα, να συλληφθεί αυτό το τέκνο, το Ρόδον το Αμάραντον, η Παναγία μας, και να κάμει η αγία Άννα το τάμα της.

Αγία Άννα (15ος – 16ος αι.). Ιερά Μονή Παναγίας Χρυσοκουρδαλιωτίσσης, Κούρδαλι

Πόσο σημαντικό είναι, να προσέχουμε τα τάματά μας. Να μην κάμνομε επιπόλαια τάματα. Λίγα αλλά να τα σεβόμαστε και να τα εκπληρώνουμε. Να τα πραγματοποιούμε. Τι τάμα έκαμε η Αγία Άννα; Εάν μου δώσεις, Του είπε, Θεέ μου, τέκνον εις διαδοχή γένους, εγώ τρία χρόνια θα το κρατήσω. Μεγάλη θυσία. Και να μην έχεις άλλα παιδιά. Τρία χρόνια θα το κρατήσω. Μετά, Εσύ μου το έδωσες, εγώ θα σου το επιστρέψω. Και μόλις γεννήθηκε η Παναγία και έγινε τριετής, γι’ αυτό τη βλέπετε μικρούλα πάνω στην εικόνα, οι γονείς έκαμαν το τάμα τους. Πήραν τη μικρή Μαριάμ εις το ναό του Σολομώντος. Εις τα Άγια των Αγίων. Και εκεί, ποιος υποδέχτηκε την Παναγία μας; Ο πατέρας του Τιμίου Προδρόμου, ο Ζαχαρίας ο προφήτης. Και αυτός εικονίζεται στην εικόνα. Σας τα λέω αυτά, για να μπορείτε να διαβάζετε μια εικόνα που την προσκυνάτε. Να την βλέπετε και να την αποκωδικοποιείτε. 

Ποια είναι αυτά τα πρόσωπα και τι σημαίνει αυτός ο εικονισμός. Και πόσο σημαντικός είναι για την ψυχή μου. Πόσο σημαντικός είναι αυτός ο εικονισμός για το σώμα μου; Για την αιώνια ζωή μου; Διότι δεν γιορτάζουμε ένα γεγονός, που αφορά μόνο την Παναγία ή τον Χριστό. Μας αφορά εμάς, με αφορά εμένα τον Νεόφυτο, και σένα, και σένα. Και τον καθένα από μας, που είμεθα βαφτισμένοι, μυρωμένοι. Αλλά και όλους τους καλούς ανθρώπους. Έχει ο Θεός το έλεός Του, για όλους τους καλούς ανθρώπους της γης. Κάθε γενεάς. Και αυτό λοιπόν το καλόν, που εισήλθε εις τη ζωή του Ιωακείμ και της Άννας, το πρόσφεραν εις το ναό του Σολομώντος, όταν έγινε η Παναγία μας τριών χρονών. Και την υποδέχτηκε, όπως προανάφερα, ο προφήτης Ζαχαρίας ο πατέρας του Προδρόμου. 

Και τότε, «ἐπλήσθη Πνεύματος Ἁγίου» ο Ζαχαρίας. Και πήρε την κόρη την τριετίζουσα, που τη συνόδευαν, λέει, παρθένες λαμπαδοφορούσες, που κρατούσαν λαμπάδα και δεν την έφερε μόνο, είχε και άλλες παρθένες που υπηρετούσαν, ας πούμε, πώς είναι οι μοναχές, υπηρετούσαν μέχρι να δουν τα έμμηνά τους, μέχρι δηλαδή να εισέλθουν στην εφηβεία, υπηρετούσαν εις το ναό του Σολομώντος τα μικρά αυτά κοριτσάκια. Και κανονικά, η Παναγία έπρεπε να πάει σ᾿ αυτό τον παρθενώνα. 

Όμως, το Πνεύμα το Άγιον, που καθοδηγεί τους αγίους και το ακούν εις την καρδία τους να τους μιλά τι είπε στο Ζαχαρία. Αυτή η κόρη δεν είναι συνηθισμένη. Είναι αυτήν, που προφήτευσαν οι προφήτες, είναι αυτή που είδε ο Μωυσής εκεί στην φλεγόμενη βάτο και μη καιόμενη εις το Σινά. Εκείνη η βάτος που ήταν σύμβολο, τι συμβόλιζε; Την Παναγία. Η οποία μέσα της, στην κοιλία της, στη γαστέρα της, δέχθηκε τη φλόγα, το φως, τη φωτιά, του Υιού και Λόγου του Θεού. 

