Σημείωση –  Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ ΛΒ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Καθολικῆς Ἐπιστολῆς Ἰακώβου τὸ Ἀνάγνωσμα
2: 1-13

᾽Αδελφοί, μὴ ἐν προσωποληψίαις ἔχετε τὴν πίστιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ τῆς δόξης. Ἐὰν γὰρ εἰσέλθῃ εἰς τὴν συναγωγὴν ὑμῶν ἀνὴρ χρυσοδα- κτύλιος ἐν αἰσθῆτι λαμπρᾷ, εἰσέλθῃ δὲ καὶ πτωχὸς ἐν ῥυπαρᾷ ἐσθῆτι, καὶ ἐπιβλέψητε ἐπὶ τὸν φοροῦντα τὴν ἐσθῆτα τὴν λαμπρὰν καὶ εἴπητε αὐτῷ, σὺ κάθου ὧδε καλῶς, καὶ τῷ πτωχῷ εἴπητε, σὺ στῆθι ἐκεῖ ἢ κάθου ὧδε ὑπὸ τὸ ὑποπόδιόν μου, καὶ οὐ διεκρίθητε ἐν ἑαυτοῖς καὶ ἐγένεσθε κριταὶ διαλογισμῶν πονηρῶν; ᾽Ακούσατε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί· οὐχ ὁ Θεὸς ἐξελέξατο τοὺς πτωχοὺς τοῦ κόσμου πλουσίους ἐν πίστει καὶ κληρονόμους τῆς βασιλείας ἧς ἐπηγγείλατο τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν; ὑμεῖς δὲ ἠτιμάσατε τὸν πτωχόν. Οὐχ οἱ πλούσιοι καταδυναστεύουσιν ὑμῶν, καὶ αὐτοὶ ἕλκουσιν ὑμᾶς εἰς κριτήρια; Οὐκ αὐτοὶ βλασφημοῦσι τὸ καλὸν ὄνομα τὸ ἐπικληθὲν ἐφ᾽ ὑμᾶς; Εἰ μέντοι νόμον τελεῖτε βασιλικὸν κατὰ τὴν Γραφήν, ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν, καλῶς ποιεῖτε· εἰ δὲ προσωποληπτεῖτε, ἁμαρτίαν ἐργάζεσθε, ἐλεγχόμενοι ὑπὸ τοῦ νόμου ὡς παραβάται. Ὅστις γὰρ ὅλον τὸν νόμον τηρήσῃ, πταίσῃ δὲ ἐν ἑνί, γέγονε πάντων ἔνοχος. ὁ γὰρ εἰπὼν μὴ μοιχεύσῃς, εἶπε καὶ μὴ φονεύσῃς· εἰ δὲ οὐ μοιχεύσεις, φονεύσεις δέ, γέγονας παραβάτης νόμου. Οὕτω λαλεῖτε καὶ οὕτω ποιεῖτε, ὡς διὰ νόμου ἐλευθερίας μέλλοντες κρίνεσθαι· ἡ γὰρ κρίσις ἀνέλεος τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος· κατακαυχᾶται ἔλεος κρίσεως.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΜΕΘΕΟΡΤΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην
10: 39-42

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐζήτουν οἱ Ἰουδαῖοι πιάσαι τὸν Ἰησοῦν· καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς χειρὸς αὐτῶν. Καὶ ἀπῆλθε πάλιν πέραν τοῦ Ἰορδάνου, εἰς τὸν τόπον ὅπου ἦν Ἰωάννης τὸ πρῶτον βαπτίζων, καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ. καὶ πολλοὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν καὶ ἔλεγον ὅτι Ἰωάννης μὲν σημεῖον ἐποίησεν οὐδέν, πάντα δὲ ὅσα εἶπεν Ἰωάννης περὶ τούτου, ἀληθῆ ἦν. καὶ πολλοὶ ἐπίστευσαν ἐκεῖ εἰς αὐτὸν.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Μνήμη της Aγίας Μάρτυρος Τατιανής

Της πάντα λαμπράς Τατιανής τη κάρα,
Λαμπρόν προεξένησε το ξίφος στέφος.
Τη δυοκαιδεκάτη Τατιανής αυχένα κέρσαν.

Aύτη ήτον από την παλαιάν Pώμην, κατά τους χρόνους του βασιλέως Aλεξάνδρου, εν έτει σιη΄ [218], θυγάτηρ μεν πατρός πλουσίου και περιφανούς, ο οποίος τρεις φοραίς έγινεν ύπατος. Διάκονος δε της Eκκλησίας κατά την τάξιν και το επάγγελμα. Aύτη λοιπόν διατί ωμολόγει τον Χριστόν, εφέρθη έμπροσθεν του βασιλέως, και εμβαίνουσα μέσα εις τον ναόν των ειδώλων ομού με τον βασιλέα, εκρήμνισεν εις την γην διά προσευχής της τα είδωλα. Όθεν δέρνουσιν ταύτην εις το πρόσωπον, και με σιδηρά αγκυνέλα σχίζουσι τα βλέφαρά της. Έπειτα κρεμώσι αυτήν και καταξεσχίζουσι το σώμα της. Eίτα ξυρίζουσι την κεφαλήν της διά καταισχύνην. Μετά ταύτα ρίπτουσιν αυτήν εις την φωτίαν, και δίδουσιν εις τα θηρία διά να την φάγουν. Eπειδή δε εφυλάχθη από αυτά αβλαβής με την χάριν του Θεού: τούτου χάριν απεκεφαλίσθη, και ούτως έλαβεν η αοίδιμος του μαρτυρίου τον στέφανον.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Μνήμη του Aγίου Μάρτυρος Μερτίου

Θεόν ποθών ύψιστον ισχυρόν μόνον,
Μαστίζεται Mέρτιος ισχυρώς άγαν.

