Sermon by His Eminence Metropolitan Neophytos of Morphou during the Hierarchic Divine Liturgy on the Sunday of Meatfare that took place at the Holy Church of Apostle Andrew in Nikitario municipality under the Metropolis of Morphou (23 February 2020).
The protopsalter of the Holy Metropolis of Morphou, Marios Antoniou, is chanting.
Καρναβάλια ακόμα και τώρα; – Πένθος μόνο την 28η Φεβρουαρίου και μετά ξεφάντωμα; – Τι άλλο πρέπει να γίνει για να σοβαρευτούμε;
Ούτε και τώρα που η χώρα μας στενάζει από το αίμα των 57 μαρτύρων και αναστατώνεται από τα ρίχτερ που μας βροντούν συνεχώς τη θύρα, δεν στέκεται αρκετό για να πάψουν τα καρναβαλικά γλέντια.
Για δείτε πώς έχει καταντήσει η κοινωνία μας. Για αρκετούς η μαύρη επέτειος των 2 ετών από το έγκλημα των Τεμπών είναι μια παρένθεση μέσα στη μανιώδη καρναβαλική περίοδο!
Και για πολλούς (περισσότερους) ισχύει το αντίστροφό αλλά εξίσου τραγικό: Βλέπουν μεν το καρναβάλι ως αταίριαστη παρένθεση στο κλίμα των Τεμπών, αλλά μια παρένθεση που τους είναι απαραίτητη και αναντικατάστατη. Δηλαδή τη μία μέρα θα θρηνούνε και τις άλλες θα ξεφαντώνουν. Τη μία μέρα θα συμπάσχουν και την άλλη θα οργιάζουν. «Της Κυριακής χαρά και της Δευτέρας λύπη»!
Πολλοί είναι οι μεγάλοι Δήμοι που δεν έχουν καν την τσίπα να ακυρώσουν τα καρναβάλια ανήμερα της μαύρης επετείου! Κάμποσοι άλλοι Δήμοι έχουν ακυρώσει τις εκδηλώσεις για την Παρασκευή, αλλά πριν και μετά την επέτειο των Τεμπών καλούν τον κόσμο να «λυσσάξει» κανονικότατα.
Τις ίδιες μέρες που η Εκκλησία θα κάνει επιμνημόσυνη δέηση για τα θύματα της τραγωδίας, εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου θα γιορτάζουν ξέφρενα το μασκάρεμα των παθών τους και την αμετανοησία τους. Φυσικά αμαρτωλοί είμαστε όλοι, πάθη έχουμε όλοι, αλλά έλεος κάπου με αυτήν την αναισθησία! Να μην μπορούν να «κρατηθούν» κάποιοι σε μια συγκυρία που παίζεται το μέλλον της χώρας;
Έχουμε συγκλονιστικές αποκαλύψεις για τις πτυχές της συγκάλυψης, έχουμε την οδύνη των συγγενών για τον χυδαίο πόλεμο που δέχονται, έχουμε ενδεχόμενες δολοφονίες, και το μυαλό κάποιων είναι ακόμα στο γλεντοκόπημα; Αν είναι δυνατόν! Ένα σωρό μηνύματα μας στέλνει ο πανάγαθος Θεός για να σοβαρευτούμε επιτέλους, αλλά εμείς είμαστε ικανοί να καταστρεφόμαστε φυσώντας σερπαντίνες ταυτόχρονα!
Λέμε ότι την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου, ο λαός τηρεί εθνικό πένθος. Μάλιστα. Στην απεργία θα συμμετάσχουν μέσα μεταφοράς, υπηρεσίες, εταιρείες, καταστήματα, νυχτερινά κέντρα, εκπαιδευτικοί και πολλοί άλλοι. Μάλιστα. Σωστά και καλά όλα αυτά, αλλά έχετε δει κανέναν να πενθεί με ωράριο και σχόλασμα; Έχετε δει κανέναν να χτυπάει «κάρτα» στη συμπόνοια του; Εμείς πώς θα το επιτρέψουμε στους εαυτούς μας αυτό;
Σίγουρα με όλο αυτά που συμβαίνουν, η συμμετοχή στα καρναβάλια θα είναι μειωμένη, αλλά όχι σε βαθμό που να δείχνει κοινωνική ευπρέπεια. Και εντάξει, γνωρίζουμε ότι πολλοί είναι οι δύστυχοι που αδιαφορούν για το πνευματικό κάλεσμα του Τριωδίου και γυρίζουν στον Θεό την πλάτη. Μα τη γυρίζουν τώρα και σε 57 μνήματα; Τη γυρίζουν και στις οικογένειες που αγωνίζονται μέρα με τη μέρα σε συνθήκες τρομοκρατίας;
Τι μήνυμα θα λάβουν οι από «πάνω» αν δουν έναν λαό τη μια μέρα να είναι αγανακτισμένος με τα Τέμπη και την άλλη να γεμίζει τους δρόμους με χαζοχαρούμενα μασκαριλίκια; Μήπως η κοινωνική μας αντίσταση δύναται να παίρνει…ρεπό για να φωνάξει «κετελαπόνγκο»; Τα έχουμε σκεφτεί αυτά ή μας φαίνονται ασύνδετα; Θα σοβαρευτούμε επιτέλους σαν λαός; Πότε θα επιστρέψουμε τα καρναβάλια πίσω στο αρχαίο αφεντικό τους, για να δουλέψουμε με ευλογία Θεού το καλό της πατρίδας μας; Πρέπει να χρειαστούμε διπλάσιες, τριπλάσιες και πολλαπλάσιες συμφορές για να ξυπνήσουμε; Δυστυχώς αυτό φαίνεται.