Να σκεφτείτε, εσείς οι γυναίκες που ζήσετε το μέγα μυστήριο της μητρότητας, όταν κυοφορούσατε τα παιδιά σας, πώς αισθανόσασταν. Εμείς δεν μπορούμε οι άντρες να το καταλάβουμε αυτό. Εσείς μπορείτε, διότι το ξέρετε αυτό το αίσθημα. Σκεφτείτε η Παναγία, εννιά μήνες, να κυοφορεί Ποιον; Τον Υιό του Θεού Πατρός! Τον ίδιο τον Θεό, τον Δημιουργό του σύμπαντος κόσμου! Το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Τον Θεάνθρωπο Ιησού! 

Μέγα το μυστήριο, ασύλληπτο! Μόνο με σύμβολα μπορούμε να εισέλθουμε λίγο, λίγο, λίγο να εννοήσουμε το βάθος αυτού του μυστηρίου. Και έπρεπε λοιπόν, αυτή η οποία έμελλε να είναι η πραγματική βάτος και όχι σύμβολο, το σύμβολο του Σινά οδηγούσε στην Παναγία, έπρεπε αυτή να γίνει ναός, αυτού που είναι ο Άγιος των Αγίων. Άρα, πού έπρεπε να πάει αυτός ο επίγειος ναός, η Παναγία, όταν έφτασε στο ναό του Σολομώντα; Στα Άγια των Αγίων. Άλλο σύμβολο, το οποίον εκείνη την ημέρα πραγματοποιήθηκε. Εκεί μέσα έμπαινε, μέσα στο ιερό δηλαδή. Αυτά είναι τα Άγια των Αγίων. Ήταν δύο Χερουβίμ, τα έλεγε προηγουμένως ο Σταύρος που διάβαζε ωραία το ανάγνωσμα το δεύτερο. Ήταν, λέει, δύο Χερουβίμ γλυπτά. Ήταν τα μόνα που επέτρεψε ο Θεός αγάλματα στους Εβραίους με μεγάλα φτερά ανοιγμένα μέσα στα Άγια των Αγίων και ήταν η κιβωτός της διαθήκης, οι δύο πλάκες που ο Μωυσής αργότερα, μετά που είδε την άφλεκτο βάτο, παρέλαβε από το Όρος το Σινά τες Δέκα Εντολές. Αυτές ήταν οι δύο πλάκες της διαθήκης. 

Εκεί μέσα έμπαινε μίαν φορά το χρόνο ο Αρχιερέας των Εβραίων. Τότε ο προφήτης Ζαχαρίας. Το Πνεύμα το Άγιον τον φώτισε και έβαλε εκεί μέσα την Παναγία. Και εξεπλάγησαν όλοι οι υπόλοιποι ιερείς του νόμου των Εβραίων. Πώς γίνεται, μια κόρη τριών χρονών, να μπει μέσα στα Άγια των Αγίων! Αλλά δεν επέτρεψε κανέναν ο Θεός να την εμποδίσει. 

Η Γέννησις του Χριστού. Ιερά Μονή Παναγίας του Άρακα

Βλέπετε; Ότι γίνεται είναι θέλημα του Θεού. Είτε κατ᾿ ευδοκίαν είτε κατά παραχώρηση. Σε κανέναν δεν επέτρεψε να αντισταθεί. Και έμεινε εκεί ο πραγματικός ναός του Θεού, η Παναγίας μας, από τα τρία της χρόνια μέχρι τα δεκαπέντε. Δηλαδή δώδεκα ολόκληρα χρόνια. Και τρεφόταν από άγγελο Κυρίου. Από τα τρία της χρόνια η Παναγία μας, ήταν αγία. Δεν αγίασε μέσα στον ναό. Εισήλθε ως αγία εις τα Άγια των Αγίων. Και όταν έγινε δεκαπέντε ετών, εδόθη πλέον εις τον δίκαιο Ιωσήφ που ήταν και από τη γενεά της, χήρος ηλικιωμένος άντρας, για να την προστατέψει. Και αργότερα έγινε το μέγα μυστήριο της Θεοτοκίας. Να γεννήσει τον Υιό και Λόγο του Θεού, τον Θεάνθρωπο Ιησού Χριστόν, εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της παρθένου.