Oύτος ο Άγιος ώντας στρατιώτης υποκάτω εις το στρατιωτικόν τάγμα το καλούμενον των Μαύρων, κατά τους χρόνους του Διοκλητιανού εν έτει σϟη΄ [298], εδιαβάλθη εις αυτόν, ότι είναι Χριστιανός. Όθεν φερθείς έμπροσθεν του βασιλέως, ηναγκάσθη από αυτόν διά να προσφέρη θυσίαν εις τα είδωλα. Kαι επειδή δεν επείσθη, ευγάνουσιν από αυτόν την ζώνην, ήτις ήτον σημείον της στρατιωτικής αξίας του. Έπειτα δέρνουσιν αυτόν, και με ξυλίας καταξεσχίζουσι το σώμα του. O δε Άγιος με τόσην γενναιοκαρδίαν υπέμεινε την σκληράν βάσανον ταύτην, ώστε οπού ουδέ μικράν φωνήν εύγαλεν από το στόμα του. Όθεν εξεπλάγη ο τύραννος, και έκθαμβος έγινεν. Eπειδή δε ο δαρμός εξαπλώθη εις πολύ ώρας διάστημα, εις τρόπον ότι δεν έμεινεν εις το σώμα του Μάρτυρος ουδέ ολιγώτατος τόπος, ή μέρος απλήγωτον: διά τούτο επρόσταξεν ο τύραννος να τον αφήσουν, και να τον ρίψουν εις την φυλακήν. Aφ’ ου δε επέρασαν οκτώ ημέραις, έτρεξεν ύλη πολλή από τας πληγάς του Aγίου, τόσον οπού εύγαινεν από αυτάς υπερβολική δυσωδία. Όθεν αποκαμών από τους πόνους ο του Χριστού αθλητής, παρέδωκε την τιμίαν ψυχήν του εις χείρας Θεού. Και ούτως έλαβε τον του μαρτυρίου άφθαρτον στέφανον.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Ἀπολυτίκιον Θεοφανείων
Ἦχος α’
Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις· τοῦ γὰρ Γεννήτορος ἡ φωνὴ προσεμαρτύρει σοι, ἀγαπητὸν σε Υἱὸν ὀνομάζουσα· καὶ τὸ Πνεῦμα ἐν εἴδει περιστερᾶς, ἐβεβαίου τοῦ λόγου τὸ ἀσφαλές. Ὁ ἐπιφανεὶς Χριστὲ ὁ Θεός, καὶ τὸν κόσμον φωτίσας δόξα σοι.

«Φάνηκε ὁ Χριστός στόν κόσμο καί τόν ἄχαρο κόσμο στόλισε μ᾿ ἀπέραντη εὐφροσύνη. Σήκωσε πάνω Του τήν ἁμαρτία τοῦ κόσμου, καί καταπάτησε γιά πάντα τόν ἐχθρό τοῦ κόσμου. Ἅγιασε τίς πηγές τῶν ὑδάτων καί φώτισε τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων. Θαύματα μίχθηκαν μέ μεγαλύτερα θαύματα. Σήμερα, ἀπό τή χαρά πού ἔφερε ὁ Σωτήρας μας Χριστός, χωρίστηκαν ἡ γῆ καί ἡ θάλασσα καί ἀπ᾿ ἄκρη ὡς ἄκρη γέμισε ὁ κόσμος εὐφροσύνη».

Σημείωση –  Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ ΟΣΙΟΥ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΒΙΑΡΧΟΥ)
Πρὸς Κορινθίους Β΄ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
4: 6-15

Ἀδελφοί, ὁ Θεὸς ὁ εἰπών, ἐκ σκότους φῶς λάμψαι, ὃ ἔλαμψεν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν πρὸς φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ ἐν προσώπῳ Χριστοῦ. Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν· ἐν παντὶ θλιβόμενοι ἀλλ΄ οὐ στενοχωρούμενοι, ἀπορούμενοι ἀλλ΄ οὐκ ἐξαπορούμενοι, διωκόμενοι ἀλλ΄ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι, καταβαλλόμενοι ἀλλ΄ οὐκ ἀπολλύμενοι, πάντοτε τὴν νέκρωσιν τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι ἡμῶν φανερωθῇ. Ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες εἰς θάνατον παραδιδόμεθα διὰ Ἰησοῦν, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ φανερωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν. Ὥστε ὁ θάνατος ἐν ἡμῖν ἐνεργεῖται, ἡ δὲ ζωὴ ἐν ὑμῖν. Ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως, κατὰ τὸ γεγραμμένον, Ἐπίστευσα, διὸ ἐλάλησα, καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, διὸ καὶ λαλοῦμεν, εἰδότες ὅτι ὁ ἐγείρας τὸν Κύριον Ἰησοῦν καὶ ἡμᾶς σὺν Ἰησοῦ ἐγερεῖ καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν. Τὰ γὰρ πάντα δι΄ ὑμᾶς, ἵνα ἡ χάρις πλεονάσασα διὰ τῶν πλειόνων τὴν εὐχαριστίαν περισσεύσῃ εἰς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΩΤΑ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον
4: 12-17

