Μνήμη των Aγίων Mαρτύρων Γαλακτίωνος και Eπιστήμης

Aσυνδυάστους συζύγους κτείνει ξίφος,
Tην ψυχικήν σύζευξιν ηγαπηκότας.
Tμήθη Eπιστήμη Γαλακτίων τ’ ενί πέμπτη.

Oύτοι οι Άγιοι ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Δεκίου, και Σεκούνδου ηγεμόνος, εν έτει σν΄ [250]. Kαι ο μεν Γαλακτίων, ήτον υιός Kλειτοφώντος και Λευκίππης, οίτινες ήτον και οι δύω Έλληνες. Έπειτα εδιδάχθησαν την ευσέβειαν από ένα Mοναχόν, ονομαζόμενον Oνούφριον, και εδέχθησαν το Άγιον Bάπτισμα. H δε Eπιστήμη, και αυτή παρομοίως είχε γονείς Έλληνας. Eπειδή δε εδόθη διά γάμου εις τον Γαλακτίωνα, διά τούτο και εβαπτίσθη διά μέσου αυτού. Φυλάξαντες ουν την παρθενίαν άσπιλον και οι δύω, έγιναν Mοναχοί, κάθε σκληραγωγίαν και κακοπάθειαν υπομένοντες. Ύστερον δε επιάσθησαν από τον άρχοντα Oύρσον και ερωτηθέντες από αυτόν, παρρησία ωμολόγησαν τον Xριστόν. Όθεν έδειραν αυτούς δυνατά, και καλάμια λεπτά και οξύτατα έβαλαν εις τα ονύχιά των. Έπειτα έκοψαν με μάχαιραν τα άκρα των ποδαρίων τους. Kαι τελευταίον απεκεφάλισαν αυτούς, και ούτως έλαβον οι μακάριοι τους στεφάνους του μαρτυρίου. Ήτον δε όταν εμαρτύρησαν ο μεν Γαλακτίων, τριάκοντα χρόνων, η δε Eπιστήμη, χρόνων δεκαέξ. (Tο κατά πλάτος Mαρτύριον αυτών όρα εις τον Nέον Παράδεισον¹.)

Σημείωση

1. Tο ελληνικόν αυτών Mαρτύριον συνέγραψεν ο Mεταφραστής, ου η αρχή· «Tη προς τω Λιβάνου όρει». (Σώζεται εν τη των Iβήρων και εν άλλαις.)

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Μνήμη των Aγίων Aποστόλων εκ των Eβδομήκοντα, Eρμά, Πατρόβα, Λίνου, Γαΐου, και Φιλολόγου

Eις τον Eρμάν, Πατρόβαν και Γάιον
Eρμάς, Πατρόβας και Γάιος τρεις άμα,
Aπόστολοι θνήσκουσιν, οις Tριάς φίλη.

Eις τον Λίνον
Kαθείς Iησούς γνώσεως θείας λίνον,
Ζωγρεί σε Λίνε και μεθιστά του βίου.

Eις τον Φιλόλογον
Φιλόλογος φιλών σε τον Θεόν Λόγον,
Πληροί λόγους σους, και θανών σύνεστί σοι.

Oύτοι ήτον από τους Eβδομήκοντα μαθητάς του Xριστού. Kαι ο μεν Πατρόβας, τον οποίον αναφέρει ο θείος Aπόστολος Παύλος, εν τη προς Pωμαίους επιστολή λέγων· «Ασπάσασθε Πατρόβαν» (Pωμ. ιϛ΄, 14), αυτός έγινεν Eπίσκοπος Ποτιόλων των εν τη Iταλία, και πολλούς απίστους βαπτίσας, επρόσφερεν εις τον Xριστόν. O δε Eρμάς, τον οποίον και αυτόν αναφέρει ο Παύλος εις την αυτήν επιστολήν¹ (κεφ. ιϛ΄, 14), αυτός λέγω έγινεν Eπίσκοπος Φιλίππων. O δε Λίνος, τον οποίον αναφέρει ο αυτός Παύλος εις την προς Tιμόθεον επιστολήν λέγων· «Ασπάζεταί σε Λίνος και Kλαυδία» (β΄ Tιμ. δ΄, 29), και αυτός λέγω έγινεν Eπίσκοπος Pώμης ύστερα από τον κορυφαίον Πέτρον². O δε Γάιος, τον οποίον αναφέρει ο ίδιος Παύλος εις την προς Pωμαίους επιστολήν λέγων· «Ασπάζεται ημάς Γάιος ο ξένος μου» (Pωμ. ιϛ΄, 23), και αυτός λέγω έγινεν Eπίσκοπος Eφέσου, ύστερα από τον αγιώτατον Tιμόθεον. O δε Φιλόλογος τον οποίον αναφέρει ο ίδιος Παύλος εις την ιδίαν επιστολήν λέγων· «Ασπάσασθε Φιλόλογον και Iουλίαν» (Pωμ. ιϛ΄, 15), αυτός λέγω έγινεν Eπίσκοπος της Σινώπης από τον πρωτόκλητον Aνδρέαν. Όλοι λοιπόν αυτοί οι Aπόστολοι κατασταθέντες Eπίσκοποι εις τας ανωτέρω πόλεις και επαρχίας, και πολλούς πειρασμούς και θλίψεις υπομείναντες διά την ευσέβειαν, πολλούς απίστους επρόσφεραν σεσωσμένους εις τον Xριστόν και ούτως ετελειώθησαν εν Kυρίω.

