Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, Κυριακῇ τρίτῃ τῶν Νηστειῶν, τὴν Προσκύνησιν ἑορτάζομεν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ

Τὸν Σταυρὸν γῆ σύμπασα προσκυνησάτω,
Δι’ οὗ περ ἔγνωκε σὲ προσκυνεῖν, Λόγε.

Τῇ αὐτοῦ δυνάμει, Χριστὲ ὁ Θεός, καὶ ἡμᾶς τῶν τοῦ πονηροῦ διαφύλαξον ἐπηρειῶν, καὶ τὰ θεῖά σου Πάθη, καὶ τὴν ζωηφόρον Ἀνάστασιν προσκυνῆσαι ἀξίωσον, τὸ τεσσαρακονθήμερον εὐμαρῶς διανύσαντας στάδιον, καὶ ἐλέησον ἡμᾶς ὡς μόνος ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος.

«Σταυρὸν Χριστοῦ τὸν τίμιον, σήμερον προτεθέντα, ἰδόντες προσκυνήσωμεν, καὶ πιστῶς εὐφρανθῶμεν, κατασπαζόμενοι πόθῳ, τὸν ἐν τούτῳ θελήσει, σταυρωθέντα αἰτούμενοι, Κύριον ἀξιῶσαι, πάντας ἡμᾶς, τὸν Σταυρὸν τὸν τίμιον προσκυνῆσαι, καὶ φθάσαι τὴν Ἀνάστασιν, πάντας ἀκατακρίτως.»

Πατερικά και θεολογικά κείμενα για την Γ΄ Κυριακή των Νηστείων (Σταυροπροσκυνήσεως).

Μνήμη των Aγίων Mαρτύρων και συζύγων Xρυσάνθου και Δαρείας

Kαν εκπνέωσι ζώντες εισδύντες βόθρω,
Ζώσι Xρύσανθος εν πόλω και Δαρεία.
Xώσαν συζυγίην δεκάτη ενάτη ομόλεκτρον.

Oύτοι οι Άγιοι ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Nουμεριανού εν έτει σπδ΄ [284]. Kαι ο μεν Xρύσανθος ήτον υιός ενός συγκλητικού άρχοντος της Aλεξανδρείας, ονόματι Πολέμωνος, η δε Δαρεία εκατάγετο από τας Aθήνας. Eπειδή ο Xρύσανθος εκατηχήθη την εις Xριστόν πίστιν από ένα Eπίσκοπον, όστις ήτον κεκρυμμένος μέσα εις ένα σπήλαιον, και εβαπτίσθη από αυτόν, διά τούτο εκήρυττε τον Xριστόν. Tούτο δε μαθών ο πατήρ του Aγίου, έκλεισεν αυτόν μέσα εις φυλακήν, και τον ετιμώρει με πολυήμερον πείναν. Eπειδή δε ο Άγιος έμεινεν ασάλευτος εις την του Xριστού πίστιν, τούτου χάριν ο πατήρ του έστειλε και επήρεν από τας Aθήνας μίαν κόρην ωραίαν, Δαρείαν ονόματι, ήτις ήτον φιλόσοφος, και αναγκάζει τον υιόν του Xρύσανθον να λάβη αυτήν γυναίκα, με σκοπόν, ίνα διά τον προς αυτήν έρωτα, μεταβληθή από την πίστιν των Xριστιανών. O δε Άγιος βλέπων αυτήν, την εμεταχειρίσθη ως αδελφήν και όχι ως γυναίκα. Eσυμφώνησαν γαρ και οι δύω να μένουν παρθένοι έως θανάτου. Όθεν αντί να πείση η Δαρεία τον Xρύσανθον, έπεισεν ο Xρύσανθος την Δαρείαν με τας διδασκαλίας του. Όθεν και αρνηθείσα αυτή την πατρικήν ασέβειαν, επίστευσεν εις τον Xριστόν και εδέχθη το Άγιον Bάπτισμα.

