Ἀποστολικὸ καὶ Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα: Σάββατο 11 Ἰανουαρίου 2025
Σημείωση: Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ ΟΣΙΟΥ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΒΙΑΡΧΟΥ)
Πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
13: 7-16
Ἀδελφοί, μνημονεύετε τῶν ἡγουμένων ὑμῶν, οἵτινες ἐλάλησαν ὑμῖν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, ὧν ἀναθεωροῦντες τὴν ἔκβασιν τῆς ἀναστροφῆς μιμεῖσθε τὴν πίστιν. ᾽Ιησοῦς Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτός, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. Διδαχαῖς ποικίλαις καὶ ξέναις μὴ παραφέρεσθε· καλὸν γὰρ χάριτι βεβαιοῦσθαι τὴν καρδίαν, οὐ βρώμασιν, ἐν οἷς οὐκ ὠφελήθησαν οἱ περιπατοῦντες. Ἔχομεν θυσιαστήριον ἐξ οὗ φαγεῖν οὐκ ἔχουσιν ἐξουσίαν οἱ τῇ σκηνῇ λατρεύοντες΄ ὧν γὰρ εἰσφέρεται ζῴων τὸ αἷμα περὶ ἁμαρτίας εἰς τὰ ἅγια διὰ τοῦ ἀρχιερέως, τούτων τὰ σώματα κατακαίεται ἔξω τῆς παρεμβολῆς. Διὸ καὶ ᾽Ιησοῦς, ἵνα ἁγιάσῃ διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος τὸν λαόν, ἔξω τῆς πύλης ἔπαθεν. Τοίνυν ἐξερχώμεθα πρὸς αὐτὸν ἔξω τῆς παρεμβολῆς, τὸν ὀνειδισμὸν αὐτοῦ φέροντες· οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν. Δι᾽ αὐτοῦ οὖν ἀναφέρωμεν θυσίαν αἰνέσεως διὰ παντὸς τῷ Θεῷ, τοῦτ᾽ ἔστιν καρπὸν χειλέων ὁμολογούντων τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. Τῆς δὲ εὐποιΐας καὶ κοινωνίας μὴ ἐπιλανθάνεσθε, τοιαύταις γὰρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ Θεός.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΣΑΒΒΑΤΟΝ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΩΤΑ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον
4: 1-11
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἀνήχθη ὁ ᾽Ιησοῦς εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ τοῦ πνεύματος, πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου. Καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ νύκτας τεσσαράκοντα ὕστερον ἐπείνασε. Καὶ προσελθὼν αὐτῷ ὁ πειράζων εἶπεν, Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται. Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Γέγραπται, Οὐκ ἐπ᾽ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ. Τότε παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν, καὶ ἵστησιν αὐτὸν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ,καὶ λέγει αὐτῷ, Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, βάλε σεαυτὸν κάτω· γέγραπται γὰρ ὅτι Τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσίν σε, μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. Ἔφη αὐτῷ ὁ ᾽Ιησοῦς, Πάλιν γέγραπται, Οὐκ ἐκπειράσεις Κύριον τὸν Θεόν σου. Πάλιν παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν, καὶ δείκνυσιν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν,καὶ λέγει αὐτῷ·Ταῦτά σοι πάντα δώσω ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. Τότε λέγει αὐτῷ ὁ ᾽Ιησοῦς, Ὕπαγε, ὀπἰσω μου, Σατανᾶ· γέγραπται γάρ· Κύριον τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. Τότε ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος, καὶ ἰδοὺ ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐτῷ.
Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ
Ἀποστολικὸ καὶ Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα: Παρασκευὴ 10 Ἰανουαρίου 2025
Σημείωση: Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΘ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
7: 18-25
Ἀδελφοί, ἀθέτησις μὲν γίνεται προαγούσης ἐντολῆς διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενὲς καὶ ἀνωφελές, οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ νόμος, ἐπεισαγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος, δι᾽ ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ. Καὶ καθ᾽ ὅσον οὐ χωρὶς ὁρκωμοσίας, οἱ μὲν γὰρ χωρὶς ὁρκωμοσίας εἰσὶν ἱερεῖς γεγονότες, ὁ δὲ μετὰ ὁρκωμοσίας διὰ τοῦ λέγοντος πρὸς αὐτόν· ῎Ωμοσε κύριος, καὶ οὐ μεταμεληθήσεται. Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα, κατὰ τοσοῦτον κρείττονος διαθήκης γέγονεν ἔγγυος ᾽Ιησοῦς. Καὶ οἱ μὲν πλείονές εἰσι γεγονότες ἱερεῖς διὰ τὸ θανάτῳ κωλύεσθαι παραμένειν· ὁ δὲ διὰ τὸ μένειν αὐτὸν εἰς τὸν αἰῶνα ἀπαράβατον ἔχει τὴν ἱερωσύνην· ὅθεν καὶ σῴζειν εἰς τὸ παντελὲς δύναται τοὺς προσερχομένους δι᾽ αὐτοῦ τῷ Θεῷ, πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ αὐτῶν.