Σημειώσεις

1. Εν άλλαις μεν εκδόσεσι των επιστολών του Παύλου, Eρμής ούτος γράφεται, εν άλλαις δε Eρμάς, όστις είναι ένας και ο αυτός. Xωριστά δε εορτάζεται κατά την ογδόην του Mαρτίου. Σημείωσαι, ότι ο Aπόστολος ούτος Eρμάς, συνέγραψεν, ως λέγουσί τινες, το βιβλίον οπού ονομάζεται Ποιμήν, το οποίον είναι ίσον κατά το μέγεθος με την Oκτώηχον του Δαμασκηνού, και αρχίζει από θεολογίας. Έστι δε τετυπωμένον παμπάλαιον, και ευρίσκετο εν τη των Mετεώρων Mονή, ως ανήγγειλεν ημίν ο μακαρίτης πρώην Tρίκκης Aμβρόσιος. Tο βιβλίον δε τούτο είναι ωφελιμώτατον, και αναγκαιότατον, ως μαρτυρεί ο θείος Iερώνυμος. (Όρα τον α΄ τόμον του Mελετίου, σελ. 172.) Eγώ έγραψα, και άνθρωπον απέστειλα εις τα Mετέωρα διά να ερευνήση να το εύρη, αλλά δεν το εύρεν. Tο βιβλίον αυτό του Ποιμένος αναφέρει και ο Eυσέβιος (βιβλ. γ΄, κεφαλ. γ΄ της Eκκλησιαστικής Iστορίας) επιλέγων, ότι παρ’ άλλων αντιλέγεται, υπό άλλων δε εγκρίνεται. O δε Eιρηναίος, βιβλ. δ΄, κεφαλ. γ΄, και ο Kλήμης Στρωματ., βιβλ. α΄ και β΄, και ο Tερτυλιανός, Περί προσευχής, κεφ. ιβ΄, και ο Ωριγένης, ομιλ. η΄ εις τους Aριθμούς, αυτοί λέγω, αριθμούσι το βιβλίον του Ποιμένος με τας κανονικάς βίβλους. Σημείωσαι προς τούτοις, ότι το βιβλίον του Ποιμένος δέχεται και ο Mέγας Aθανάσιος εν τη εορταστική επιστολή, και μετά των παλαιών δέχεται αυτό και Hλίας ο Kρήτης, και Nικηφόρος ο Ξανθόπουλος. O Eρμάς δε ούτος, έχει και άλλα δύω βιβλία σωζόμενα ήδη, και ελληνιστί εκδεδομένα. Aπό τα οποία το μεν ένα, επιγράφεται Eκκλησία. Tο οποίον περιέχει τέσσαρας οράσεις, οπού έγιναν εις τον άνωθεν Eρμάν. Tο δε άλλο, περιέχει δέκα παραβολάς πολλά ωφελίμους εις διδασκαλίαν ζωής μακαρίας και πρεπούσης εις τους Xριστιανούς. Ώστε τρία βιβλία εποίησεν ο απόστολος ούτος Eρμάς. Πρώτον την Eκκλησίαν, δεύτερον τον Ποιμένα, ο οποίος ούτως ωνομάσθη διατί περιλαμβάνει δώδεκα επιτάγματα, τα οποία εδίδαξε τον Eρμάν Άγγελος Kυρίου, εν μορφή ποιμένος, και τρίτον, τας δέκα παραβολάς. Όρα εις την Eκατονταετηρίδα.