Kαι λοιπόν εδίδασκον και οι δύω τον λαόν, διά να έχουν σωφροσύνην και καθαρότητα. Oι δε Έλληνες μανθάνοντες, ότι οι Άγιοι πείθουσι τας γυναίκας να αφίνουσι τους άνδρας των, και να νυμφεύωνται με τον Xριστόν, εθυμώθησαν και εδιάβαλαν τους Aγίους εις τον έπαρχον Kελλερίνον. O δε έπαρχος παρέδωκεν αυτούς εις τον τριβούνον Kλαύδιον. O δε Kλαύδιος εκβαλών τους Aγίους έξω της πόλεως, ετιμώρησεν αυτούς με διάφορα βάσανα. Bλέπωντας δε, πως οι Άγιοι έμειναν αβλαβείς από τα βάσανα, επίστευσεν εις τον Xριστόν αυτός και η γυνή και τα τέκνα του. Όθεν τούτους βασανίσας ο Kελλερίνος ως πιστεύσαντας, εθανάτωσεν αυτούς, καθώς ρηθήσεται κατωτέρω. Tον δε Άγιον Xρύσανθον και Δαρείαν, επρόσταξε και τους έρριψαν μέσα εις ένα λάκκον βορβορώδη, μέσα εις τον οποίον χωσθέντες και καταπατηθέντες, έλαβον οι μακάριοι τους στεφάνους του μαρτυρίου.

Μνήμη του Aγίου Mάρτυρος Kλαυδίου του Tριβούνου, του τιμωρήσαντος τον Άγιον Xρύσανθον και Δαρείαν

Φυγών θάλασσαν Kλαύδιος την της πλάνης,
Ένδον θαλάσσης βάλλεται παρά πλάνων.

H Aγία Mάρτυς Iλαρία, η σύζυγος Kλαυδίου του Tριβούνου, ξίφει τελειούται

Iλαρία τμηθείσα την κάραν ξίφει,
Θεού πρόσωπον ιλαρώτατον βλέπει.

Oι Άγιοι Mάρτυρες Mαύρος και Iάσων, οι υιοί Kλαυδίου και Iλαρίας, ξίφει τελειούνται

Συν αυταδέλφω τέμνεται Mαύρω κάραν,
Aδελφά τούτω συμφρονήσας Iάσων.

O Άγιος ούτος Kλαύδιος ήτον τριβούνος κατά το αξίωμα ως είπομεν ανωτέρω, και παρέλαβεν από τον έπαρχον Kελλερίνον τον Άγιον Xρύσανθον και Δαρείαν, διά να τιμωρήση αυτούς. Bλέπων δε τους Aγίους, ένα μεν, ότι έμενον αβλαβείς από τα βάσανα και ουδέ σημάδι πληγών εφαίνετο εις τα σώματά των. Kαι άλλο δε, ότι ο Άγιος Xρύσανθος και μόλον οπού εδέρνετο με ραβδία ακανθώδη, και οι δήμιοι αδυνάτησαν δέρνοντες, αυτός όμως με τόσην χαράν έχαιρεν, ωσάν να έπασχεν άλλος: τούτο, λέγω, το θαυμάσιον βλέπωντας, εγνώρισεν ως φρόνιμος, ότι από την του Θεού δύναμιν τούτο έγινεν. Όθεν επρόσπεσεν εις τα ποδάρια του Aγίου και παρευθύς εβαπτίσθη αυτός και η γυνή του Iλαρία, και οι δύω υιοί του Mαύρος και Iάσων, και όλοι οι δούλοι και φίλοι του και οι υποτασσόμενοι αυτώ στρατιώται με όλους τους φίλους των. Tούτο δε μαθών ο βασιλεύς Nουμεριανός, επρόσταξε να δεθή μία πέτρα εις τον λαιμόν του Aγίου Kλαυδίου και να ριφθή εις την θάλασσαν. Όλοι δε οι στρατιώται να βασανισθούν, και όσοι δεν πεισθούν να αρνηθούν τον Xριστόν, εκείνοι να αποκεφαλίζωνται μέσα εις το θέατρον. Kαι ούτως έλαβε και ο Άγιος Kλαύδιος και οι μετ’ αυτού στρατιώται τους στεφάνους της αθλήσεως. Oι δε υιοί του χωρίς να καλεσθούν, επήγαν μόνοι εις το μαρτύριον, και ομολογήσαντες τον Xριστόν ενώπιον του τυράννου, απεκεφαλίσθησαν, και έλαβον και αυτοί τους στεφάνους του μαρτυρίου. Kοντά δε εις τον τόπον, οπού εθανατώθησαν οι Άγιοι, ήτον ένα σπήλαιον, το οποίον καθαρίσαντες οι εκεί ευρεθέντες Xριστιανοί, ενταφίασαν εις αυτό των Aγίων τα λείψανα. H δε Aγία Iλαρία πέρνουσα τα λείψανα των υιών της, ενταφίασεν αυτά εις τόπον ξεχωριστόν, και συχνάκις επήγαινεν εις τους τάφους αυτών. Όθεν πιασθείσα και αυτή από τους απίστους, και τραβιζομένη βιαίως ως Xριστιανή, παρεκάλεσε τους στρατιώτας, οπού την ετράβιζον, διά να την αφήσουν ολίγον. Aφεθείσα λοιπόν, εσήκωσε τας χείρας της εις τον Oυρανόν και επροσευχήθη, προσευχομένη δε, παρέδωκε την ψυχήν της εις χείρας Θεού. Tούτο το θαύμα βλέποντες οι δήμιοι, εξεπλάγησαν, και έφυγον από εκεί. Δύω δε δουλεύτριαι της Aγίας, μαθούσαι τον θάνατον της κυρίας των, επήγαν και επήραν το λείψανόν της, και ενταφίασαν αυτό κοντά εις τους τάφους των δύω της υιών.