Αυτά γιορτάζουμε σήμερα, αγαπητοί μου πατέρες και αδελφοί. Τα Εισόδια της Θεοτόκου. Βλέπετε το σχέδιο του Θεού. Και γιατί έγινε όλον αυτό το σχέδιο και η Γέννα του Θεού, και ο Θεός να γίνει Θεάνθρωπος, και ύστερον να σταυρωθεί, και να πεθάνει, και να αναστηθεί, και να αναληφθεί στους ουρανούς και να καθίσει εκ δεξιών του Πατρός, και να περιμένουμε τώρα την Δευτέρα Του Παρουσία και την αιώνια δόξα; Για να δοξαστούμε εμείς. Ακούτε γιατί έγιναν όλα αυτά; 

Γι’ αυτό σας λέω, αυτές οι γιορτές, μας αφορούν τον καθένα προσωπικά. Αρκεί να τα πάρουμε αυτά στα σοβαρά. Να μην τα αντιμετωπίζουμε σαν παραμυθάκια. Όχι. Παραμυθία, παρηγοριά είναι. Παραμύθια δεν είναι. Ο Θεός θέλει την δόξα Του να μας τη δώσει. Την αιώνια ζωή Του θέλει να την μοιραστεί μαζί μας. 

Άρα, γιατί έγιναν όλα αυτά τα μεγάλα γεγονότα που είναι οι μεγάλες γιορτές της πίστεώς μας; Για τρεις λόγους. Ακούστε τους πάλιν και πολλάκις και ο καθένας ας σοβαρευτεί απέναντι στο μέλλον του. Διότι είναι το μέλλον μας αυτό. Το μέλλον μας δεν είναι να μπούμε σ᾿ έναν τάφο. Το μέλλον μας είναι η αιώνια ζωή. Και αν δεν κερδίσουμε αιώνια ζωή, θα πάρουμε μόνοι μας αιώνιον θάνατο, κόλαση δηλαδή. Μόνοι μας. Δεν θα μας δώσει ο Θεός. Μόνοι μας θα πάμε. Με τα έργα μας τα αμετανόητα. Ας τα αφήσουμε αυτά τα δυσάρεστα. Ας πούμε τα τρία, τα ωραία, που μας βοήθησε η Παναγία μας που σήμερα είναι τα Εισόδιά της, να κερδίσομε διά του Σταυρού και της Αναστάσεως του Υιού της και Θεού της και Θεού μας Ιησού Χριστού. 

Πρώτον, είναι τρεις νίκες. Πρώτη νίκη. Ενίκησε ο Θεάνθρωπος Υιός της και Θεός της και Θεός μας τον θάνατο. Πώς λέμε στο Χριστός Ανέστη; Θανάτῳ, θάνατον πατήσας. Ενίκησε τον θάνατο και εδώρισε σ᾿ εμάς ανάσταση. Τι σημαίνει αυτό για μένα; Τι κέρδος έχω εγώ από αυτή την υπόθεση, Χριστέ μου; Όταν πεθάνει το σώμα μου, στη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού θα αναστηθεί και θα επανενωθεί αυτό το σώμα που θα βγει από τον τάφο, με την αθάνατο ψυχή μου. Να το πρώτο κέρδος που έχομε. Φτάνει να πάρουμε στα σοβαρά το Χριστό και τις εντολές του Χριστού. 

