Κήρυγμα Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου κατὰ τὴ Θεία Λειτουργία τὴν Κυριακὴ Πρὸ τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, ποὺ τελέσθηκε στὸν ἱερὸ ναὸ Παναγίας Ἰαματικῆς τῆς κοινότητος Λεμίθου τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Μόρφου (10.09.2023).
Ψάλλει ὁ Πρωτοψάλτης τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μόρφου κ. Μάριος Ἀντωνίου.
Τὸ Εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς πρὸ τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἐκφωνεῖ ὁ Ἀρχιδιάκονος τῆς Ἱ. Μ. Μόρφου π. Ἐλπίδιος Χατζημιχαήλ.
Πάτερ μου να έχεις έγνοια τη μαθητεία της χάριτος και τότε θα είσαι χαριτωμένος πρεσβύτερος και θα μπορείς να συνομιλείς με όποια γλώσσα θέλεις, ουχί των φιλολόγων, ουχί των ακαδημαϊκών θεολόγων αλλά αυτών που γνωρίζουν την εμπειρία της προσευχής, της μετάνοιας και των λειτουργικών μυστηρίων, αυτή τη γλώσσα να μάθεις.
Τα αρχαία ελληνικά θα μας χρειαστούν όταν θα πραγματοποιηθεί η προφητεία του Αγίου Παϊσίου, που είπε, ότι θα ᾿ρθει η εποχή που όλοι θα μαθαίνουν αρχαία ελληνικά, όχι επειδή θα τα έχει ανάγκη η Εκκλησία, αλλά θα τα έχει ανάγκη η σύγχρονη επιστήμη της πληροφορικής, την οποίαν επίσης καλώς κατέχεις.
Θα έχει τέτοια διευρυμένη γνώση ο μελλοντικός ηλεκτρονικός υπολογιστής, που η μόνη μνήμη που θα δέχεται πρέπει να είναι πλούσια, ακριβής, σοφή αλλά και σαφής δηλαδή το σοφόν να είναι σαφές και αυτό μόνο στη διαχρονική γλώσσα της ελληνικής συναντάται.
Μέχρι τότε όμως, να καταλάβομε τα οχυρά της μετανοίας, της προσευχής και της έλευσης και αποδημίας της Θείας Χάριτος, τότε θα ᾿σαι παπάς. Όταν θα μιλάς με την κοτζιάκαρη (γριά) και θα μάθεις τις δικές της συχνότητες, τις οποίες εμείς οι περισπούδαστοι πολλές φορές αγνοούμε αφού αυτές είναι οι συχνότητες του ουρανού, και είναι οι συχνότητες της αγάπης της θυσιαστικής.
Απόσπασμα λόγου Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου κατά τη χειροτονία του διακόνου Σταύρου Λαού σε πρεσβύτερο στον ιερό ναό Οσίων Βαρνάβα και Ιλαρίωνος (10.11.2019).
– Γέροντα, γιατί κατήργησαν τους τόνους από την γραμματική;
– Τώρα, όπως οι άνθρωποι δεν σηκώνουν τίποτε και τα πετούν όλα, έτσι και τα γράμματα δεν σηκώνουν τίποτε, ούτε οξείες ούτε περισπωμένες! Και όπως όλοι τρέχουν, δεν βάζουν ούτε τελεία!
Βλέπω μια γλώσσα που γράφουν μερικοί! Διάβαζα σε μία μετάφραση της Καινής Διαθήκης: «Από την Αίγυπτο κάλεσα τον γιο μου». Δεν ταιριάζει, βρε παιδί! Δεν ξεχωρίζει το ιερό από το ανίερο! Γράφουν έτσι, δήθεν για να είναι όλα ίδια, να υπάρχη ομοιομορφία στην γλώσσα. Ποιος, ακόμη και από το πιο τελευταίο χωριό, δεν θα καταλάβαινε, αν έγραφε «τον υιόν μου»;
Άκουσα μια φορά στο Άγιον Όρος σε μια ανάγνωση: «Το ψωμί και το κρασί που κάνουν την Μεταλαβιά». Δεν ταιριάζει· πως να το κάνουμε; Ποιος δεν ξέρει τι θα πη «άρτος» και «οίνος»;
– Λένε, Γέροντα, ότι θα αντικαταστήσουν το ελληνικό αλφάβητο με το λατινικό.