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ)
Πρὸς Ἐφεσίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ ᾽Ανάγνωσμα
4: 7-13
Ἀδελφοί, ἑνὶ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ. Διὸ λέγει· ἀναβὰς εἰς ὕψος ᾐχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν καὶ ἔδωκε δόματα τοῖς ἀνθρώποις. Τὸ δὲ ἀνέβη τί ἐστιν εἰ μὴ ὅτι καὶ κατέβη πρῶτον εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς; Ὁ καταβὰς αὐτός ἐστι καὶ ὁ ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν, ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα. Καὶ αὐτὸς ἔδωκε τοὺς μὲν Ἀποστόλους, τοὺς δὲ Προφήτας, τοὺς δὲ Εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ Ποιμένας καὶ Διδασκάλους, πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν Ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, μέχρι καταντήσωμεν οἱ πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΜΕΘΕΟΡΤΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
3: 19-22
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὁ Ἡρῴδης ὁ τετράρχης, ἐλεγχόμενος ὑπὸ Ἰωάννου περὶ Ἡρῳδιάδος τῆς γυναικὸς τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ περὶ πάντων ὧν ἐποίησε πονηρῶν ὁ Ἡρῴδης, προσέθηκε καὶ τοῦτο ἐπὶ πᾶσι καὶ κατέκλεισε τὸν Ἰωάννην ἐν τῇ φυλακῇ. Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ βαπτισθῆναι ἅπαντα τὸν λαὸν καὶ Ἰησοῦ βαπτισθέντος καὶ προσευχομένου ἀνεῳχθῆναι τὸν οὐρανὸν καὶ καταβῆναι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον σωματικῷ εἴδει ὡσεὶ περιστερὰν ἐπ’ αὐτόν, καὶ φωνὴν ἐξ οὐρανοῦ γενέσθαι λέγουσαν· Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν σοὶ εὐδόκησα.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον
4:25 – 5:12
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ ὄχλοι πολλοὶ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας καὶ Δεκαπόλεως καὶ Ἱεροσολύμων καὶ Ἰουδαίας καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου. Ἰδὼν δὲ τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος· καὶ καθίσαντος αὐτοῦ προσῆλθαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς λέγων· Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται. μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσιν τὴν γῆν. μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται. μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται. μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται. μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ Θεοῦ κληθήσονται. μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσιν καὶ εἴπωσιν πᾶν πονηρὸν καθ’ ὑμῶν ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ· χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς.
Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ
Πανήγυρις Οσίου Αντωνίου του Μεγάλου (17 Ιανουαρίου 2025)
Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, με την ευκαιρία της εορτής του Οσίου Αντωνίου του Μεγάλου, θα τελεστούν οι πιο κάτω ακολουθίες στις πανηγυρίζουσες κοινότητες Σπηλιών και Περιστερώνας.
Πρόγραμμα εορτής στα Σπήλια
- Πέμπτη 16 Ιανουαρίου, 4:30 μ.μ.: Πανηγυρικός Εσπερινός στον ιερό ναό Αγίου Αντωνίου προϊσταμένου του Πανοσιολογιωτάτου Πρωτοσυγκέλλου Αρχιμανδρίτου Φωτίου Ιωακείμ. Θα ακολουθήσει «φιλοξενία» από το εορτάζον Κ.Σ. Σπηλιών στο οίκημα του Αθλητικού Συλλόγου «ΑΡΗΣ» Σπηλιών – Κουρδάλων.