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἀκούσας ὁ Ἰησοῦς ὅτι ᾽Ιωάννης παρεδόθη ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν. Καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλίμ·ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ ᾽Ησαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· Γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλίμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ ᾽Ιορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν,ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει φῶς εἶδεν μέγα, καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς. ᾽Απὸ τότε ἤρξατο ὁ ᾽Ιησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ

Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, οἱ ἅγιες Γραφές, ἀγαπητοὶ ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί, εἶναι ἕνα ἀνεξάντλητο χρυσωρυχεῖο, ἀλλὰ χρυσοῦ ἀφθάρτου καὶ θησαυροῦ ψυχοτρόφου. Ὅσο ἀνασκάπτεται, ὅσο δηλαδὴ μελετᾶται μὲ πίστη καὶ προσευχή, τόσο ἐκβάλλει. Κι ὅσο ἐκβάλλουμε, τόσο πλουτίζουμε τοὺς ἀσύλητους θησαυροὺς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Ἔτσι καὶ μὲ τὴ σημερινὴ σύντομη Εὐαγγελικὴ περικοπή: Μελετώντας καὶ ἀναλύοντάς την, μποροῦμε νὰ συλλέξουμε πλούσιο πνευματικὸ καρπό.

Ἡ σημερινὴ Κυριακὴ ὀνομάζεται Κυριακὴ μετὰ τὰ Φῶτα, δηλαδὴ τὰ Θεοφάνεια. Γι᾿ αὐτὸ καὶ τὸ εὐαγγελικό μας ἀνάγνωσμα ἀναφέρει τὰ μετὰ τὴν κοσμοσωτήρια Βάπτιση τοῦ Κυρίου γεγονότα, καὶ μάλιστα τὴν ἔναρξη τῆς δημόσιας δράσης Του γιὰ τὴ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Μετὰ δηλαδὴ τὴ Βάπτισή Του, ὁ Κύριος μεταβαίνει στὴν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνη, ὅπου ὑφίσταται ἀπὸ τὸν διάβολο -ποὺ προσῆλθε νὰ τὸν πειράξει ὡς ἄνθρωπο-, τεσσαρακονθήμερη δοκιμασία. Κατ᾿ αὐτὴν ὁ φιλάνθρωπος Θεάνθρωπος πάλαισε μὲ τὸν διάβολο καὶ ἐναντίον τῶν λεγομένων τριῶν κυρίων καὶ γενικῶν παθῶν, μὲ τὰ ὁποῖα δοκίμασε νὰ Τὸν πειράξει. Καὶ ὁ Χριστὸς νίκησε γιὰ χάρη μας, δίδοντάς μας καὶ ὑπόδειγμα πνευματικοῦ ἀγώνα, ἀλλὰ καὶ τὴ χάρη καὶ δύναμη, ἐὰν θελήσουμε καὶ ἀγωνιστοῦμε, νὰ τὰ νικοῦμε κι ἐμεῖς, πάντοτε μὲ τὴ βοήθειά Του. Πρόκειται γιὰ τὰ πάθη τῆς φιληδονίας, τῆς φιλοδοξίας καὶ τῆς φιλαργυρίας, ἀπὸ τὰ ὁποῖα, κατὰ τοὺς ἁγίους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, πηγάζει τὸ πλῆθος ὅλων τῶν ἄλλων παθῶν. Ἔχει λοιπὸν προηγηθεῖ ἡ δοκιμασία τοῦ Ἰησοῦ στὴν ἔρημο πρὶν τὸ δημόσιό Του κήρυγμα. Κι ἐμεῖς χρειάζεται νὰ ἀγωνιζόμαστε τὸν καλὸν ἀγῶνα τῆς πίστεως, κι ἔτσι ἐξαγνιζόμενοι, νὰ κηρύττουμε τὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ὅπως καὶ κάπου ἀλλοῦ ἀναφέρει τὸ Εὐαγγέλιο: «Ὧν ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς ποιεῖν τε καὶ διδάσκειν». Πρῶτα δηλαδὴ νὰ ἐφαρμόζουμε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ καὶ μετὰ μὲ ταπείνωση καὶ ἀγάπη νὰ διδάσκουμε τοὺς ἀδελφούς μας.