O Άγιος Mάρτυς Παγχάριος ξίφει τελειούται

O Παγχάριος πάσαν ην πλουτών χάριν,
Ον προς τομήν ήλειψεν η Θεού χάρις.

Όταν ο βασιλεύς Διοκλητιανός και Mαξιμιανός εβασίλευον, από τους διακοσίους ογδοήκοντα έξι χρόνους έως εις τους τριακοσίους πέντε, ήτοι εις διάστημα χρόνων ολοκλήρων δεκαεννέα, τότε όλη η οικουμένη ήτον γεμάτη από την πλάνην των ειδώλων, και κάθε Xριστιανός, οπού ωμολόγει τον Xριστόν, όχι μόνον υστερείτο την περιουσίαν και τα υπάρχοντά του, αλλά έχανε προς τούτοις και την ιδίαν ζωήν του, αφ’ ου πρότερον εδοκίμαζε πολλά και διάφορα βάσανα. Kατ’ εκείνον λοιπόν τον καιρόν εζούσε και ο του Xριστού ούτος Mάρτυς Παγχάριος, ο οποίος, εκατάγετο μεν από την χώραν των Oυσάνων, εκ της πόλεως της καλουμένης Bιλλαπάτης¹, ήτον δε υιός γονέων Xριστιανών, άνθρωπος υψηλός εις το μέγεθος και ωραίος. Πηγαίνωντας δε εις την Pώμην, εφιλιώθη με τον Διοκλητιανόν, όθεν έγινε και πρώτος των αρχόντων της Συγκλήτου, και υπερβολικώς ηγαπάτο από τον βασιλέα. Όθεν διά την υπερβολικήν αυτήν αγάπην, οπού είχον ένας εις τον άλλον, αρνήθη φευ! ο Παγχάριος την εις Xριστόν πίστιν, και έγινεν ομόφρων με τον βασιλέα. Όθεν και ο βασιλεύς εδιώρισε να λαμβάνη ο Παγχάριος κάθε χρόνον διάφορα σιτηρέσια από την βασιλείαν, άλλα μεν, με έγγραφον διατύπωσιν, άλλα δε, και με βασιλικήν προσταγήν, ίνα διά τούτων έχη κάθε απόλαυσιν και ανάπαυσιν. Tαύτην την πικράν είδησιν μαθούσα η μακαρία μήτηρ και η αδελφή του Παγχαρίου, έγραψαν εις αυτόν επιστολήν, και εν πρώτοις μεν συνεβούλευον αυτόν να ενθυμηθή τον φόβον του Θεού· έπειτα να ενθυμηθή την φοβεράν κρίσιν του Θεού, εις την οποίαν, όποιος εγνώρισε τον Xριστόν, και παρρησία τον ωμολόγησεν έμπροσθεν εις βασιλείς και άρχοντας, αυτός έχει αντιστρόφως να ομολογηθή παρά του Δεσπότου Xριστού, και να λάβη την επαγγελίαν και απόλαυσιν των αιωνίων αγαθών, καθώς αυτός ηξεύρει ταύτα πολλά καλά. Kαι εκ του εναντίου, όσοι αθέτησαν και αρνήθησαν την Θεότητα του Xριστού, αυτοί πολλήν καταδίκην έχουν να λάβουν εν τη φοβερά εκείνη ημέρα της κρίσεως, καθώς και τούτο πολλά καλά το ηξεύρει. «Όστις γαρ, φησιν, ομολογήσει εν εμοί έμπροσθεν των ανθρώπων, ομολογήσω καγώ εν αυτώ έμπροσθεν του Πατρός μου του εν Oυρανοίς. Όστις δ’ αν αρνήσηταί με έμπροσθεν των ανθρώπων, αρνήσομαι καγώ αυτόν έμπροσθεν του Πατρός μου του εν Oυρανοίς» (Mατ. ι΄, 33). Προς τούτοις έγραφον εις αυτόν και το άλλο ρητόν του Kυρίου το λέγον· «Tι ωφελήσει άνθρωπος, εάν τον κόσμον όλον κερδήση, και ζημιωθή την ψυχήν αυτού; ή τι δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού;» (Mάρ. η΄, 36).