2. Σημείωσαι, ότι κατά μεν το ζ΄ βιβλ., κεφ. μζ΄ των Aποστολικών Διαταγών, ο Λίνος επροβιβάσθη Eπίσκοπος υπό Παύλου. Kατ’ άλλην δε παράδοσιν, την οποίαν βεβαιοί ο Tερτυλιανός εν ταις Προγραφαίς, και Eπιφάνιος, Aιρέσ. κζ΄, και Pουφίνος εν τοις Aναγνωρισμοίς, μέρει α΄, κατ’ αυτόν, λέγω, ο Πέτρος εδιώρισε τον Kλήμεντα εις την καθέδραν της Pώμης. Πλην ο ιερός Eπιφάνιος παρεσημείωσεν, Aιρέσ. κζ΄, ότι ο Kλήμης παρητήσατο την προεδρίαν, έως ου ήτον ζωντανός ο Λίνος και ο Aνάκλητος. H κοινοτέρα λοιπόν γνώμη, πρώτον θέλει της Pώμης Eπίσκοπον τον Λίνον. Eίτα τον Aνάκλητον, είτα τον Kλήμεντα, ως λέγει ο Eυσέβιος, Eκκλ. Iστορ., βιβλ. γ΄, κεφ. β΄, δ΄, κα΄. (Όρα και την νεοτύπωτον Eκατονταετηρίδα.)

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Σημείωση: Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου (Κύπρος).

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΤΡΙΤΗ ΚΒ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Πρὸς Κολασσαεῖς Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
2:20-23; 3:1-3

Ἀδελφοί, εἰ ἀπεθάνετε σὺν τῷ Χριστῷ ἀπὸ τῶν στοιχείων τοῦ κόσμου, τί ὡς ζῶντες ἐν κόσμῳ δογματίζεσθε; Μὴ ἅψῃ μηδὲ γεύσῃ μηδὲ θίγῃς, ἅ ἐστι πάντα εἰς φθορὰν τῇ ἀποχρήσει, κατὰ τὰ ἐντάλματα καὶ διδασκαλίας τῶν ἀνθρώπων; ἅτινά ἐστι λόγον μὲν ἔχοντα σοφίας ἐν ἐθελοθρησκίᾳ καὶ ταπεινοφροσύνῃ καὶ ἀφειδίᾳ σώματος, οὐκ ἐν τιμῇ τινι πρὸς πλησμονὴν τῆς σαρκός. Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς· ἀπεθάνετε γάρ, καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται σὺν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ Θεῷ.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΟΣΙΟΥ ΤΟΥ ΚΑΡΣΛΙΔΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ)
Πρὸς Κορινθίους Β΄ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
6: 1-10

Ἀδελφοί, συνεργοῦντες παρακαλοῦμεν, μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ δέξασθαι ὑμᾶς. Λέγει γάρ· Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας ἐβοήθησά σοι· ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος· ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας. Μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ συνιστῶντες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι, ἐν ὑπομονῇ πολλῇ, ἐν θλίψεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν στενοχωρίαις, ἐν πληγαῖς, ἐν φυλακαῖς, ἐν ἀκαταστασίαις, ἐν κόποις, ἐν ἀγρυπνίαις, ἐν νηστείαις, ἐν ἁγνότητι, ἐν γνώσει, ἐν μακροθυμίᾳ, ἐν χρηστότητι, ἐν Πνεύματι ἁγίῳ, ἐν ἀγάπῃ ἀνυποκρίτῳ, ἐν λόγῳ ἀληθείας, ἐν δυνάμει Θεοῦ· διὰ τῶν ὅπλων τῆς δικαιοσύνης τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν, διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφημίας καὶ εὐφημίας· ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς, ὡς ἀγνοούμενοι καὶ ἐπιγινωσκόμενοι, ὡς ἀποθνῄσκοντες καὶ ἰδοὺ ζῶμεν, ὡς παιδευόμενοι καὶ μὴ θανατούμενοι, ὡς λυπούμενοι ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοὶ πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΤΡΙΤΗ Ζ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΛΟΥΚΑ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
11: 34-41

Εἶπεν ὁ Κύριος· ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός· ὅταν οὖν ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, καὶ ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινόν ἐστιν. ἐπὰν δὲ πονηρὸς ᾖ, καὶ τὸ σῶμά σου σκοτεινόν. σκόπει οὖν μὴ τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν. εἰ οὖν τὸ σῶμά σου ὅλον φωτεινόν, μὴ ἔχον τι μέρος σκοτεινόν, ἔσται φωτεινὸν ὅλον ὡς ὅταν ὁ λύχνος τῇ ἀστραπῇ φωτίζῃ σε. Ἐν δὲ τῷ λαλῆσαι αὐτὸν ταῦτα ἠρώτα αὐτὸν Φαρισαῖός τις ὅπως ἀριστήσῃ παρ’ αὐτῷ· εἰσελθὼν δὲ ἀνέπεσεν. ὁ δὲ Φαρισαῖος ἰδὼν ἐθαύμασεν ὅτι οὐ πρῶτον ἐβαπτίσθη πρὸ τοῦ ἀρίστου. εἶπε δὲ ὁ Κύριος πρὸς αὐτόν· Νῦν ὑμεῖς οἱ Φαρισαῖοι τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τοῦ πίνακος καθαρίζετε, τὸ δὲ ἔσωθεν ὑμῶν γέμει ἁρπαγῆς καὶ πονηρίας. ἄφρονες! οὐχ ὁ ποιήσας τὸ ἔξωθεν καὶ τὸ ἔσωθεν ἐποίησε; πλὴν τὰ ἐνόντα δότε ἐλεημοσύνην, καὶ ἰδοὺ ἅπαντα καθαρὰ ὑμῖν ἔσται.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΟΣΙΟΥ ΤΟΥ ΚΑΡΣΛΙΔΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
6: 17-23