Κατόπιν, τὸ εὐαγγελικό μας ἀνάγνωσμα ἀναφέρει πὼς ὁ Κύριος, ποὺ ἀκόμη βρισκόταν στὴν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνη, ὅταν πληροφορήθηκε ὅτι συνελήφθη ὁ Ἰωάννης, φεύγει ἀπὸ τὴν περιοχὴ καὶ μεταβαίνει στὴ Γαλιλαία. Γιατί; Πρῶτο, διότι, ἂν μετέβαινε στὸν χῶρο ὅπου βάπτιζε ὁ Ἰωάννης, θὰ προκαλοῦσε τὸν βασιλέα Ἠρώδη Ἀντίπα, αὐτὸν δηλαδὴ ποὺ εἶχε συλλάβει τὸν Πρόδρομο, καὶ αὐτός, ὡς διάδοχο τοῦ Προδρόμου, θὰ τὸν καταδίωκε, ἴσως δὲ καὶ νὰ τὸν συνελάμβανε, προτοῦ ὁλοκληρώσει τὸ προφητικό του ἔργο, δηλαδὴ τὸν εὐαγγελισμὸ τοῦ λαοῦ. Δεύτερο, γιὰ νὰ μᾶς δώσει ὑπόδειγμα ταπείνωσης καὶ διάκρισης. Ἂν καὶ Θεάνθρωπος, δείχνει ταπείνωση, γιὰ νὰ μᾶς διδάξει νὰ ὑποχωροῦμε, ὅταν ὑπάρχει θέμα κινδύνου, πρόκλησης φθόνου καὶ ὀργῆς τῶν ἄλλων. Καὶ σίγουρα οἱ Ἰουδαῖοι θὰ ἔδειχναν φθόνο στὸν Κύριο. Διότι, ὅπως ἑρμηνεύει σχετικὰ ὁ θεῖος Χρυσόστομος, «πάλι μᾶς διδάσκει (ὁ Κύριος) νὰ μὴ μπαίνουμε ἀδιάκριτα στοὺς πειρασμούς, ἀλλὰ νὰ ὑποχωροῦμε καὶ νὰ φεύγουμε. Διότι, δὲν εἶναι ἔγκλημα νὰ μὴ ρίπτουμε τὸν ἑαυτό μας σὲ κίνδυνο, ἀλλὰ τὸ ἐὰν ἐμπέσουμε σὲ πειρασμό, νὰ μὴν ἀντισταθοῦμε γενναῖα». Τρίτο, μὲ τὴ Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν ἐπικείμενη ἔναρξη τῆς δημόσιάς Του δράσης, εἶχε πλέον ὁλοκληρωθεῖ τὸ προδρομικὸ ἔργο τοῦ Ἰωάννη, ποὺ ἐπρόκειτο νὰ ἀναδειχθεῖ καὶ μάρτυρας γιὰ τὴν ἐμμονή του στὸν Νόμο τοῦ Θεοῦ.

Στὴ συνέχεια, μὲ τὴ μετάβαση τοῦ Κυρίου στὴν Καπερναούμ, παρεμ-βάλλεται στὴν περικοπὴ ἡ ἐκπλήρωση μιᾶς προφητείας τοῦ Ἡσαΐα. Ὁ Χριστός μας ἐγκαταλείπει τὴν ἐπίγεια πατρίδα του Ναζαρέτ, τὴν πόλη, ὅπου εἶχε ἀνατραφεῖ καὶ διέλθει τὰ τριάντα ἔτη τῆς ζωῆς Του, ὑποτασσόμενος στοὺς ἁγίους γονεῖς Του. Τώρα θὰ ἔπρεπε νὰ διέρχεται τὶς πόλεις καὶ τὰ χωριὰ τῆς Παλαιστίνης, κηρύσσοντας τὸ Εὐαγγέλιο. Καὶ Αὐτός, ποὺ «οὐκ εἶχε ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ», ἐπέλεξε ὡς πρῶτο χῶρο παραμονῆς Του τὴν παραθαλάσσια Καπερναούμ. Παραθαλάσσια, γιατί βρισκόταν στὶς ὄχθες τῆς λίμνης Γεννησαρὲτ ἢ θάλασσας τῆς Τιβεριάδος ἢ Γαλιλαίας, ὅπως τότε λεγόταν. Ἔτσι ἐκπληρώθηκε ἡ προφητεία τοῦ Ἡσαΐα: «Ὢ γῆ τοῦ Ζαβουλὼν καὶ τοῦ Νεφθαλεὶμ (ἦταν ἡ περιοχὴ ποὺ κατοίκησαν οἱ δύο αὐτὲς φυλὲς τοῦ Ἰσραήλ), πρὸς τὴ θάλασσα (τῆς Τιβεριάδος), πέρα ἀπ᾿ τὸν Ἰορδάνη, ἡ Γαλιλαία, ὅπου κατοικεῖται ἀπὸ ἐθνικοὺς (εἰδωλολάτρες), ὁ λαός, ποὺ βρισκόταν στὸ σκοτάδι, εἶδε μεγάλο φῶς, καὶ γι᾿ αὐτοὺς ποὺ κείτονταν στὴ χώρα ποὺ ἐπισκίαζε ὁ θάνατος ἀνέτειλε γιὰ χάρη τους φῶς.» Καὶ ἡ Καπερναοὺμ πράγματι βρισκόταν στὴν περιοχὴ τούτη. Καὶ τότε, μὲ τὴ μετάβαση ἐκεῖ τοῦ Κυρίου, ποὺ εἶναι Φῶς, «τὸ Φῶς τὸ ἀληθινόν, τὸ φωτίζον καὶ ἁγιάζον πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον», τὸ Φῶς τὸ ἐκ Φωτός, ἀνέτειλε σ᾿ αὐτοὺς ἐκεῖ τοὺς δυστυχισμένους, ποὺ βρίσκονταν πεσμένοι, ὄχι σὲ σκότος αἰσθητό, ἀλλὰ νοητό, τὸ σκοτάδι τῆς ἀπιστίας, τῆς ἁμαρτίας καὶ τῶν παθῶν, ἀνέτειλε λέγω τοῦτο τὸ Φῶς τῆς Θεότητος, τῆς γνώσης τοῦ Θεοῦ. Αὐτός, ποὺ ἦταν ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας καὶ Λυτρωτής, ἡ ἐλπίδα καὶ σωτηρία τοῦ κόσμου.