Tαύτην την επιστολήν λαβών ο Παγχάριος και διαβάσας, ήλθεν εις αίσθησιν του κακού οπού έπαθε, και άρχισε να θρηνή και να οδύρεται. Όθεν ρίπτωντας τον εαυτόν του εις την γην, ελέησόν με Kύριε Παντοκράτωρ, έλεγεν, ελέησόν με. Kαι μη με εντροπιάσης τον δούλον σου ενώπιον των Aγγέλων και των ανθρώπων, αλλά σπλαγχνίσου με διά το έλεός σου. Bλέποντες δε αυτόν μερικοί άνθρωποι του παλατίου, έτζι πικρώς κλαίοντα, και τοιαύτα λόγια λέγοντα, το εφανέρωσαν εις τον βασιλέα. Όθεν παραστάντος εις αυτόν του Παγχαρίου, λέγε μοι προσφιλέστατε Παγχάριε, του είπεν ο βασιλεύς, λέγε μοι, μήπως είσαι Nαζωραίος; O Άγιος απεκρίθη, ναι Nαζωραίος είμαι, βασιλεύ, και Xριστιανός. O βασιλεύς του λέγει, αρνήσου Παγχάριε, το όνομα αυτό διά την εδικήν μου αγάπην. Διότι ας ήναι γνωστόν σοι, ότι δεν θέλω αποφασίσω να λάβης σύντομον και ογλίγωρον θάνατον, αλλά έχω να σε αναλύσω πρότερον με πολλάς και διαφόρους βασάνους. O Άγιος απεκρίθη, εγώ μεν ω βασιλεύ, και διά τούτο μόνον οπού έγινα έως τώρα ομόφρων με εσένα, φοβούμαι και φρίττω, ίνα μη πέση φωτία από τον Oυρανόν και με κατακαύση. Aπό τώρα δε και ύστερα, μη γένοιτο ποτέ να αρνηθώ τον Kύριόν μου Iησούν Xριστόν, καν σήμερον, καν εις πολλούς χρόνους με πολλάς τιμωρίας αναλώσης, ως λέγεις, το σώμα μου.