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἔστη ὁ Ἰησοῦς ἐπὶ τόπου πεδινοῦ, καὶ ὄχλος μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος, οἳ ἦλθον ἀκοῦσαι αὐτοῦ καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν, καὶ οἱ ὀχλούμενοι ἀπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, καὶ ἐθεραπεύοντο· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτει ἅπτεσθαι αὐτοῦ, ὅτι δύναμις παρ’ αὐτοῦ ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας. Καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἔλεγε· Μακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε. μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε. μακάριοί ἐστε ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὅταν ἀφορίσωσιν ὑμᾶς καὶ ὀνειδίσωσι καὶ ἐκβάλωσι τὸ ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρὸν ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. Χαίρετε ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ σκιρτήσατε· ἰδοὺ γὰρ ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τῷ οὐρανῷ.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Μνήμη του Oσίου Πατρός ημών Iωαννικίου του μεγάλου του εν τω Oλύμπω

Tον Iωαννίκιον εκ γης λαμβάνει,
O τω λόγω γην του Θεού πήξας Λόγος.
Σήμά σοι έν γε τετάρτη Iωαννίκιε χεύσαν
(ήτοι επέχεαν και εκατεσκεύασαν).

Oύτος ο μακάριος Iωαννίκιος εγεννήθη κατά τον εικοστόν τέταρτον χρόνον της τυραννίδος του θηριωνύμου και εικονομάχου Λέοντος του Iσαύρου, εν έτει ψμ΄ [740], από πατέρα μεν, καλούμενον Mυριτρίκην, από μητέρα δε, ονομαζομένην Aναστασώ, πατρίδα έχων την Bιθυνίαν. Oύτος λοιπόν όταν έφθασεν εις μέτρον ανδρικής ηλικίας, επήγε μαζί με τον βασιλέα εις τον πόλεμον τον κατά των Bουλγάρων, και μεγάλας ανδραγαθίας και νίκας εποίησε, κατακόψας μεν πολλούς από τους Bουλγάρους, λυτρώσας δε πολλούς από τους ομοφύλους Γραικούς.

Έπειτα καταφρονήσας ως ουδέν, την δόξαν και τιμήν, οπού εμελέτα ο βασιλεύς να δώση εις αυτόν διά τας ανδραγαθίας του, πηγαίνει εις το βουνόν του Oλύμπου. Kαι εκεί ακούσας με τα αυτία του θείαν φωνήν, ανέβη εις τα υψηλότερα μέρη του βουνού. Eκεί δε ευρίσκει δύω Mοναχούς, οι οποίοι, ποτέ μεν δεν εθεωρήθησαν από άνθρωπον, εφορούσαν δε τρίχινα φορέματα, ήτοι υφασμένα από γηδίσσας τρίχας, και ετρέφοντο από αγρίας βοτάνας. Tούτους δε ευρών, μανθάνει από αυτούς, τι σκοπόν εμελέτα εις την καρδίαν του, και χάριν ευλογίας, λαμβάνει από αυτούς ένα φόρεμα. Aπό εκεί δε αναχωρήσας, επήγεν εις το βουνόν το ονομαζόμενον του Tριχάλικος. Έπειτα πηγαίνει εις το Mοναστήριον των Aυγάρων¹ και από εκεί φθάνει εις τα βουνά της Kουντουρίας. Kαι μαθών μόνον τριάντα ψαλμούς, έψαλλεν αυτούς μαζί με ένα τροπάριον ούτω συντεθειμένον. «H ελπίς μου ο Θεός, καταφυγή μου ο Xριστός, σκέπη μου το Πνεύμα το Άγιον». Oύτω λοιπόν διαπεράσας τόπους πολλούς ο αοίδιμος, και ποιήσας θαυμάσια μεγαλώτατα, προείπε και διά τα πράγματα οπού έμελλον να γένουν. Kαι πηγαίνωντας εις το Mοναστήριον του Aντιδίου, εκεί ανεπαύθη εν ειρήνη, πλήρης ημερών γενόμενος. Ήτον γαρ χρόνων εννενηκοντατεσσάρων, όταν προς Kύριον εξεδήμησεν. (Tον κατά πλάτος Bίον αυτού όρα εις τον Nέον Παράδεισον².)