Άγιος Γέροντας Ιάκωβος Τσαλίκης

Το δεύτερο ενίκησε τον διάβολο. Έτσι, και σε αυτή τη ζωή που έχουμε πειρασμούς και στο Πάτερ ἡμῶν λέμε: Καὶ μὴ εἰσενέγκης ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. Ο ίδιος ο Χριστός είπε αυτή την προσευχή, το Πάτερ ἡμῶν. Και τα μικρά παιδιά το ξέρουν. Αλλά δεν ξέρουμε πολλές φορές ότι, μέσα στη ζωή μας έχουμε συνεχώς πειρασμό, που έλεγε η μακαρίτισσα η μάνα μου, «που μας πλημμελά, γιε μου». Που μας πειράζει, που μας ρίχνει σε πλημμελήματα. Αυτό σημαίνει πλημμελά. Μας οδηγεί δηλαδή στην αμαρτία. Αυτός ο σατανάς, είναι νικημένος, ξεδοντιασμένος. Είναι, λεν οι άγιοι Πατέρες που πάλεψαν μαζί του και τον έβλεπαν με τα μάτια τους, όπως ο άγιος γέροντας μας που γιορτάζει μεθαύριο ο άγιος Ιάκωβος ο εν Ευβοία, ο Τσαλίκης που οι πλείστοι όσοι από σας επήγατε στον τάφο του, τον έβλεπε με τα μάτια του τον πειρασμό. Ο άγιος άνθρωπος, του δίνει δύναμη ο Θεός και αντέχει και τον βλέπει και παλεύει μαζί του. Εμάς δεν μας δίδει ο Θεός έτσι δύναμη. Άρα, κατά τη δύναμη εκάστου είναι και ο αγώνας του. Αλλά έχομε τον πειρασμό μας. Και οι άγιοι πατέρες τον ονόμαζαν μυρμηγκολέοντα. Είναι μυρμήγκι και λιοντάρι. Εάν του δώσουμε δικαιώματα γίνεται λιοντάρι να μας φάει. Και τα καταφέρνει και μας τρώει, τον καθένα ανάλογα με τα πάθη του και τες αδυναμίες του. Αν αγωνιστούμε όμως με τον εκκλησιαστικό τρόπο, τότε το λιοντάρι γίνεται μυρμήγκι. Και το μυρμήγκι εύκολα το πατάς. Γι’ αυτό και τον ονομάζουν μυρμηγκολέοντα. Άρα να προσέχουμε ποιού δίνουμε δικαιώματα. Δίνουμε δικαιώματα του ηττημένου, του δαίμονα; Θα γίνει λιοντάρι να μας φάει. Δίνουμε δικαιώματα στο Χριστό, μετανιώνοντας για τα λάθη μας και τα πάθη μας; Τότε θα είμαστε με τον Νικητή, τον Νικητή του θανάτου. Που είναι το τρίτο μεγάλο που μας έδωσε ο Κύριός μας. Είπαμε, ενίκησε τον θάνατο, ενίκησε τον διάβολο και τι άλλο ενίκησε; Την αμαρτία. Γι αυτό ο Χριστός είναι ο αναμάρτητος. Και η Παναγία το μόνο της αμάρτημα που είχε, ήταν αυτό που κουβαλούσε η ανθρώπινη της φύση, το προπατορικό και με τον Ευαγγελισμό της έφυγε και αυτό.

Αντιλαμβάνεστε λοιπόν, πόσα η Παναγία μάς δώρισε! Να μπορούμε να νικήσουμε την αμαρτία. Δηλαδή, πώς νικιέται η αμαρτία, Δεσπότη μου; Με τη μετάνοια. Με την τακτική Θεία Κοινωνία. Με τη συμμετοχή μας σε όλα τα μυστήρια της εξομολογήσεως και όλα τα υπόλοιπα. Με την προσευχή μας, την ελεημοσύνη μας και τη συγχωρητικότητά μας. Έτσι ο άνθρωπος αποκτά αυτές τες τρεις νίκες: επί του θανάτου, επί της αμαρτίας και επί του διαβόλου. Αυτά είναι τα μεγάλα δώρα του Χριστού μας, που τα προετοίμασε το σχέδιο του Τριαδικού Θεού διά της Θεοτόκου, που σήμερον εορτάζουμε τα Εισόδιά της. 

Εύχομαι σε όλους σας, να μας αξιώσει να έχουμε και τα Γέννα δοξασμένα του Χριστού και τα άγια Φώτα ολόφωτα σε όλους!