– Άσ’ τα, δεν θα σταθούν αυτά· δεν θα σταθούν. Ευτυχώς που ο Θεός και από το στραβό και από το κακό βγάζει καλό, αλλιώς θα ήμασταν χαμένοι. Δεν χάθηκε η Παράδοση, η γλώσσα τότε που τα είχαν όλα σε χειρόγραφα και δεν υπήρχαν ούτε φωτοτυπικά ούτε τίποτε και θα χαθή τώρα που βγήκαν τόσα μέσα; Όχι, δεν πρόκειται να χαθή, ό,τι και να κάνουν οι άνθρωποι. Βλέπετε και οι Ρώσοι πρόσφυγες πως κράτησαν τα έθιμά τους! Αυτό που τους βοήθησε ήταν που ήξεραν την ποντιακή γλώσσα. Κράτησαν έτσι την Παράδοση μέσα τους. Αλλά, παρ’ όλο που τους δόθηκε λίγη ελευθερία, έφυγαν από την Ρωσία, για να βρουν ελευθερία, γιατί και πάλι ήταν σαν ένα πουλάκι που το έβγαλαν από το κλουβί και το άφησαν μέσα στο δωμάτιο ελεύθερο. Δεν θα στενοχωριόταν και εκεί; Φαντασθήτε πως ήταν πριν οι καημένοι!
Είναι και μερικοί που πάνε να κάνουν μια νέα γλώσσα. Η ελληνική όμως γλώσσα έχει «γλώσσα» από τις πύρινες Γλώσσες της Πεντηκοστής! Το δόγμα της πίστεώς μας καμμιά γλώσσα δεν μπορεί να το αποδώση. Γι’ αυτό οικονόμησε ο Θεός και η Παλαιά Διαθήκη μεταφράσθηκε από τους Εβδομήκοντα στην ελληνική γλώσσα και το Ευαγγέλιο γράφτηκε στην ελληνική γλώσσα. Αν δεν ξέρη Αρχαία Ελληνικά κανείς και ασχολήται με το δόγμα, μπορεί να πλανηθή. Και εμείς καταργήσαμε τα Αρχαία από τα σχολεία! Μετά από λίγο θα έρχωνται Γερμανοί να διδάσκουν Αρχαία στα δικά μας Πανεπιστήμια. Τότε θα καταλάβουν οι δικοί μας την αξία που έχουν τα Αρχαία Ελληνικά, αφού πρώτα γίνουν ρεζίλι, και θα πουν: «Για δες η Εκκλησία που κρατούσε τα Αρχαία»!
Πάνε να εξαφανίσουν ένα ορθόδοξο έθνος. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Ένα ορθόδοξο έθνος σήμερα είναι μεγάλη υπόθεση! Παλιά είχαμε την φιλοσοφία. Η Αγία Αικατερίνη με βάση την φιλοσοφία αποστόμωσε τους φιλοσόφους. Οι φιλόσοφοι ετοίμασαν τον δρόμο για τον Χριστιανισμό. Το Ευαγγέλιο γράφτηκε στα ελληνικά και διαδόθηκε στον κόσμο. Μετά οι Έλληνες προχώρησαν να φωτίσουν και τους Σλαύους. Σε μερικούς δεν συμφέρει να υπάρχη η Ελλάδα. «Μας κάνει κακό, λένε. Πρέπει να την εξαφανίσουμε».
ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ – ΛΟΓΟΙ Α΄ ΜΕ ΠΟΝΟ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ – ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟ
Σημείωση: Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου (Κύπρος).