- Παρασκευή 17 Ιανουαρίου, 6:30 π.μ.: Πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον ιερό ναό Αγίου Αντωνίου, προϊσταμένου του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου.
- Παρασκευή 17 Ιανουαρίου, 4:00 μ.μ.: Παράκλησις στον Άγιο Αντώνιο.
- Σάββατο 18 Ιανουαρίου, 5:00 μ.μ.: Εσπερινός στον ιερό ναό Αγίου Αντωνίου.
- Κυριακή 19 Ιανουαρίου, 7:00 π.μ.: Θεία Λειτουργία στον ιερό ναό Αγίου Αντωνίου.
Για πληροφορίες και ονόματα για εορτές παρακλήσεις μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον π. Κυριακό Παπαγιάννη στο τηλ. 99641344 ή την κ. Μαρία στο τηλ. 99857050 .
Πρόγραμμα εορτής στην Περιστερώνα (Πανήγυρις της κατεχόμενης κοινότητας Μασσάρων)
- Πέμπτη 16 Ιανουαρίου, 4:30 μ.μ.: Πανηγυρικός Εσπερινός της εορτής στον ιερό ναό Οσίων Βαρνάβα και Ιλαρίωνος.
- Παρασκευή 17 Ιανουαρίου, 6:30 π.μ.: Πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον ανακαινισμένο ιερό ναό Αγίου Αντωνίου.
- Παρασκευή 17 Ιανουαρίου, 4:30 μ.μ.: Εσπερινός Αγίων Αθανασίου και Κυρίλλου και Παράκλησις στον Άγιο Αντώνιο (ιερός ναός Αγίου Αντωνίου).
Για πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον π. Μιχαήλ Νικολάου στο τηλ. 99527607 .
Ευρύχου – Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου: Ετήσιο μνημόσυνο μακαριστού Μητροπολίτου Μόρφου κυρού Χρυσάνθου (Κυριακή, 19 Ιανουαρίου 2025)
Φέρεται στη γνώση των ευσεβών χριστιανών ότι, την Κυριακή 19 Ιανουαρίου 2025 και ώρα 7:00 π.μ., στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στην Ευρύχου, θα τελεσθεί Θεία Λειτουργία και το ετήσιο μνημόσυνο του μακαριστού Μητροπολίτη Μόρφου κυρού Χρυσάνθου, προϊσταμένου του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου.
Ἐκκλησία Κύπρου – Πορεία Ζωῆς: Ἀνθέμιος – Προνόμια Ἀρχιεπισκόπου. Κατοχύρωσις Αὐτοκεφάλου (9η Ἐκπομπή)
ΑΝΘΕΜΙΟΣ (Ἢ ΑΝΘΙΜΟΣ)[1], ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ (487/488-ἀρχὲς 6ου αἰ.[;])
Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακείμ
Α. ΒΙΟΣ
Ὁ Ἀνθέμιος[2] ὑπῆρξε ἄμεσος διάδοχος στὸν θρόνο τῆς Κωνσταντίας τοῦ Σαβίνου Β´ περὶ τὰ τέλη τοῦ 487 ἢ τὶς ἀρχὲς τοῦ 488. Ἱκανὲς ἀναφορὲς ἱστορικῶν[3] ἀφοροῦν ἔμμεσα στὸ πρόσωπό του, καθὼς σχετίσθηκε ἄμεσα μὲ δύο ἰδιαίτερα σημαντικὰ γεγονότα γιὰ τὴν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου. Πρῶτο, τὴ δυναμικὴ ἐπέμβαση τοῦ μονοφυσίτου πατριάρχου Ἀντιοχείας Πέτρου τοῦ Κναφέα (469;-471, 476-477, 482-488· πέθανε τὸ 488), ἤδη ἀπὸ τὶς ἀπαρχὲς τῆς ἀρχιεπισκοπείας του, γιὰ ὑπαγωγὴ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου στὴ δικαιοδοσία τῆς Ἐκκλησίας Ἀντιοχείας· καί, δεύτερο, τὸ θαυμαστὸ γεγονὸς τῆς προνοίᾳ Θεοῦ ἐμφανείας τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα στὸν ἴδιο τὸν Ἀνθέμιο, κατὰ τὴν ὁποία τοῦ ἀποκάλυψε τὸν τόπο, ὅπου ἦταν θαμμένο γιὰ αἰῶνες τὸ ἱερό του λείψανο, καὶ τὴν ἐφεξῆς εὕρεσή του (γύρω στὸ ἔτος 488) μαζὶ μὲ τὸ ἰδιόχειρο τοῦ Βαρνάβα ἀντίγραφο τοῦ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου στὸ στῆθος του. Καί, ὅπως τονίζεται στὶς ἐν λόγῳ πηγές, τὸ δεύτερο τοῦτο γεγονὸς συνέβαλε καθοριστικὰ στὴν ἀποσόβηση τοῦ κινδύνου νὰ ὑπαχθεῖ ἡ «ἄνωθεν καὶ ἐξαρχῆς» αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία τῆς μεγαλονήσου στὴ δικαιοδοσία τῆς Ἀντιοχείας, ὅπως τότε ἀκριβῶς σθεναρὰ ἐπεδίωκε ὁ Κναφέας.