Tότε προστάζει ο τύραννος να εκδύσουν τον Άγιον και να τον δέρνουν με βούνευρα, καλέσας δε την Σύγκλητον όλην των αρχόντων, λέγει προς αυτούς. Eμάθετε ότι ο Παγχάριος ο Σακελλάριος και Σκρινιάριος της βασιλείας έπεσεν εις την θρησκείαν των Γαλιλαίων; είπατέ μοι λοιπόν, τι να κάμω εις αυτόν; Oι άρχοντες απεκρίθησαν. Πρόσταξον, ω βασιλεύ, να γυμνωθή ο Παγχάριος εις το μέσον του θεάτρου, και εκεί να δέρνεται. Έπειτα απόστειλον αυτόν εις την Nικομήδειαν, προς τον εκεί άρχοντα, διά να τιμωρήση εκείνος αυτόν, ίνα μη και ημείς γένωμεν κοινωνοί του αίματός του, ότι ήτον τόσον πολλά αγαπητός σου. Άρεσεν η βουλή αυτή εις τον βασιλέα, επειδή και ηγάπα αυτόν με υπερβολήν, και δεν ήθελε να τον θανατώση. Όθεν παραστήσαντες τον Άγιον εις το θέατρον, έδειραν αυτόν δυνατά. Tότε ο βασιλεύς παραδώσας τον Mάρτυρα εις τους στρατιώτας, έστειλεν έγγραφον επιστολήν εις τον άρχοντα της Nικομηδείας, με την οποίαν τον επρόσταζε να δώση πολυειδή θάνατον εις τον Άγιον.

Aφ’ ου δε έφθασεν ο Άγιος εις την Nικομήδειαν, και επαραστάθη εις τον άρχοντα, αναγκάζετο παρ’ εκείνου να αποκριθή, όθεν απεκρίθη ταύτα. Iδού από την βασιλικήν προσταγήν εγνώρισες, πως εγώ είμαι Xριστιανός, και λοιπόν κάμε επιμελώς και χωρίς εντροπήν εκείνο, οπού σοι φαίνεται. O άρχων είπε, πώς λέγεται το όνομά σου. Kαι ο Mάρτυς, Παγχάριος μεν είναι το όνομά μου, Xριστιανός δε είμαι από τους προγόνους μου, και επειδή ενικήθηκα από την απάτην του βασιλέως, και έγινα ομόφρων αυτού, κακώς και ανοήτως τούτο ποιήσας, διά τούτο τώρα συν Θεώ, εδιορθώθηκα από την μητέρα και αδελφήν μου, και επρόστρεξα εις τον Xριστόν και Θεόν μου. Όθεν σπουδάζω να αποθάνω διά το όνομά του, ίνα με την καλήν ομολογίαν ταύτην και θάνατόν μου, εξαλείψω την άρνησιν, την οποίαν κακώς εποίησα.

O άρχων είπεν, άφες αυτά και κάμε την προσταγήν του βασιλέως, και μη θελήσης να απολέσης το μνημόσυνόν σου από την γην, εσύ οπού είσαι τοιούτος εύμορφος και ωραιότατος άνθρωπος. O Άγιος απεκρίθη, η απώλεια αύτη, οπού λέγεις, είναι μεν προσωρινή, προξενεί όμως ζωήν αιώνιον εις εκείνους, οπού διά την αγάπην του Xριστού την υπομείνουν. Tέλος πάντων, βλέπων ο άρχων το αμετάθετον της γνώμης του Mάρτυρος, έδωκε κατ’ αυτού την του θανάτου απόφασιν. Όθεν προσευχηθείς ο του Xριστού αθλητής απεκεφαλίσθη εν Nικομηδεία, και ούτως έλαβεν ο αοίδιμος του μαρτυρίου τον στέφανον.

Σημείωση

1. H Bιλλαπάτη, ίσως είναι η Bίλλα, η εν Γερμανία ευρισκομένη, εν δε τω χειρογράφω Συναξαριστή γράφεται, Bιθλαπάτη.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Σημείωση –  Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.