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΤΡΙΤΗ ΙΕ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
2:21; 3:1-7
Ἀδελφοί, οὐκ ἀθετῶ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ· εἰ γὰρ διὰ νόμου δικαιοσύνη, ἄρα Χριστὸς δωρεὰν ἀπέθανεν. Ὦ ἀνόητοι Γαλάται, τίς ὑμᾶς ἐβάσκανε τῇ ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθαι, οἷς κατ᾽ ὀφθαλμοὺς ᾽Ιησοῦς Χριστὸς προεγράφη ἐσταυρωμένος; Τοῦτο μόνον θέλω μαθεῖν ἀφ᾽ ὑμῶν· ἐξ ἔργων νόμου τὸ πνεῦμα ἐλάβετε ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως; οὕτως ἀνόητοί ἐστε; ἐναρξάμενοι Πνεύματι νῦν σαρκὶ ἐπιτελεῖσθε; τοσαῦτα ἐπάθετε εἰκῇ; εἴ γε καὶ εἰκῇ. Ὁ οὖν ἐπιχορηγῶν ὑμῖν τὸ Πνεῦμα καὶ ἐνεργῶν δυνάμεις ἐν ὑμῖν ἐξ ἔργων νόμου ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως; καθὼς ᾽Αβραὰμ ἐπίστευσεν τῷ Θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. Γινώσκετε ἄρα ὅτι οἱ ἐκ πίστεως, οὗτοί εἰσι υἱοί ᾽Αβραάμ.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΠΡΟΕΟΡΤΙΟΝ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην
11: 47-54
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ συνήγαγον οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι συνέδριον κατὰ τοῦ Ἰησοῦ λέγοντες· Τί ποιοῦμεν, ὅτι οὗτος ὁ ἄνθρωπος πολλὰ σημεῖα ποιεῖ; ἐὰν ἀφῶμεν αὐτὸν οὕτω, πάντες πιστεύσουσιν εἰς αὐτόν, καὶ ἐλεύσονται οἱ Ρωμαῖοι καὶ ἀροῦσιν ἡμῶν καὶ τὸν τόπον καὶ τὸ ἔθνος. εἷς δέ τις ἐξ αὐτῶν Καϊάφας, ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου, εἶπεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς οὐκ οἴδατε οὐδέν, οὐδὲ διαλογίζεσθε ὅτι συμφέρει ὑμῖν ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόληται. τοῦτο δὲ ἀφ’ ἑαυτοῦ οὐκ εἶπεν, ἀλλὰ ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου προεφήτευσεν ὅτι ἔμελλεν ὁ Ἰησοῦς ἀποθνήσκειν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, καὶ οὐχ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους μόνον, ἀλλ’ ἵνα καὶ τὰ τέκνα τοῦ Θεοῦ τὰ διεσκορπισμένα συναγάγῃ εἰς ἕν. ἀπ’ ἐκείνης οὖν τῆς ἡμέρας συνεβουλεύσαντο ἵνα ἀποκτείνωσιν αὐτόν. Ἰησοῦς οὖν οὐκέτι παρρησίᾳ περιεπάτει ἐν τοῖς Ἰουδαίοις, ἀλλὰ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν χώραν ἐγγὺς τῆς ἐρήμου, εἰς Ἐφραὶμ λεγομένην πόλιν, κἀκεῖ διέτριβε μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ.
Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ
Λόγος π. Χριστόδουλου Ἐρημάκη καὶ προσφώνηση Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου κατὰ τὴν προχείριση τοῦ π. Χριστόδουλου σὲ Οἰκονόμο κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ ἀρχιερατικοῦ πανηγυρικοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς τοῦ Γενεθλίου τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ποὺ τελέσθηκε στὴν ἱερὰ μονὴ Παναγίας τοῦ Ἄρακος παρὰ τὴν κοινότητα Λαγουδερῶν τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Μόρφου (07.09.2023).
Ψάλλει ὁ Πρωτοψάλτης τῆς Ἱ. Μ. Μόρφου κ. Μάριος Ἀντωνίου.
Σημείωση: Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου (Κύπρος).