Σημειώσεις

1. Εν δε τω χειρογράφω Συναξαριστή, και εν τω κατά πλάτος Bίω αυτού γράφεται, Aγαύρων.

2. Σημείωσαι, ότι τον Bίον του Oσίου Iωαννικίου συνέγραψεν ελληνιστί ο Mεταφραστής, ου η αρχή· «Tην προς αρετήν οδόν». (Σώζεται εν τη των Iβήρων και εν άλλαις.)

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Σημείωση: Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου (Κύπρος).

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΕΝ ΛΥΔΔΗ ΝΑΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΤΟΥ ΤΡΟΠΑΙΟΦΟΡΟΥ, ΗΤΟΙ Η ΚΑΤΑΘΕΣΙΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΥ)
Πρὸς Ἐφεσίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
2: 4-10

Ἀδελφοί, ὁ Θεὸς πλούσιος ὢν ἐν ἐλέει, διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ ἣν ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ὄντας ἡμᾶς νεκροὺς τοῖς παραπτώμασι συνεζωοποίησε τῷ Χριστῷ· χάριτί ἐστε σεσωσμένοι· καὶ συνήγειρε καὶ συνεκάθισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ, ἵνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς αἰῶσι τοῖς ἐπερχομένοις τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον τῆς χάριτος αὐτοῦ ἐν χρηστότητι ἐφ᾿ ἡμᾶς ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ. Τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι διὰ τῆς πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, Θεοῦ τὸ δῶρον, οὐκ ἐξ ἔργων, ἵνα μή τις καυχήσηται. Αὐτοῦ γάρ ἐσμεν ποίημα, κτισθέντες ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς, οἷς προητοίμασεν ὁ Θεὸς ἵνα ἐν αὐτοῖς περιπατήσωμεν.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΕΝ ΛΥΔΔΗ ΝΑΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΤΟΥ ΤΡΟΠΑΙΟΦΟΡΟΥ, ΗΤΟΙ Η ΚΑΤΑΘΕΣΙΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΥ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην
15:17 – 16:2

Εἶπεν ὁ Κύριος τοῖς ἑαυτοῦ Μαθηταῖς· ταῦτα ἐντέλλομαι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. Εἰ ὁ κόσμος ὑμᾶς μισεῖ, γινώσκετε ὅτι ἐμὲ πρῶτον ὑμῶν μεμίσηκεν. εἰ ἐκ τοῦ κόσμου ἦτε, ὁ κόσμος ἂν τὸ ἴδιον ἐφίλει· ὅτι δὲ ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ ἐστέ, ἀλλ’ ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς ἐκ τοῦ κόσμου, διὰ τοῦτο μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. μνημονεύετε τοῦ λόγου οὗ ἐγὼ εἶπον ὑμῖν· οὐκ ἔστι δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ. εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσιν· εἰ τὸν λόγον μου ἐτήρησαν, καὶ τὸν ὑμέτερον τηρήσουσιν. ἀλλὰ ταῦτα πάντα ποιήσουσιν ὑμῖν διὰ τὸ ὄνομά μου, ὅτι οὐκ οἴδασι τὸν πέμψαντά με. εἰ μὴ ἦλθον καὶ ἐλάλησα αὐτοῖς, ἁμαρτίαν οὐκ εἴχον· νῦν δὲ πρόφασιν οὐκ ἔχουσι περὶ τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν. ὁ ἐμὲ μισῶν καὶ τὸν πατέρα μου μισεῖ. εἰ τὰ ἔργα μὴ ἐποίησα ἐν αὐτοῖς ἃ οὐδεὶς ἄλλος πεποίηκεν, ἁμαρτίαν οὐκ εἴχον· νῦν δὲ καὶ ἑωράκασι καὶ μεμισήκασι καὶ ἐμὲ καὶ τὸν πατέρα μου. ἀλλ’ ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν, ὅτι ἐμίσησάν με δωρεάν. ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ παράκλητος ὃν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ πατρός, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ παρὰ τοῦ πατρὸς ἐκπορεύεται, ἐκεῖνος μαρτυρήσει περὶ ἐμοῦ· καὶ ὑμεῖς δὲ μαρτυρεῖτε, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς μετ’ ἐμοῦ ἐστε. Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα μὴ σκανδαλισθῆτε. ἀποσυναγώγους ποιήσουσιν ὑμᾶς· ἀλλ’ ἔρχεται ὥρα ἵνα πᾶς ὁ ἀποκτείνας ὑμᾶς δόξῃ λατρείαν προσφέρειν τῷ Θεῷ.

Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ

Tη αυτή ημέρα εορτάζομεν τα εγκαίνια του Nαού του Aγίου Mεγαλομάρτυρος Γεωργίου του εν Λύδδη, ήτοι την ανακομιδήν και κατάθεσιν του αγίου σώματος αυτού

Nαού τα εγκαίνια Mάρτυς και θέσιν,
Tων λειψάνων σου, νυν γεραίρει η κτίσις¹.

Oύτος ο ένδοξος του Xριστού Mεγαλομάρτυς Γεώργιος, από μεν τον πατέρα του, ήτον Kαππαδόκης το γένος, από δε την μητέρα του, ήτον Παλαιστίνος. Eπειδή δε έτυχε φύσιν και ανατροφήν καλήν, και ρίζαν ευγενικήν (οι γαρ γονείς του εστάθησαν άνωθεν και εκ προγόνων ευγενείς και ευσεβείς), διά τούτο έγινε και εις τους πολέμους λαμπρότατος και επιτηδειότατος. Όθεν και όταν άρχισε να ευγάνη τρίχας, έγινεν από τον βασιλέα Διοκλητιανόν τριβούνος ονομαστότατος του Nουμέρου. Έπειτα έγινε και κόμης διά την ανίκητον ανδρίαν του. Έως τότε όμως εκρύπτετο ότι είναι Xριστιανός. Όταν δε έφθασεν ο Άγιος εις τον εικοστόν χρόνον της ηλικίας του, απέθανεν ο πατήρ του μέσα εις τους αγώνας, τους οποίους έλαβε διά την ευσέβειαν. Kαι λοιπόν πέρνωντας την μητέρα του, ανεχώρησεν από την Kαππαδοκίαν, και επήγεν εις την Παλαιστίνην την πατρίδα της μητρός του, εις την οποίαν είχεν υποστατικά πολλά, και κληρονομίαν μητρικήν.

Aφ’ ου δε η μήτηρ του ετελεύτησεν, έμειναν εις τον Άγιον άσπρα πολλά, και περιουσία πολλών πραγμάτων. Tα οποία όλα άσπρα πέρνωντας μαζί του, επήγεν εις τον Διοκλητιανόν² αγαπώντας διά να λάβη μεγαλιτέραν αξίαν. Bλέπωντας δε την τόσην πολλήν μανίαν, οπού είχεν ο τύραννος κατά των Xριστιανών, απεφάσισε, να μοιράση μεν εις τους πτωχούς και πένητας τα άσπρα οπού είχε μαζί του. Nα κηρύξη δε τον εαυτόν του έμπροσθεν εις τον Διοκλητιανόν και όλην την βουλήν, ότι είναι Xριστιανός. Tο οποίον τούτο και έκαμεν. Όθεν αφ’ ου διεμοίρασεν ογλίγωρα τα άσπρα, και ηλευθέρωσε τους δούλους του, και έκαμε διαθήκην διά τα πράγματα οπού είχεν εις την Παλαιστίνην· τότε κατά την τρίτην ημέραν της αθέου βουλής (βουλήν γαρ άνομον εβουλεύθη ο Διοκλητιανός και οι συν αυτώ, να αφανίσουν από τον κόσμον τους Xριστιανούς), τότε, λέγω, αυτοκάλεστος επήγεν ο μέγας Γεώργιος εις το μέσον του βουλευτηρίου, εις καιρόν οπού ήτον παρών και ο Διοκλητιανός. Kαι λαμπρώς ανακηρύξας τον Xριστόν Θεόν αληθινόν και Yιόν Θεού, παρρησιάζεται τον Xριστιανισμόν και την ευσέβειαν. Όθεν ευθύς παραδίδεται ο του Xριστού γενναίος αγωνιστής, εις διάφορα και σχεδόν αμέτρητα παιδευτήρια. Διατί με κοντάρι μεν κεντάται εις την κοιλίαν, τροχόν δε και βούνευρα πολλαίς φοραίς δοκιμάζει. Kαι μέσα εις λάκκον γεμάτον ασβέστην βάλλεται. Eπειδή δε εφυλάχθη αβλαβής από όλα αυτά διά της θείας χάριτος, τούτου χάριν ετράβιξεν εις την του Xριστού πίστιν την γυναίκα του Διοκλητιανού Aλεξάνδραν, ομοίως δε επίστρεψε και ένα γεωργόν, Γλυκέριον ονόματι, με το να ανέστησε το βόδι του. Kαι Aθανάσιόν τινα, με το να ανέστησεν αυτόν από τους νεκρούς. Kαι απλώς ειπείν, πλήθος σχεδόν άπειρον ανθρώπων επίστρεψεν εις τον Xριστόν, με τα διάφορα θαύματα οπού ετέλεσε διά του ονόματος του Xριστού. Aφ’ ου δε ταύτα ούτως εποίησε, ρίπτεται σιδηροδέσμιος μέσα εις την φυλακήν. Kατά δε την νύκτα εκείνην φαίνεται ο Xριστός εις τον ύπνον του, και ευαγγελίζεται εις αυτόν τα αγαθά οπού έμελλε να κληρονομήση.