Καί, πῶς κλείνει ἡ σημερινὴ περικοπή; Μὲ τὸ πρῶτο κήρυγμα τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ. Τί ἔλεγε σ᾿ αὐτοὺς τοὺς ταλαίπωρους ἀνθρώπους; Τί τοὺς δίδασκε; «Μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.» Σ᾿ αὐτὲς τὶς λίγες λέξεις συνοψίζεται τὸ ὅλο εὐαγγελικὸ κήρυγμα. Στὴν πίστη δηλαδὴ ὅτι ἔφθασε, πλησίασε ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Ἦλθε ὁ ἀναμενόμενος Σωτήρας καὶ Λυτρωτής, ποὺ χορηγεῖ τὴν αἰώνιο ζωή, δίνοντας τὴ χάρη Του ἀπὸ τούτη τὴ ζωή, μὲ τὶς βασικὲς ὅμως προϋποθέσεις τῆς Πίστης στὸ Θεανδρικό Του Πρόσωπο, στὸν ἀληθινὸ Τριαδικὸ Θεό, καὶ τῆς μετάνοιας. Τί εἶναι μετάνοια, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί; Τί σημαίνει; Αὐτὴ ἡ λέξη παράγεται ἀπὸ τὴν πρόθεση μετὰ καὶ τὸ ὄνομα νοῦς καὶ σημαίνει ἀλλαγὴ, διόρθωση τοῦ νοῦ, δηλαδὴ τοῦ φρονήματός μας, τοῦ τρόπου ποὺ σκεφτόμαστε καὶ ἐνεργοῦμε. Ὁ νοῦς, τὸ φρόνημά μας, πρέπει νὰ γίνει «νοῦς Χριστοῦ», ὅπως κηρύσσει ὁ θεῖος Παῦλος.

Αὐτὸ κι ἐμεῖς ἂς κρατήσουμε, ἀναχωρώντας ἀπὸ τὴ σημερινὴ λειτουργική μας σύναξη. Τὴ μετάνοια, ὡς τρόπο καθημερινὸ ζωῆς, τὴ διάθεση νὰ ἀγωνιζόμαστε νὰ μετανοοῦμε πάντοτε γιὰ τὰ λάθη καὶ τὰ πάθη μας, μὲ πίστη ὅμως καὶ ἐλπίδα στὸ ἔλεος τοῦ Χριστοῦ μας. Ποτὲ νὰ μὴ χάνουμε τὸ θάρρος καὶ τὴν ἐλπίδα μας, ὅποιες δοκιμασίες καὶ θλίψεις κι ἂν περνοῦμε. Ὅλα τὰ ἐπιτρέπει ἡ πατρικὴ ἀγάπη καὶ πρόνοια τοῦ Θεοῦ γιὰ τὸ συμφέρον τῶν ἀθανάτων μας ψυχῶν, γιὰ τὴν αἰώνια σωτηρία μας. Καί, ἔχοντας μετάνοια, θὰ μᾶς φωτίζει ὁ Θεὸς στὶς δύσκολες περιστάσεις τῆς ζωῆς μας νὰ παίρνουμε τὶς ὀρθὲς ἀποφάσεις.

Κι ἂν ἔτσι ἀγωνιζόμαστε νὰ ζοῦμε, μὲ ἐνσυνείδητη μετοχὴ στὰ θεῖα Μυστήρια, μὲ ἀγάπη στὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἀδελφούς μας, μὲ ταπείνωση καὶ συγχωρητικότητα, τότε ἀσφαλῶς θὰ ἔλθει πλούσιο τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ σ᾿ ἐμᾶς καὶ στὸν τόπο μας. Θὰ ξεπεραστοῦν καὶ οἱ ὅποιες κρίσεις, οἰκονομικές, ἐθνικὲς καὶ ἄλλες. Γιατὶ τὸ ὑποσχέθηκε ὁ ἀψευδὴς στὶς ἐπαγγγελίες του Κύριος: «Ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν.»

Ναὶ, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, δίδε μας μετάνοια καὶ διόρθωση καὶ μὴ μᾶς ἐγκαταλίπεις, ἀλλὰ ἀξίωσέ μας μὲ τὸ ἔλεός Σου τῆς οὐρανίου Σου βασιλείας, μὲ τὶς εὐχὲς καὶ ἱκεσίες τῆς Παναγίας Μητέρας Σου καὶ πάντων Σου τῶν Ἁγίων. Ἀμήν!

Μνήμη του Oσίου Πατρός ημών Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου

Κοινού Θεοδόσιος ηγεμών βίου,
Κοινή μονασταίς εκβιώσας ζημία.
Eνδεκάτη ολοόν βίοτον λίπε Κοινοβιάρχης.