Καμία αναισθησία μας, κανένα πάθος μας, καμία πλεονεξία χαράς δίπλα στον πόνο του διπλανού, δεν είναι ασύνδετα με τη συλλογική κατρακύλα που βιώνουμε. Ο Άγιος Παΐσιος όταν ζούσε στο Σινά ξερίζωσε μια ξερική ντοματιά που είχε, από συμπόνοια για τους Βεδουΐνους που πεινούσαν. Ένιωθε στην ψυχή του τη συνάφεια των πνευματικών ισορροπιών. Κι εμείς είμαστε άξιοι να ταιριάζουμε τον πόνο με τα ξέφρενα γλέντια για να μη χαλάσει η ζαχαρένια μας; Σε τέτοια εξαχρείωση έχουμε φτάσει;
Προσευχές θέλουν οι αδικοχαμένες ψυχές, όχι σφυρίχτρες και σαχλά θεάματα. Ένα κομποσχοίνι, ένα τρισάγιο, ένα «υπέρ αναπαύσεως», μια ελεημοσύνη στη μνήμη τους. Και φυσικά τιμούμε τους νεκρούς και με τους αγώνες μας στους δρόμους, στο όνομα της θείας δικαιοσύνης που καρτερούμε να θεραπεύσει και την ανθρώπινη. Το ίδιο ισχύει και για όλα τα δεινά που μας περικυκλώνουν. Δεν θα υποχωρήσουν αν είμαστε διπρόσωποι και καλοπερασάκηδες που θλίβονται με δόσεις και οργιάζουν τοις μετρητοίς. Η μετάνοια χρειάζεται συνείδηση και ενσυναίσθηση.
Η προσκυνηματική εικόνα του Αγίου Κασσιανού, στον ιερό Ναό Αγίου Κασσιανού στην παλιά πόλη της Λευκωσίας
Oύτος ο Oσιώτατος Πατήρ ημών Kασσιανός εκατάγετο από την πρεσβυτέραν Pώμην, υιός γονέων ευσεβών και ενδόξων, από τους οποίους παρεδόθη εις διδάσκαλον, και επαιδεύθη εις το άκρον την εξωτερικήν φιλοσοφίαν. Kοντά γαρ οπού είχεν ευφυΐαν οξυτάτην, είχε και σπουδήν θερμοτάτην και επιμέλειαν. Έπειτα έδωκε τον εαυτόν του εις τα ιερά και θεία μαθήματα της Παλαιάς και Nέας Γραφής. Όθεν έφθασεν εις το άκρον της θείας γνώσεως, και εστόλισε την ζωήν του με αγνείαν και καθαρότητα. Aναχωρήσας δε από την πατρίδα του, και αφήσας γένος και στρατείαν, (ήτον γαρ πρότερον συγκατηριθμημένος εις τους στρατιωτικούς καταλόγους) και κάθε περιφάνειαν της ζωής ταύτης, εσήκωσε τον σταυρόν εις τους ώμους του και ηκολούθησε τω Xριστώ. Eμβαίνωντας γαρ εις ένα Mοναστήριον, έγινε Mοναχός, και έδωκε τον εαυτόν του εις κάθε υπακοήν και σκληραγωγίαν του σώματος, και επρόσεχε πάντοτε εις τον Θεόν διά της προσευχής. Όθεν εκ της άκρας υπακοής και ταπεινώσεως, έφθασε και εις το άκρον της διακρίσεως, και ούτως επήγεν εις την ησυχίαν.
Η προσκυνηματική εικόνα του Αγίου Κασσιανού, στον ιερό Ναό Αγίου Κασσιανού στη Λευκωσία
Έπειτα πηγαίνει εις διαφόρους τόπους, και ανταμόνοι Aγίους και γνωστικωτάτους Oσίους, και τας αρετάς όλων συναθροίζει εις τον εαυτόν του, ως άλλη φιλόπονος μέλισσα. Ώστε οπού, και αυτός έγινεν εις τους άλλους τύπος και παράδειγμα κάθε είδους αρετής. Kαι με τον λόγον και έργον του, επαρακίνει εκείνους εις τον εδικόν του ζήλον και μίμησιν. Πάντα γαρ τα Mοναστήρια και ασκητήρια περιήλθεν ο αοίδιμος, όσα ευρίσκοντο εις όλην την Aίγυπτον, και Θηβαΐδα, και Nητρίαν, και Aσίαν, και Πόντον, και Kαππαδοκίαν. Όθεν ανώτερος των παθών γενόμενος, και τον νουν καθαρίσας, εγνώρισεν ακριβώς τόσον διά της πείρας όσον και διά της χάριτος του Aγίου Πνεύματος, την της μοναδικής πολιτείας ακρίβειαν, και την τελείαν κατά των παθών νίκην. Διά τούτο σοφώς άγαν και υψηλώς συνέγραψε περί των οκτώ λογισμών2 και περί της τάξεως των εν Aιγύπτω και Aσία Kοινοβίων. Διά μέσου των οποίων συγγραμμάτων, μεγάλην ωφέλειαν προξενεί, τόσον εις τους ησυχαστάς, όσον και εις τους κοινοβιάτας.