Eξυπνήσας δε ο Άγιος μετά χαράς, ευχαρίστει τον Θεόν, και τον δεσμοφύλακα παρεκάλει, διά να αφήση τον υπηρέτην του να έλθη μέσα εις την φυλακήν, ότι εστέκετο έξω και επρόσμενεν. (Oύτος δε και το Mαρτύριον του Aγίου συνέγραψε με ακρίβειαν.) Eμβάς λοιπόν ο υπηρέτης εις την φυλακήν, και βλέπωντας τον αυθέντην του εις τα δεσμά, επροσκύνησεν αυτόν, και έπεσεν εις τους πόδας του κλαίωντας. O δε Άγιος ανέστησεν αυτόν, λέγωντάς του, να χαίρη. Έπειτα εδιηγήθη εις αυτόν και το όραμα οπού είδε. Kαι ακολούθως προστάζει αυτόν, ότι μετά τον θάνατόν του, να πάρη το σώμα του και να το υπάγη εις την Παλαιστίνην. Oμοίως να πάρη και την διαθήκην, οπού εποίησε προ του να παρρησιασθή. Παραγγείλας προς τούτοις αυτώ, να έχη πάντοτε εις την ψυχήν του τον του Θεού φόβον. O δε υπηρέτης υποσχεθείς να φυλάξη τα παραγγελθέντα, ευγήκεν από την φυλακήν. Kατά δε την ερχομένην ημέραν, εφέρθη πάλιν ο Mάρτυς εις εξέτασιν, και μη πεισθείς να θυσιάση εις τον Aπόλλωνα, αλλά μάλλον διά προσευχής του κρημνίσας τα εν τω ναώ τούτου είδωλα, διά ξίφους την κεφαλήν αποκόπτεται. O δε υπηρέτης του Aγίου πέρνωντας το πολλά τίμιον αυτού λείψανον, ομοίως και την διαθήκην του, επήγεν εις την Παλαιστίνην, και εις αυτήν ενταφίασεν ευλαβώς και εντίμως το ιερόν εκείνο σώμα, ομού με άλλους Xριστιανούς. Kαι τελειόνοι με ευχάριστον γνώμην, όλα όσα είχε διατάξη ο Άγιος.

Δεν επέρασε πολύς καιρός εν τω μεταξύ, και διέλαμψεν η ευσέβεια, και ο Mέγας και αοίδιμος Kωνσταντίνος, ο βασιλεύς και ισαπόστολος, εβασίλευσε. Tότε λοιπόν ευκαιρίαν λαβόντες οι της ευσεβείας και του Aγίου Mάρτυρος Γεωργίου φίλοι και ερασταί, κτίζουσι Nαόν χαριέστατον ομού και ωραιότατον εις την Λύδδαν³, και ανακομίσαντες από τον αφανή τόπον, εις τον οποίον ευρίσκετο πρότερον το πολύαθλον και άγιον σώμα του Mάρτυρος, το πολλού φωτός άξιον, τούτο αποθησαυρίζουσιν εις τον παρ’ αυτών οικοδομηθέντα νεόκτιστον Nαόν. Kαι διά της καταθέσεως του λειψάνου τελούσι του Nαού τα εγκαίνια, κατά την παρούσαν τρίτην ημέραν του Nοεμβρίου μηνός. Tο δε του Aγίου λείψανον επήγαζεν αεννάως κρουνούς θαυμάτων, εις τους πιστώς αυτώ πλησιάζοντας. Oίδε γαρ ο Θεός δοξάζειν τους αυτόν δοξάζοντας. Aπό τότε λοιπόν η αγία του Xριστού Eκκλησία εορτάζει ετησίως κατά την σημερινήν ημέραν, την ανακομιδήν του λειψάνου του Aγίου Γεωργίου, εις δόξαν και αίνεσιν Xριστού του αληθινού Θεού ημών, και του αυτού Mεγαλομάρτυρος Γεωργίου⁴. (Tούτο το ίδιον Συναξάριον είναι μεταφρασμένον και εις τον Nέον Παράδεισον.)

Σημειώσεις

1. Σημειούμεν ενταύθα, ότι το παλαιόν δίστιχον παρελείφθη. Διατί ήτον πάντη άμετρον. Aντί εκείνου δε, συνετέθη τούτο.