Oύτος ο Άγιος ήτον κατά τους χρόνους Λέοντος του Mεγάλου εν έτει υν΄ [450], έφθασε δε και έως εις τους χρόνους Aναστασίου του Δικόρου, του εν έτει υϟα΄ [491] βασιλεύσαντος. Eκατάγετο δε από ένα χωρίον της Καππαδοκίας ονομαζόμενον Μωγαρισού. Yιός γονέων ευσεβών και πιστών, πατρός μεν, Προαιρεσίου καλουμένου, μητρός δε, Ευλογίας. Ούτος λοιπόν αφ’ ου έγινε Μοναχός, επήγεν εις τα Ιεροσόλυμα, και από εκεί επήγεν εις την Aντιόχειαν, και αντάμωσε τον Άγιον Συμεών τον Στυλίτην, από τον οποίον έμαθε και την αύξησιν, οπού έμελλε να λάβη εις την αρετήν, και ότι έχει να γένη πολλών λογικών προβάτων ποιμήν. Έπειτα ησύχασε κοντά εις ένα άνδρα ησυχαστήν, Λογγίνον ονομαζόμενον, και εμεταχειρίσθη την εγκράτειαν με τόσην ακρότητα, ώστε οπού όλην την εβδομάδα έτρωγε μίαν μόνην φοράν ο αοίδιμος, και εις το διάστημα τριάκοντα ολοκλήρων χρόνων δεν έφαγε τελείως ψωμί.

Aσκήσας λοιπόν κάθε είδος αρετής, εις τόσον ύψος αναβάσεως έφθασεν ο τρισόλβιος, εις τρόπον ότι ηξιώθη να εκτελή παράδοξα θαύματα. Aυτός γαρ μόνος έβλεπεν ομού με ένα άλλον αδελφόν, τον μαθητήν του Βασίλειον, ο οποίος αφ’ ου εγκαινίασε πρώτος, ήτοι απέθανε, και ενταφιάσθη εις τον τάφον, οπού ο Άγιος έκτισε διά λόγου του προς ενθύμησιν του θανάτου, εστέκετο μετά τον θάνατόν του εις την Eκκλησίαν μαζί με τους αδελφούς και συνέψαλλεν. Ήτον δε εις όλους αόρατος. Αυτός άναψε και τα εσβυμένα κάρβουνα χωρίς φωτίαν εις τον τόπον εκείνον, όπου έμελλε να θεμελιώση το Μοναστήριον. Αυτός ηλευθέρωσεν από την ρύσιν του αίματος μίαν γυναίκα, οπού προσήλθεν εις αυτόν μετά πίστεως. Αυτός από ένα σπειρί σιτάρι, οπού ευλόγησεν, έκαμε να ξεχειλίσουν τα του σίτου αμπάρια.

Αυτός αοράτως επιφανείς, εύγαλεν από τον βυθόν του πηγαδίου το παιδίον, οπού εκεί μέσα έπεσεν. Αυτός και τον θάνατον έπαυσε των παιδίων μιάς γυναικός, τα οποία προ του ακόμη να γεννηθούν εις την ζωήν, υπό του θανάτου ηρπάζοντο. Όθεν και την τούτων μητέρα, ήτις δεν ήτον καλλιτέρα από μίαν παντελώς στείραν, διά την των τέκνων στέρησιν, ταύτην λέγω, ο Άγιος πολύτεκνον διά προσευχής του εποίησεν. Aλλά και ένα νέφαλον από ακρίδας εδίωξεν ο Όσιος με μοναχήν επιτίμησιν. Αυτός και τον κόμητα της Aνατολής Κήρυκον, εφύλαξεν εις τον πόλεμον άτρωτον. Eφόρει γαρ εκείνος ωσάν φυλακτικόν σιδηροπουκάμισον, το τρίχινον του Aγίου ιμάτιον. Aλλά και την γην αδικουμένην από ξηρασίαν και μη βλαστάνουσαν, ηλευθέρωσεν από την ανυδρίαν, καταβιβάσας βροχήν διά της προσευχής του.

Προείπε δε ο Όσιος και τον κρημνισμόν, οπού έμελλε να πάθη η πόλις Aντιόχεια από τον σεισμόν. Πολλούς δε ανθρώπους ελύτρωσεν από την της θαλάσσης φορτούναν, φανείς εις αυτούς κινδυνεύοντας. Eστάθη δε και διδάσκαλος εις την αρετήν πολλών μαθητών, και πολλοτάτους επαρακίνησεν εις τον όμοιον ζήλον και μίμησιν της εδικής του αρετής διά μέσου των λόγων και έργων του, και ακολούθως οικείωσεν αυτούς με τον Κύριον. Έτζι λοιπόν πολιτευσάμενος, και δοξασθείς εν τη γη, ανεπαύθη εν ειρήνη, εις χείρας Θεού το πνεύμα του παραθέμενος. Τελείται δε η αυτού Σύναξις εις τον αποστολικόν Ναόν του Κορυφαίου Πέτρου. (Τον κατά πλάτος Βίον του Aγίου τούτου όρα εις τον Νέον Παράδεισον¹.)