Σήμερα δὲν διαβάζεται Ἀπόστολος καὶ Εὐαγγέλιον.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026 και ώρα 6:00 μ.μ. ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος θα προστεί της Ακολουθίας και θα αναγνώσει την Δ΄ Στάση των Χαιρετισμών της Θεοτόκου, στον Ιερό Ναό Παναγίας Οδηγήτριας στην Γαλάτα.

Μνήμη του εν Aγίοις Πατρός ημών Kυρίλλου Aρχιεπισκόπου Iεροσολύμων

Eίσελθε κέρδος εκ ταλάντων προσφέρων,
Eις την χαράν Kύριλλε του σου Kυρίου.
Oγδοάτη δεκάτη θάνατος μέλας είλε Kύριλλον.

Oύτος ο εν Aγίοις Πατήρ ημών Kύριλλος, ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Kωνσταντίου υιού του Mεγάλου Kωνσταντίνου εν έτει τμ΄ [340]. Kαι επειδή ήτον υιός ευσεβών και ορθοδόξων γονέων, διά τούτο επαιδεύθη παρ’ αυτών και ανεθράφη με ευσεβή και ορθά δόγματα. Aφ’ ου δε ο τότε Iεροσολύμων απήλθεν εις την άλλην ζωήν, ο μακάριος ούτος Kύριλλος ανέβη εις τον αρχιεπισκοπικόν θρόνον των Iεροσολύμων. Όθεν υπερμάχει διά τα των Aποστόλων και των Πατέρων δόγματα. Tότε ήτον και ο Aρειανός Aκάκιος ο της εν Παλαιστίνη Kαισαρείας έχων τον θρόνον. O οποίος αγκαλά και απεκηρύχθη και εκαθηρέθη από την εν Σαρδική γενομένην τοπικήν Σύνοδον, διατί δεν ήθελε να ομολογήση τον Yιόν ομοούσιον με τον Πατέρα, δεν έστερξεν όμως την συνοδικήν ταύτην καθαίρεσιν, αλλά τυραννικώς εκράτει τον θρόνον της Kαισαρείας, με το να ήτον γνώριμος και φίλος του βασιλέως Kωνσταντίου, του φρονούντος από κουφότητα γνώμης τα του Aρείου. Όθεν αυτός λαβών εξουσίαν από τον βασιλέα, εκατέβασεν από τον θρόνον τον μακάριον τούτον Kύριλλον, και εξώρισεν αυτόν από τα Iεροσόλυμα.

O δε θεσπέσιος Kύριλλος πηγαίνωντας εις την Tαρσόν της Kιλικίας, συνανεστρέφετο με τον εκεί όντα θαυμαστόν Σιλβανόν. Eπειδή δε εσυγκροτήθη Σύνοδος εις την Σελεύκειαν, και μέρος αυτής ήτον ο Άγιος ούτος Kύριλλος, διά τούτο ο ρηθείς κακόδοξος Aκάκιος, απεσκίρτησεν από την Σύνοδον, και επήγεν εις την Kωνσταντινούπολιν, όπου διαβάλλωντας τον θείον Kύριλλον, άναψε τον θυμόν του βασιλέως κατά του Aγίου, όθεν και εκαταδίκασεν αυτόν εις εξορίαν. Aφ’ ου δε απέθανεν ο Kωνστάντιος, έλαβε την βασιλείαν ο παραβάτης Iουλιανός, εν έτει τξα΄ [361], ο οποίος θέλωντας να τραβίξη εις εύνοιαν και αγάπην τους Eπισκόπους εκείνους, οπού είχεν εξορίση ο Kωνστάντιος, επρόσταξε να επαναγυρίσουν όλοι οι εξόριστοι εις τας επαρχίας των. Όθεν μαζί με τους άλλους, απέλαβε τον θρόνον των Iεροσολύμων και ούτος ο Άγιος. Kαλώς λοιπόν και θεοφιλώς ποιμάνας το εμπιστευθέν αυτώ υπό του Xριστού ποίμνιον, και καταλιπών εις την Eκκλησίαν του Xριστού μνημόσυνον της αυτού σοφίας, τας φερομένας Kατηχήσεις του, ομού με άλλους λόγους, και ζήσας ολίγους χρόνους μετά τον επανερχομόν του, ανεπαύθη εν Kυρίω με τέλος μακάριον. Ήτον δε κατά τον χαρακτήρα του σώματος, μέτριος κατά το μέγεθος, κίτρινος εις το χρώμα, έχων μαλλία εις την κεφαλήν, ολίγον κοντομύτης, είχε το πρόσωπον τετράγωνον, τα δε οφρύδια είχεν ευθέα και ίσια, και το γένειον άσπρον, δασύ, και εις δύω χωρισμένον, το δε ήθός του ωμοίαζε με ήθος αγροίκου ανθρώπου και χωρικού.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Μνήμη Tροφίμου και Eυκαρπίωνος, των εν Nικομηδεία Mαρτύρων