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ ΙΕ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
2: 11-16
Ἀδελφοί, ὅτε ἦλθεν Πέτρος εἰς ᾽Αντιόχειαν, κατὰ πρόσωπον αὐτῷ ἀντέστην, ὅτι κατεγνωσμένος ἦν. Πρὸ τοῦ γὰρ ἐλθεῖν τινας ἀπὸ ᾽Ιακώβου μετὰ τῶν ἐθνῶν συνήσθιεν· ὅτε δὲ ἦλθον, ὑπέστελλεν καὶ ἀφώριζεν ἑαυτόν, φοβούμενος τοὺς ἐκ περιτομῆς. Καὶ συνυπεκρίθησαν αὐτῷ καὶ οἱ λοιποὶ ᾽Ιουδαῖοι, ὥστε καὶ Βαρνάβας συναπήχθη αὐτῶν τῇ ὑποκρίσει. Ἀλλ᾽ ὅτε εἶδον ὅτι οὐκ ὀρθοποδοῦσι πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου, εἶπον τῷ Κηφᾷ ἔμπροσθεν πάντων. Εἰ σὺ ᾽Ιουδαῖος ὑπάρχων ἐθνικῶς ζῇς καὶ οὐκ ᾽Ιουδαϊκῶς, τί τὰ ἔθνη ἀναγκάζεις ᾽Ιουδαΐζειν; ῾Ημεῖς φύσει ᾽Ιουδαῖοι καὶ οὐκ ἐξ ἐθνῶν ἁμαρτωλοί, εἰδότες δὲ ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου ἐὰν μὴ διὰ πίστεως ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ· καὶ ἡμεῖς εἰς Χριστὸν ᾽Ιησοῦν ἐπιστεύσαμεν, ἵνα δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως Χριστοῦ καὶ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου· , διότι οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου πᾶσα σάρξ.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΠΡΟΕΟΡΤΙΟΝ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην
12: 19-36
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ συμβούλιον ἔποίησαν οἱ Φαρισαῖοι κατὰ τοῦ Ἰησοῦ καὶ εἶπον πρὸς ἑαυτούς· Θεωρεῖτε ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν; ἴδε ὁ κόσμος ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθεν. Ἦσαν δέ τινες Ἕλληνες ἐκ τῶν ἀναβαινόντων ἵνα προσκυνήσωσιν ἐν τῇ ἑορτῇ. οὗτοι οὖν προσῆλθον Φιλίππῳ τῷ ἀπὸ Βηθσαϊδὰ τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἠρώτων αὐτὸν λέγοντες· Κύριε, θέλομεν τὸν Ἰησοῦν ἰδεῖν. ἔρχεται Φίλιππος καὶ λέγει τῷ Ἀνδρέᾳ, καὶ πάλιν Ἀνδρέας καὶ Φίλιππος καὶ λέγουσι τῷ Ἰησοῦ· ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀπεκρίνατο αὐτοῖς λέγων· Ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἀποθάνῃ, αὐτὸς μόνος μένει· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ, πολὺν καρπὸν φέρει. ὁ φιλῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολέσει αὐτήν, καὶ ὁ μισῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ, εἰς ζωὴν αἰώνιον φυλάξει αὐτήν. ἐὰν ἐμοί διακονῇ τις, ἐμοὶ ἀκολουθείτω, καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται· καὶ ἐάν τις ἐμοὶ διακονῇ, τιμήσει αὐτὸν ὁ πατήρ. Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται, καὶ τί εἴπω; Πάτερ, σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης. ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην. πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· Καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω. ὁ οὖν ὄχλος ὁ ἑστὼς καὶ ἀκούσας ἔλεγε βροντὴν γεγονέναι· ἄλλοι ἔλεγον· Ἄγγελος αὐτῷ λελάληκεν. ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· Οὐ δι’ ἐμὲ αὕτη ἡ φωνὴ γέγονεν, ἀλλὰ δι’ ὑμᾶς. νῦν κρίσις ἐστὶ τοῦ κόσμου τούτου, νῦν ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου ἐκβληθήσεται ἔξω· κἀγὼ ἐὰν ὑψωθῶ ἐκ τῆς γῆς, πάντας ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτόν. τοῦτο δὲ ἔλεγεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ ἤμελλεν ἀποθνήσκειν. ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ὄχλος· Ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐκ τοῦ νόμου ὅτι ὁ Χριστὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ πῶς σὺ λέγεις, δεῖ ὑψωθῆναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; τίς ἐστιν οὗτος ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου; εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἔτι μικρὸν χρόνον τὸ φῶς μεθ’ ὑμῶν ἐστι· περιπατεῖτε ἕως τὸ φῶς ἔχετε, ἵνα μὴ σκοτία ὑμᾶς καταλάβῃ· καὶ ὁ περιπατῶν ἐν τῇ σκοτίᾳ οὐκ οἶδεν ποῦ ὑπάγει. ἕως τὸ φῶς ἔχετε, πιστεύετε εἰς τὸ φῶς ἵνα υἱοὶ φωτὸς γένησθε.
Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ
Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, με την ευκαιρία της εορτής της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, στην Ιερά Μονή του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) θα τελεστούν οι πιο κάτω ακολουθίες:
Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, με την ευκαιρία της πανηγύρεως της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού (κατά την οποία πανηγυρίζει στην προσφυγιά η κατεχόμενη από τους Τούρκους κοινότητα Κάτω Ζώδιας, της μητροπολιτικής περιφέρειας Μόρφου), στον Ιερό Ναό Αγίων Βαρνάβα και Ιλαρίωνος (Περιστερώνα Μόρφου) θα τελεστούν οι πιο κάτω ακολουθίες:
Κατά τη διάρκεια των ακολουθιών του Εσπερινού, του Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας θα εκτίθεται προς προσκύνηση ο Τίμιος Σταυρός της Κάτω Ζώδιας.