Σημείωση

1. Tον δε ελληνικόν τούτου Βίον συνέγραψεν ο Μεταφραστής, ου η αρχή· «Ήδιστον μεν έαρ». (Σώζεται εν τη Λαύρα, εν τη των Ιβήρων Μονή και εν άλλαις.)

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Όσιος Βιτάλιος ο “πόρνας σώζων Θεώ”

Και πνεύμα δόντα Βιτάλιε Κυρίω,
Τα πνεύματα φρίττει σε της πονηρίας.

Ο μέγας Βιτάλιος αρχικά ησύχαζε στη μονή του μοναχού Σερίδωνος.Εκείνο τον καιρό (της πατριαρχίας του αγίου Ιωάννου) ήρθε στην Αλεξάνδρεια.

Τη ζωή του εδώ, στην Αλεξάνδρεια, πολύ εύκολα θα μπορούσαν να την κατηγορήσουν οι άνθρωποι, στο Θεό όμως ήταν εξαιρετικά ευάρεστη, όπως τελικά αποδείχθηκε.

Όταν ήρθε δηλαδή στην πόλη ο γέροντας – ήταν ήδη πάνω από εξήντα χρόνων – βάλθηκε να καταγράφει με επιμέλεια όλες τις πόρνες των διαφθορείων! Συνάμα έπιασε δουλειά (κάπου), και συμφώνησε να παίρνει μεροκάματο δώδεκα οβολούς. Με τον έναν άπ’ αυτούς αγόραζε λούπινα και τα έτρωγε μετά τη δύση του ήλιου. Τους υπόλοιπους πήγαινε κάθε νύχτα και τους έδινε σε κάποια πόρνη, λέγοντας της:
Πάρε τούτα (τα χρήματα), και φυλάξου αυτή τη νύχτα αμόλυντη για χάρη μου.
Και μετά άπ’ αυτό, έμενε όρθιος ολόκληρη τη νύχτα σε μια γωνιά του πορνείου της γυναίκας εκείνης, κάνοντας μετάνοιες, ψελλίζοντας ακατάπαυστα ψαλμούς και υψώνοντας ικετευτικά τα χέρια στο Θεό γι’ αυτήν. Έφευγε με την αυγή, αφού πρώτα την έβαζε να δεσμευθεί ότι δεν θα φανέρωνε σε κανέναν αυτό (πού είχε γίνει).
Κάποια πάντως, πού τόλμησε να καταφρονήσει την υπόσχεση της και ν’ αποκαλύψει το μυστικό, την έκανε ο γέροντας με την προσευχή του να δαιμονιστεί, ώστε να μην τολμήσει πια καμιά από τις άλλες να κάνει γνωστά όσα αφορούσαν τη ζωή του. Γιατί αυτός σ’ ένα μόνο αποσκοπούσε, στη σωτηρία ψυχών, και προσευχόταν να συγχωρηθεί η αμαρτία εκείνων πού μιλούσαν εναντίον του (συκοφαντικά).

Το έργο τούτο του γέροντα έγινε αιτία να σωθούν πολλές. Γιατί βλέποντας οι γυναίκες την ολονύκτια ορθοστασία του και τη γλώσσα του να υμνολογεί ακατάπαυστα το Θεό και τη συνεχή προσευχή του για τη μεταστροφή και τη σωτηρία τους, ξέκοβαν από τις αισχρές τους πράξεις, φρόντιζαν με επιμέλεια για τη σωφροσύνη, και άλλες παντρεύονταν με νόμιμο σύζυγο, άλλες έμεναν έτσι, μακριά πια από τις αμαρτίες, ενώ άλλες εγκατέλειπαν εντελώς τον κόσμο, προτιμώντας τον μοναχικό βίο. Κανείς πάντως, όσο ζούσε (ο όσιος Βιτάλιος), δεν υποπτεύθηκε τη θεάρεστη κρυφή ζωή του.

Γι’ αυτό ακριβώς, όταν κάποτε έβγαινε από το καταγώγιο της πιο διαβόητης πόρνης, τον συναντάει κάποιος ακόλαστος – μπαίνοντας εκείνος για ν’ αγοράσει τη βδελυρότητα -, και τον χτυπάει μ’ όλη του τη δύναμη στο σαγόνι, λέγοντας:
“Ως πότε, θεομπαίχτη, θα συνεχίζεις τις αισχρότητες σου;
Σ’ αυτά ο γέροντας απάντησε: Φτωχέ μου, έχεις να δεχθείς τέτοιο χαστούκι, πού όλη σχεδόν η Αλεξάνδρεια θα μαζευτεί άπ’ τις φωνές σου. Πέρασε αρκετός καιρός, και ο άγιος εκείνος άνθρωπος αναχώρησε για τον Κύριο. Έμενε τότε σ’ ένα στενόχωρο κελλάκι, πού είχε χτίσει κάπου στη λεγόμενη Ηλιούπολη πόλη της Κάτω Αιγύπτου. Εκεί κάποιοι γείτονες του είχαν παραχωρήσει ένα μικρό παρεκκλήσι, οπού έκανε πολλές λατρευτικές συνάξεις.
Όταν λοιπόν κοιμήθηκε, κανείς δεν το πήρε είδηση. Παρευθύς όμως εμφανίζεται ένας απαίσιος Αιθίοπας στον ακόλαστο εκείνο, πού τον είχε ραπίσει, και του καταφέρνει στο πρόσωπο ένα χτύπημα δυνατό και βροντερό – τόσο πολύ, πού ο κρότος ακούστηκε σε πολύ μεγάλη απόσταση – λέγοντας του συνάμα:
Άρπαξε τούτο ‘δώ το χαστούκι, πού σου το στέλνει ο μοναχός Βιτάλιος, όπως σου το είχε πει.
Αμέσως τότε ο ταλαίπωρος δαιμονίστηκε και άρχισε να κυλιέται (στη γη). Σύμφωνα με την πρόρρηση του αγίου, σχεδόν όλη η Αλεξάνδρεια μαζεύτηκε γύρω του.