Ιερός ναός Αγίου Κασσιανού, παλιά Λευκωσία
Ήτον δε ο μακάριος ούτος και από μόνην την θεωρίαν του πολλής ωφελείας και πνευματικής ηδονής πρόξενος, και απλώς ειπείν, αυτός και σιωπών και λαλών, ήτον διδασκαλία και συμβουλή. Aυτός ενταυτώ ήτον και απλούστατος και διακριτικώτατος, ώστε οπού και ο πανόσιος εκείνος και τρισμακάριος Iωάννης ο της Kλίμακος, επαινεί τον Όσιον τούτον εις τον περί υπακοής λόγον του. Mε τοιούτον λοιπόν τρόπον οσίως ζήσας, και εις άκρον απαθείας φθάσας, και με προφητικόν διαλάμψας χάρισμα, και μέγας αναφανείς πανταχού, εν ειρήνη προς Kύριον εξεδήμησε. Tο δε τίμιον αυτού λείψανον αναβρύει πλουσίως διαφόρους ιατρείας εις τους μετά πίστεως αυτώ πλησιάζοντας.
Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος
Σημειώσεις
1. Σημείωσαι, ότι και όταν δεν ήναι Bίσεκτος, ήγουν και όταν ο Φευρουάριος έχη μόνον ημέρας εικοσιοκτώ, και τότε λέγω αναγινώσκεται το Συναξάριον τούτο του Aγίου Kασσιανού.
2. Όρα περί του συγγράμματος τούτου εις την Φιλοκαλίαν, σελ. 59.
(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Β´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)
Παναγία η Κεχαριτωμένη, η Αρακιώτισσα. Ιερά Μονή Παναγίας του Άρακα
Παναγία Αρακιώτισσα, η Κεχαριτωμένη. Ιερά Μονή Παναγίας του Άρακα παρά τα Λαγουδερά
Κυριακή 2 Μαρτίου, ώρα 6:00 μ.μ.: Εσπερινός της Συγχωρήσεως.
Τετάρτη 5 Μαρτίου, ώρα 5:00 π.μ.: Μεσονυκτικό, Όρθρος, Ώρες, και Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία στο παρεκκλήσιο του Αγίου Ιακώβου του εν Ευβοία (το παρεκκλήσιο βρίσκεται εντός της ιεράς μονής).
Παρασκευή 7 Μαρτίου, ώρα 5:00 π.μ.: Μεσονυκτικό, Όρθρος, Ώρες, και Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία στο παρεκκλήσιο του Αγίου Ιακώβου του εν Ευβοία (το παρεκκλήσιο βρίσκεται εντός της ιεράς μονής).
Παρασκευή 7 Μαρτίου, ώρα 6:00 μ.μ.: Α΄ Στάση των Χαιρετισμών της Θεοτόκου.
Παρασκευή 7 Μαρτίου, ώρα 10:00 μ.μ.: Μεσονυκτικό, Όρθρος και Θεία Λειτουργία με την ευκαιρία της εορτής του δια κολλύβων θαύματος του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος (Α΄ Σάββατο νηστειών).
Σημείωση: Κατά την διάρκεια της Α΄ εβδομάδος των νηστειών, στο ιερό παρεκκλήσιο του Αγίου Ιακώβου του εν Ευβοία, κατά τις ημέρες Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη θα τελούνται στις 5:00 π.μ. οι ακολουθίες του Μεσονυκτικού, Όρθρου και Ωρών, ενώ στις 12:00 το μεσημέρι η ακολουθία του Εσπερινού. Η ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου θα τελείται καθημερινά (Δευτέρα έως και Πέμπτη) στις 5:00 μ.μ.
Φέρεται εις γνώσιν των ευσεβών Χριστιανών ότι την Κυριακή 9 Μαρτίου 2025 και ώρα 7:00 π.μ., θα τελεστεί ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία της Κυριακής της Ορθοδοξίας στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου στην Ευρύχου. Της Θείας Λειτουργίας θα προεξάρχει ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος.
Κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, οι πιστοί θα έχουν την ευκαιρία να προσκυνήσουν την ιερά εικόνα του Χρυσοσώτηρα της Θεομόρφου.