Διαβάστε:
Ζώδκια – Ποίημα Ταξίαρχου Στυλιανού Πετάση (εκ της ιστορικής κώμης της Κυθρέας)
Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, με την ευκαιρία της πανηγύρεως του Αγίου Νικήτα (κατά την οποία πανηγυρίζει στην προσφυγιά η κατεχόμενη από τους Τούρκους κοινότητα Νικήτας, της μητροπολιτικής περιφέρειας Μόρφου), στο προσφυγικό παρεκκλήσιο του Αγίου Νικήτα στον συνοικισμό Λατσιών θα τελεστούν οι πιο κάτω ακολουθίες:
Κατά τη διάρκεια των ακολουθιών του Εσπερινού, του Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας θα εκτίθεται προς προσκύνηση τεμάχιο λειψάνου του Αγίου Νικήτα.
Ενημερώνουμε τους πιστούς ότι έχει καθορισθεί η Κυριακή 17η Σεπτεμβρίου 2023 ως ημέρα κατάθεσης του Θεμέλιου Λίθου του ιερού ναού αγίου Αυξιβίου Α’ Επισκόπου Σόλων του Θαυματουργού, πολιούχου αγίου της ακριτικής κωμόπολης του Αστρομερίτη.
Τόσο ο εσπερινός της εορτής του Αγίου όσο και η Θεία Λειτουργία θα τελεσθούν στον χώρο ανέγερσης του νέου ναού (Εσπερινός 6:00 μ.μ., Όρθρος και Θεία Λειτουργία 6:15 π.μ.), όπου θα γίνει και η καθιερωμένη πανήγυρις (σημείωση: ο Όρθρος, η Θεία Λειτουργία και η Κατάθεση του Θεμελίου Λίθου θα μεταδοθούν σε ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση από το 4Ε και το κανάλι της Μητροπόλεως Μόρφου ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΟΡΦΟΥ στο youtube). Καλούνται όσοι τιμούν τον Άγιο να παρευρεθούν στους εορτασμούς. Όσοι επιθυμούν να καταγραφούν στον κατάλογο των Θεμελιωτών ο οποίος θα κατατεθεί μαζί με τον Θεμέλιο Λίθο προτρέπονται όπως προχωρήσουν στην εισφορά των χιλίων ευρώ το συντομώτερο δυνατό, με τελευταία ημερομηνία την 10η Σεπτεμβρίου 2023. Ονομαστικός κατάλογος όλων των εισφοροδοτών θα κατατεθεί επίσης την ημέρα εκείνη, και όλοι όσοι εισέφεραν, ή θα εισφέρουν στο μέλλον για τον ιερό αυτό σκοπό, θα μνημονεύονται πάντοτε ως κτήτορες.
Τράπεζα Κύπρου: 357 028 031 748
NAME OF ACCOUNT: ANEGERTIKI EPITROPI IEROU NAOU AGIOU AVXIVIOU
SWIFT CODE: BCYPCY2N
IBAN: CY07 0020 0195 0000 3570 2803 1748
***
Ελληνική Τράπεζα: 161 01 G43637 01
NAME OF ACCOUNT: NEOS IEROS NAOS AGIOU AVXIVIOU ASTROMERITI
SWIFT CODE: HEBACY2N
IBAN: CY65 0050 0161 0001 6101 G436 3701
Για την κατάθεση να ενημερώνεται ο πρόεδρος της Ανεγερτικής π. Νεκτάριος, στο τηλέφωνο 99 405 950, ο οποίος θα ενημερώνει με την σειρά του τον ταμία για έκδοση απόδειξης.
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΤΟΥ ΝΑΟΥ
Ερχόμενοι από Λευκωσία φτάνοντας στον Αστρομερίτη προχωρούμε ευθεία περνώντας τα μόνα φώτα τροχαίας στην διασταύρωση με τον δρόμο προς το Τρόοδος. Περίπου στα 500 μέτρα, στρίβουμε δεξιά, και ο χώρος ανέγερσης του ναού ευρίσκεται σε απόσταση περίπου 300 μέτρων από την διασταύρωση.
Ερχόμενοι από Τρόοδος και φτάνοντας στον Αστρομερίτη, στρίβουμε αριστερά στα φώτα τροχαίας, και περίπου στα 500 μέτρα στρίβουμε δεξιά ως ανωτέρω.