Μόλις λοιπόν, μετά από πολλή ώρα, σηκώθηκε, άρχισε να ξεσκίζει τα ρούχα του. Σε μια στιγμή πετάχτηκε πάνω κι έτρεξε προς το σπιτάκι του αγίου, φωνάζοντας:
Ελέησε με, δούλε του Θεού Βιτάλιε, γιατί πολύ αμάρτησα απέναντι στο Θεό και σε σένα!
Όπως είδαν όλοι όσοι έτυχε να βρίσκονται εκεί, μόλις έφτασε στο σπιτάκι του γέροντα, το δαιμόνιο τον έριξε χάμω, τον έκανε να σπαράξει και μετά τον άφησε.
Όταν λοιπόν τα είδαν αυτά (οι παρόντες), μπήκαν μέσα και βρήκαν τον όσιο γονατιστό, να έχει παραδώσει στο Θεό την ψυχή του καθώς προσευχόταν. Ύστερα, σκύβοντας στο έδαφος, είδαν κάτι γραμμένο. Να τι έγραφε: Άνθρωποι της Αλεξάνδρειας, μην κρίνετε τίποτα πρόωρα, ώσπου να έρθει ο Κύριος”.
Τότε ο δαιμονισμένος άρχισε να εξομολογείται μπροστά σε όλους ότι είχε κάνει εναντίον του δικαίου και ότι προφητικά του είχε πει εκείνος – αυτό πού είχε πάθει τώρα.

Αμέσως ενημερώθηκε για όλα ο πατριάρχης, (ο άγιος Ιωάννης ο ελεήμων). Και μόλις ήρθε, μαζί με όλους τους κληρικούς του, και διάβασε αυτό πού ήταν γραμμένο στο έδαφος, είπε:

Παρά λίγο, αν παρασυρόμουν από τα λόγια των συκοφαντών, να έτρωγα εγώ εκείνο το ράπισμα!

Τότε συγκεντρώθηκαν και οι (πρώην) πόρνες, πλήθος, για την κηδεία του τίμιου σώματος, φέρνοντας αρώματα και λαμπάδες και θρηνολογώντας άπ’ τα βάθη της καρδιάς τους για τη στέρηση της διδαχής του, από την οποία πήγαζε τόση ωφέλεια. Τότε φανέρωσαν και τη ζωή του, ότι δηλαδή δεν πήγαινε κοντά τους με πονηρό σκοπό, (αφού) ούτε τα μάτια του σήκωσε ποτέ σε καμιά τους ούτε τα χέρια τους άγγιξε με το χέρι του ούτε, πολύ περισσότερο, ξάπλωσε σε κάποιας το πλευρό.
Μερικοί όμως άρχισαν να τις κατηγορούν για τη σιωπή τους, λέγοντας ότι έτσι είχαν το κρίμα για το σκανδαλισμό πολλών. Εκείνες τότε πρόβαλλαν σαν απολογία την εντολή του αγίου καθώς και την παιδαγωγική μάστιγα, με την οποία ο δαίμονας χτύπησε την ανυπάκουη.
Αυτός πάλι πού είχε δώσει (στον άγιο) το ράπισμα και το είχε πάρει πίσω, από τότε δεν παρέλειψε ποτέ να πηγαίνει στον τάφο του μακαρίου, πού αναδείχθηκε σε θησαυρό πολλών θαυμάτων, και να τιμά (κάθε χρόνο) τη μνήμη του με την καθιερωμένη ψαλμωδία.
Ύστερα από λίγα χρόνια έγινε και μοναχός στη μονή του αββά Σερίδωνος. Μάλιστα, για την πολλή του ευλάβεια στον ιερό Βιτάλιο, του έδωσαν το κελί εκείνου. Έτσι έμεινε εκεί ως το θάνατο του, αφοσιωμένος στη ζωή της ησυχίας.

Ο πατριάρχης πάλι ευγνωμονούσε ολόψυχα το Θεό, πού τον φύλαξε για να μην πει ή να σκεφτεί κάτι κακό για τη μακάρια και αοίδιμη εκείνη ψυχή. Αλλά και πολλοί από τους Αλεξανδρινούς, πού εύκολα κατέκριναν, διορθώθηκαν και έκοψαν την κακή αυτή συνήθεια. Σε μερικούς μάλιστα ο πατριάρχης έλεγε:

Πρέπει να προσέχουμε, αδελφοί, και να μην είμαστε εύκολοι στην κατάκριση.

(από τον Βίο του Αγ.Ιωάννου του Ελεήμονος – αναφορά στο βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Πηγή: https://iconandlight.wordpress.com