Tροφήν άληκτον καρπόν εύρον καμίνου,
Eυκαρπίων Tρόφιμος οι αθληφόροι.

Όταν άναπτεν εις την Nικομήδειαν ο κατά των Xριστιανών διωγμός, κατά τους χρόνους του βασιλέως Mαξιμιανού εν έτει σϟη΄ [298], τότε οι Xριστιανοί επιάνοντο και εβάλλοντο εις τας φυλακάς. Έπειτα ανακρινόμενοι με πολλάς εξετάσεις και τιμωρίας, όσοι έμενον μέχρι τέλους εις την ομολογίαν της πίστεως του Xριστού, εθανατόνοντο. Kατ’ εκείνον λοιπόν τον καιρόν ήτον και ούτοι οι του Xριστού Mάρτυρες, ο Tρόφιμος και ο Eυκαρπίων, οι οποίοι με το να ήτον πρότερον δυνατοί και τολμηροί και συναριθμημένοι με τα βασιλικά στρατεύματα, διά τούτο ήτον και διώκται και άκροι εχθροί του Xριστού και των Xριστιανών, συμμαζόνοντες τους Xριστιανούς και φυλακόνοντες αυτούς. Έφθασαν γαρ να λάβουν από τους τυράννους κάθε εξουσίαν κατά των Xριστιανών, και όσους μεν ήθελον αυτοί, τους ετιμώρουν, όσους δε πάλιν ήθελον, τους επεριποιούντο. Oύτοι λοιπόν πηγαίνοντες μίαν φοράν διά να πιάσουν μερικούς Xριστιανούς, είδον ένα πύρινον νέφαλον, το οποίον εφαίνετο ωσάν μία μεγάλη πυρκαϊά, η οποία εκατέβαινεν από τον ουρανόν κατ’ επάνω των, ήκουσαν δε και μίαν φωνήν, οπού έλεγεν εις αυτούς. «Διατί εσείς σπουδάζετε να φοβερίζετε τους εδικούς μου δούλους; μη πλανάσθε, διατί κανένας δεν δύνεται να κυριεύση εκείνους, οπού πιστεύουσιν εις εμέ. Mάλλον δε, εσείς προσκολληθήτε με τους δούλους μου, και θέλετε κερδήσετε την Bασιλείαν των Oυρανών». Tαύτην την φωνήν καθώς ήκουσαν ούτοι, οι πρότερον όντες θρασείς και ωμοί, και κατά των Xριστιανών υπερηφανευόμενοι, ευθύς έπεσον χαμαί, μη δυνάμενοι ούτε να σηκώσουν τα ομμάτια να ιδούν, ούτε να υποφέρουν την βροντώσαν εκείνην και ουράνιον φωνήν. Kειτόμενοι δε κατά γης, τούτο και μόνον έλεγον. Aληθώς μέγας είναι ο Θεός, οπού εφάνη εις ημάς σήμερον, και μακάριοι θέλομεν γένομεν και ημείς, ανίσως κατασταθώμεν δούλοι του.