Το ψηφιδωτό του Αποστόλου Ανδρέα από την εκκλησία της Παναγίας Κανακαριάς. Ο επαναπατρισμός της Ιστορίας
Της Μαρίας Παφίτη
Το ψηφιδωτό της Παναγίας Κανακαριάς έχει τεράστια σημασία, όχι μόνο για τον χριστιανικό κόσμο, αλλά για την παγκόσμια ιστορία της τέχνης και πολιτιστική κληρονομιά, διότι είναι ένα από τα ελάχιστα έργα που διέφυγαν της εικονομαχίας (726-843 μ.Χ.).
Έπειτα από τέσσερρεις και πλέον δεκαετίες, το κλεμμένο ψηφιδωτό του Αποστόλου Ανδρέα, το οποίο αποτελούσε μέρος της ψηφιδωτής σύνθεσης που κοσμούσε το ιερό βήμα της εκκλησίας Παναγίας Κανακαριάς στη Λυθράγκωμη της Καρπασίας, επέστρεψε στη χώρα όπου ανήκει και αποκαλύφθηκε στα μάτια των νόμιμων ιδιοκτητών του για πρώτη φορά τη Δευτέρα, 23 Απριλίου 2018, σε επίσημη τελετή που πραγματοποιήθηκε στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου. Στη συνέχεια, το σπάραγμα του Αποστόλου Ανδρέα μεταφέρθηκε στο Βυζαντινό Μουσείο, όπου μπορούν πλέον να το θαυμάσουν Κύπριοι και ξένοι επισκέπτες. Με αφορμή τον επαναπατρισμό του παρόντος ψηφιδωτού, ανατρέχουμε στον παρελθόν, για να θυμηθούμε το χρονικό της κλοπής.
Ιστορία και σημασία του ψηφιδωτού
Ο ψηφιδωτός διάκοσμος της εκκλησίας της Κανακαριάς έδειχνε την Παναγία ένθρονη να κρατά τον Χριστό, όχι ως βρέφος, αλλά ως μικρό αγόρι, πλαισιούμενη από ένα διάζωμα το οποίο παρουσίαζε πορτρέτα των Αποστόλων μέσα σε μετάλλια. Το ψηφιδωτό χρονολογείται στον 6ον αιώνα μ.Χ. Συγκεκριμένα, ο Άγγλος Peter Megaw, ιστορικός Βυζαντινής Αρχιτεκτονικής, που διετέλεσε διευθυντής του Τμήματος Αρχαιοτήτων της Κύπρου (1935-1960), εξέφρασε την άποψη ότι τα ψηφιδωτά της Κανακαριάς εκτελέστηκαν από Κύπριους καλλιτέχνες την περίοδο 526-530 μ.Χ.
Η πιο εμπεριστατωμένη μελέτη για την εκκλησία της Παναγίας Κανακαριάς, καθώς και η συντήρηση του μνημείου πραγματοποιήθηκαν από τους A.H.S. «Peter» Megaw και E. J. W. Hawkins σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Harvard. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1970, έτος κατά το οποίο λήφθηκαν, επίσης, οι τελευταίες φωτογραφίες, που αποτελούν πολύτιμα τεκμήρια για την κατάσταση του ψηφιδωτού, αλλά και αδιάσειστες αποδείξεις για τη διεκδίκηση των σπαραγμάτων μετά τη σύλησή τους.
Το ψηφιδωτό της Παναγίας Κανακαριάς έχει τεράστια σημασία, όχι μόνο για τον χριστιανικό κόσμο, αλλά για την παγκόσμια ιστορία της τέχνης και πολιτιστική κληρονομιά, διότι είναι ένα από τα ελάχιστα έργα που διέφυγαν της εικονομαχίας (726-843 μ.Χ.). Μαζί με το ψηφιδωτό της Παναγίας Αγγελόκτιστης στο Κίτι, της Μεταμόρφωσης του Χριστού στο Σινά και αυτά της Ραβέννας, προσφέρουν σημαντικές μαρτυρίες για την απεικόνιση των θείων προσώπων κατά τη Βυζαντινή Εποχή πριν από τον 8ον αιώνα.