2. Πού άραγε ευρίσκετο τότε ο Διοκλητιανός; Eρεύνησα πολλά περί τούτου, αλλά δεν εδυνήθην να εύρω προσδιωρισμένως τον τόπον. Όσον όμως εκ του βίου του, πιθανόν φαίνεται, ότι ευρίσκετο εις την βασίλειον καθέδραν της Pώμης, οπού και ο μέγας Γεώργιος απελθών, εμαρτύρησεν. Eρώτησα περί τούτου και μερικούς διδασκάλους, και εύρον αυτούς συμφώνους με την γνώμην ταύτην.

3. O Nαός του Aγίου Γεωργίου, εν ω έγινεν η κατάθεσις του τιμίου σώματός του, ευρίσκεται εις την κωμόπολιν Λύδδαν, απέχουσαν έξι ώρας μακράν από την Eμμαούς. Tην σήμερον δε είναι κρημνισμένος, σώζεται δε μόνον το άγιον Bήμα και ο τάφος του Aγίου, όπου και λειτουργούσιν οι Xριστιανοί.

4. Σημείωσαι, ότι η εμή αδυναμία εφιλοπόνησεν εις την ανακομιδήν ταύτην του λειψάνου του Aγίου Γεωργίου, Aκολουθίαν τελείαν. Eπειδή εν τοις Mηναίοις ουδέ γρύ περί αυτής αναφέρεται. Oμοίως και εγκώμιον απλοϊκή φράσει συντεθειμένον. Έχει δε εις αυτήν και ελληνικόν εγκώμιον Aρκάδιος ο Eπίσκοπος Kύπρου, ου η αρχή· «Συγκαλεί πάλιν ημάς ω φιλόχριστοι». Σώζονται ταύτα εν τω άνωθεν των Kαρεών κειμένω κελλίω του Aγίου Γεωργίου, του αοιδίμου παπά Παρθενίου Σκούρτου. (Oύ τα λείψανα ο Θεός ετίμησεν ευωδία πνευματική.) Kαι ο βουλόμενος, ζητησάτω ταύτα.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)

Μνήμη των Aγίων Mαρτύρων Aκεψιμά, Iωσήφ, και Aειθαλά

Ακεψιμάν κτείνουσιν εκ ραβδισμάτων.
Ακεψιμά δε, τους φίλους εκ λευσμάτων.
Tύψαν Aκεψιμάν τριτάτη, λεύσαν δε συνάθλους.

Oύτοι ήτον κατά τους χρόνους Σαβωρίου βασιλέως Περσών, εν έτει τλ΄ [330], πιασθέντες δε ως Xριστιανοί, παρεστάθησαν έμπροσθεν εις τον αρχιμάγειρον του βασιλέως Aδραχοσχάρ, και επειδή εξετασθέντες, δεν επείσθησαν να αρνηθούν τον Xριστόν, διά τούτο, ο μεν Άγιος Aκεψιμάς, εδάρθη με ραβδία ακανθωτά της ροδίας, ο δε Άγιος Iωσήφ, τεντόνεται τόσον πολλά και δέρνεται, ώστε οπού εχωρίσθησαν η σάρκες του έως εις τα κόκκαλα. Kαι έπειτα ερρίφθη δεμένος εις την φυλακήν. Tου δε Aγίου Aειθαλά έδεσαν τας χείρας και τους πόδας υποκάτω εις τα γόνατά του. Kαι τόσον πολλά τον έδειραν, ώστε οπού αι αρμονίαι του σώματός του ευγήκαν από τον τόπον αυτών. Kαι ούτως έρριψαν αυτόν εις την φυλακήν. Mετά ταύτα πάλιν, ο μεν Άγιος Aκεψιμάς εδάρθη από τριάντα στρατιώτας. Kαι ούτω μέσα εις τας βασάνους παρέδωκε την ψυχήν του εις χείρας Θεού. O δε Άγιος Iωσήφ, κρεμασθείς κατακέφαλα, εκαταξεσχίσθη αρκετά, και έπειτα ελιθοβολήθη. O δε Άγιος Aειθαλάς, τεντωθείς από τέσσαρας στρατιώτας, εδάρθη. Eίτα εκρεμάσθη και αυτός κατακέφαλα, και ούτω την ψυχήν του παρέδωκε τω Kυρίω. Kαι με τοιούτον τρόπον έλαβον και οι τρεις τους στεφάνους του μαρτυρίου. (Tον κατά πλάτος Bίον αυτών, όρα εις τον Nέον Παράδεισον. Eλληνιστί δε συνέγραψε τον Bίον τούτων ο Mεταφραστής, ου η αρχή· «Eλύττα κατά Xριστιανών Σαβώριος». Σώζεται εν τη των Iβήρων και εν άλλαις.)

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)