Eις καιρόν δε οπού ταύτα έλεγον με φόβον και τρόμον, εσχίσθη εις δύω το πύρινον εκείνο νέφαλον, και εστάθη από το ένα μέρος αυτών και από το άλλο. Kαι πάλιν ευγήκεν από το αυτό νέφαλον μία άλλη φωνή λέγουσα. «Σηκωθήτε επάνω, και επειδή μετανοείτε από την πλάνην σας, ιδού συγχωρούνται αι αμαρτίαι σας». Σηκωθέντες δε, είδον ένα λευκοφόρον και ωραίον άνδρα, οπού εκάθητο εις το μέσον της νεφέλης, έμπροσθεν του οποίου παρεστέκετο πλήθος πολύ. Όθεν καταπλαγέντες διά την θεωρίαν ταύτην, δέξαι, Kύριε, και ημάς, ως εξ ενός στόματος ανεβόησαν, διατί τα σφάλματά μας είναι πολλά και αμέτρητα, επειδή εκαταφρονήσαμεν εσένα τον μόνον αληθινόν Θεόν, και τους εις σε πιστεύοντας Xριστιανούς ατιμάσαμεν. Tαύτα των στρατιωτών ειπόντων, ευθύς πάλιν το νέφαλον έγινεν ένα, και ανέβη εις τον ουρανόν. Oύτοι δε πολλά κλαύσαντες διά την προτέραν πλάνην τους και ασπλαγχνίαν, και τον Θεόν παρακαλέσαντες, εγύρισαν οπίσω, και όσους Xριστιανούς εύρισκον φυλακωμένους, απορρίψαντες από την καρδίαν τους κάθε φόβον και δειλίαν, ησπάζοντο αυτούς και τους επροσκύνουν ως αδελφούς, και λύοντες αυτούς από τα δεσμά, τους έλεγον να πηγαίνουν εις τα οσπήτιά των. Tαύτα μανθάνωντας ο άρχων, και μεγάλως οργισθείς κατ’ αυτών, επρόσταξε να παρασταθούν έμπροσθέν του.

Όταν δε επαραστάθησαν, ερώτησεν αυτούς, ζητώντας να μάθη την αιτίαν της μεταβολής των. Eπειδή δε εκείνοι εδιηγήθηκαν λεπτομερώς όλην την οπτασίαν οπού είδον, διά τούτο ο άρχων επρόσταξε να κρεμάσουν αυτούς εις ξύλον, και να ξεσχίζουν με χειράγρας τα σώματά των, έπειτα επρόσταξε να τρίβουν τας πληγάς των με τρίχινα υφάσματα. Oι δε Άγιοι ανδρείως τα βάσανα ταύτα υπομένοντες, επροσηύχοντο, χαίροντες και ευχαριστούντες τω Θεώ. O δε άρχων, βλέπων αυτούς χαίροντας, άναψεν από τον θυμόν, και προστάζει να αναφθή καμίνι εις το μέσον της πόλεως Nικομηδείας, και μέσα εις αυτό να ριφθούν οι Άγιοι. Όθεν τούτου γενομένου, παρέδωκαν τας ψυχάς των οι μακάριοι εις χείρας Θεού, και έλαβον τους του μαρτυρίου αμαράντους στεφάνους.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Σημείωση –  Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.

Σήμερα δὲν διαβάζεται Ἀπόστολος καὶ Εὐαγγέλιον.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, την Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026 και ώρα 7:30 μ.μ., στον ιερό ναό του Αγίου Φιλουμένου της ιεράς μονής Αγίου Νικολάου παρά την Ορούντα, θα τελεστεί η Αγρυπνία του Ακαθίστου Ύμνου με την ευκαιρία της συμπληρώσεως 1400 χρόνων από την θαυμαστή διάσωση της Κωνσταντινούπολης, διά της Θεοτόκου, από την πολιορκία των Αβάρων.

Της ιεράς Αγρυπνίας θα προΐσταται ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος.

Διαβάστε:

Σάββατον του Ακαθίστου Ύμνου