Σύληση
Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, ορισμένοι κάτοικοι, συμπεριλαμβανομένου και του ιερέα που λειτουργούσε στην εκκλησία της Κανακαριάς, Πατέρα Αντώνιου Χριστοφόρου, παρέμειναν στο χωριό. Εκδιώχθηκαν, όμως, όλοι το 1976. Το 1979 υπήρξε μαρτυρία από Άγγλο επισκέπτη, σύμφωνα με την οποία τα ψηφιδωτά είχαν αφαιρεθεί από την αψίδα της βασιλικής της Κανακαριάς. Έπειτα από μερικά χρόνια, τα λεηλατημένα ψηφιδωτά άρχισαν να εμφανίζονται στην αγορά και, όχι πολύ αργότερα, αποκαλύφθηκε ότι ο άνθρωπος που οργάνωσε τη λεηλασία ήταν ο Τούρκος Aydin Dikmen (15.10.1937), ο οποίος ζούσε στο Μόναχο.
Σταδιακοί επαναπατρισμοί
1984: Τα πρώτα σπαράγματα του ψηφιδωτού της Κανακαριάς έφθασαν στην Κύπρο το 1984. Είχαν εντοπιστεί από τον Έλληνα έμπορο τέχνης Γιάννη Πετσόπουλο, όταν μαζί με τον Walter Hopps, διευθυντή της συλλογής Menil, επισκέφτηκαν τον Aydin Dikmen για να δουν τις τοιχογραφίες του Αγίου Θεμονιανού (που αγοράστηκαν από τη συλλογή Menil με ειδική συμφωνία κι επαναπατρίστηκαν στην Κύπρο το 2012). Τότε στάληκαν στην Κύπρο τέσσερα πορτρέτα αποστόλων, δύο εκ των οποίων, αυτά των Αγίων Βαρθολομαίου και Λουκά, ήταν αυθεντικά. Τα άλλα δύο, συμπεριλαμβανομένου του Αποστόλου Ανδρέα, αποδείχτηκε ότι ήταν αντίγραφα.
1991: Μετά τη δίκη της Ινδιανάπολης του 1989, η οποία έληξε νικηφόρα για την Εκκλησία και τη Δημοκρατία της Κύπρου κατά της Peg Goldberg, μας επιστράφηκαν τέσσερα ακόμη σπαράγματα. Έδειχναν το πάνω μέρος του σώματος του Χριστού, έναν αρχάγγελο και τους αποστόλους Ιάκωβο και Ματθαίο. H Peg Goldberg, που διατηρούσε γκαλερί στην Ινδιάνα, αγόρασε τα ψηφιδωτά μέσω του Ολλανδού αρχαιοκάπηλου Michel van Rijn για 1.080.000 δολάρια (350.000 δολάρια πήρε ο Dikmen και 650.000 δολάρια έλαβαν εξ ημίσεως ο van Rijn και ο Robert Fitzergald, δηλαδή ο άνθρωπος που σύστησε την Goldberg στον van Rijn). Στη συνέχεια η Goldberg τα προσέφερε για 20 εκατομμύρια δολάρια στο μουσείο J. Paul Getty στην Καλιφόρνια και τότε ακριβώς ήταν που έφτασαν οι πληροφορίες στην Κύπρο.
1997: Ο Michel van Rijn, που από μεγάλος αρχαιοκάπηλος άλλαξε κι έγινε τάχα πληροφοριοδότης, έδωσε στοιχεία για τον εντοπισμό και ανάκτηση του σπαράγματος που απεικονίζει τον Απόστολο Θαδδαίο.
2013: Το Εφετείο του Μονάχου αποφάσισε την επιστροφή στην Κύπρο 173 έργων τέχνης που βρίσκονταν στην κατοχή του Dikmen. Ανάμεσά τους ήταν και το ψηφιδωτό του Αποστόλου Θωμά.
2018: Το σημαντικότερο απ’ όλα τα πορτρέτα αποστόλων, λόγω της εξαιρετικής του εκτέλεσης και μοναδικότητας σε σχέση με τα υπόλοιπα, είναι αυτό του Αποστόλου Ανδρέα που επέστρεψε επίσημα στην Κύπρο στις 23 Απριλίου. Το 2014 ένας Ευρωπαίος συλλέκτης ζήτησε από την υπογράφουσα να μελετήσει τα έργα μιας συλλογής που είχε αγοράσει το 2010 από άλλη συλλέκτρια, τα στοιχεία της οποίας μας αποκάλυψε. Ανάμεσα σε αυτά ήταν και το ψηφιδωτό του Αποστόλου Ανδρέα. Ο συλλέκτης αρχικά ξαφνιάστηκε όταν άκουσε ότι το ψηφιδωτό ήταν κλεμμένο από την Κύπρο.
Ενώ είχε κάνει έλεγχο για την προέλευσή του, δεν το εντόπισε ούτε στην Ιντερπόλ, ούτε στο Art Loss Register. Στη συνέχεια, εφόσον αντιλήφθηκε ότι δεν θα μπορούσε να αποκτήσει νόμιμη κυριότητά του, συμφώνησε να το επιστρέψει στην Εκκλησία της Κύπρου έναντι συμβολικού ποσού προς αποζημίωση των εξόδων για την περίοδο που το είχε στην κατοχή του.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι ο συλλέκτης δεν αγόρασε το ψηφιδωτό ούτε από τον κλέφτη, ούτε από συνεργούς του τελευταίου. Μια επιστολή, ημερομηνίας 27 Αυγούστου 1991, που έστειλε ο έμπορος τέχνης και αρχαιοκάπηλος Bob Hecht στον Τούρκο δημοσιογράφο Φzgen Acar αποκαλύπτει ότι ο Aydin Dikmen είχε ήδη πωλήσει το ψηφιδωτό του Αποστόλου Ανδρέα πριν από το 1991. Την αυθεντικότητα της επιστολής επιβεβαίωσε ο ίδιος ο Φzgen Acar, ο οποίος συνεχίζει να εργάζεται στην εφημερίδα Hurriyet.
Το συμβολικό ποσό της αποζημίωσης, συντήρησης, αλλά και μεταφοράς του ψηφιδωτού στην Κύπρο (σύνολο 64.000 ευρώ) πλήρωσαν εξ ημίσεως ο Δρ. Ανδρέας Πίττας και ο κος Ρόης Πογιατζής. Είναι ίσως μια από τις σπάνιες περιπτώσεις, αν όχι η μόνη, που η Κύπρος κατάφερε να ανακτήσει κλεμμένο έργο -και δη τόσο σημαντικό- με μηδενικό κόστος. Ούτε καν για τις νομικές υπηρεσίες δεν ξοδεύτηκαν χρήματα, αφού αυτές προσφέρθηκαν αφιλοκερδώς από τον δικηγόρο Μιχάλη Κορέλη.
Παρόλα τα παραπάνω υπήρξαν κάποιες φωνές αντίδρασης, οι οποίες αμφισβήτησαν τις κατευθείαν διαδικασίες που ακολουθήθηκαν, χωρίς να υπολογίζουν το ουσιαστικό αποτέλεσμα. Υπάρχει όμως και η άλλη άποψη, αυτή του δικηγόρου Thomas Kline, ο οποίος είναι ο άνθρωπος που κέρδισε τη δίκη της Ινδιανάπολης.
Σε πρόσφατο μήνυμά του μας είπε ότι «η ικανότητά σας να ανακτήσετε τον (Απόστολο) Ανδρέα για μια σεμνή πληρωμή ευγένειας πρέπει να αξιολογηθεί στο πλαίσιο της αποφυγής δικαστικών διαμαχών, οι οποίες εμπεριέχουν επίσης κινδύνους απώλειας». Είναι πράγματι σημαντικό να θυμόμαστε ότι έχουν περάσει πέραν των σαράντα χρόνων από τότε που κλάπηκαν τα ψηφιδωτά και ότι μερικά από αυτά έχουν αλλάξει χέρια αρκετές φορές, κάτι που σημαίνει ότι δεν έχουμε εγγυήσεις για την επιτυχή κατάληξη όλων των νομικών μαχών, πόσω μάλλον με ανύπαρκτο κόστος, σε περίπτωση που επιλέγουμε αυτόν τον τρόπο διεκδίκησης.
Αν είναι να καταλήξουμε σε συμβιβασμό, όπως έγινε και σε άλλες περιπτώσεις, ας είναι ο πιο ανώδυνος, τόσο σε χρόνο, όσο και σε κόστος. Οι μόνοι με τους οποίους δεν θα πρέπει να πρέπει να συμφωνήσουμε σε συμβιβασμό είναι οπωσδήποτε οι ίδιοι οι αρχαιοκάπηλοι και οι συγκεκαλυμμένοι συνεργοί τους, οι οποίοι δυστυχώς συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται.
Πηγή άρθρου: https://simerini.sigmalive.com/article/2018/5/6/o-epanapatrismos-tes-istorias/