1. Μαρτυρίες ἱστορικῶν
Ἐφεξῆς παραθέτουμε τὶς ἱστορικὲς ἀναφορὲς στὸ ἄμεσα συνδεόμενο μὲ τὸ πρόσωπο τοῦ Κωνσταντίας Κύπρου Ἀνθεμίου γεγονὸς τῆς εὕρεσης τοῦ λειψάνου τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα στὸν χῶρο τῆς ἀρχαίας Σαλαμίνος καὶ τοῦ ἰδιοχείρου του κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου. Οἱ κατωτέρω ἱστορικοὶ δὲν ἀναφέρονται συγκεκριμένα στὸ πρόσωπο τοῦ Ἀνθεμίου, ἀλλὰ μόνο στὸ ἐν λόγῳ γεγονός. Πρῶτος, ποὺ συσχετίζει τὴν ἀποκάλυψη τοῦ ἀποστολικοῦ λειψάνου μὲ τὸν Ἀνθέμιο, ὅπως εἴδαμε ἀνωτέρω, εἶναι ὁ μοναχὸς Ἀλέξανδρος, στὸ «Ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Βαρνάβαν τὸν ἀπόστολον» (BHG 226).
Πρώτη γνωστὴ χρονολογικὰ ἱστορικὴ ἀναφορὰ ἔχομε αὐτὴ τοῦ μονοφυσίτου πατριάρχου Ἀντιοχείας Σεβήρου[4] σὲ ἐπιστολή του, ποὺ χρονολογεῖται μεταξὺ τῶν ἐτῶν 519 καὶ 538[5]. Βεβαίως, τὸ γεγονὸς ποὺ περιγράφει, εἴτε τοποθετεῖται στὸ 508, ὁπόταν μετέβη στὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ νὰ μεσιτεύσει ὑπὲρ τῶν διωκομένων μονοφυσιτῶν μοναχῶν τῆς Παλαιστίνης, εἴτε κατὰ τὸ διάστημα τῆς πατριαρχείας του (512-518) καὶ πάντως πρὶν τὸ 518, ὁπόταν ἐξορίζεται τοῦ θρόνου καὶ μεταβαίνει στὴν Αἴγυπτο, ὅπου πεθαίνει τὸ 538. Ἡ μαρτυρία αὐτὴ τοῦ Σεβήρου ἐνέχει ἰδιαίτερη σημασία: Πρῶτα, καθὼς ὁ Σεβῆρος —ὡς πατριάρχης Ἀντιοχείας— εἶχε κάθε λόγο νὰ τὴν ἀμφισβητήσει, ἀφοῦ μὲ αὐτὴ ἐπιβεβαιώνεται ἀτράνταχτα ἡ ἱστορικότητα τοῦ γεγονότος τῆς θαυμαστῆς εὕρεσης τοῦ ἀποστολικοῦ λειψάνου τοῦ Βαρνάβα στὴν Κύπρο, μὲ τὴν ὁποία κατοχυρώθηκε τελεσίδικα ἡ αὐτοκεφαλία τῆς Ἐκκλησίας της· καί, κατόπιν, διότι ἕνεκα τῆς ἀγνοίας αὐτῆς τῆς πηγῆς καθὼς καὶ τῶν κατωτέρω παρεμφερῶν μαρτυριῶν, ἀπὸ ὁρισμένους εἰδήμονες ἀμφισβητήθηκε ἡ ἱστορικότητα τοῦ γεγονότος αὐτοῦ[6]. Παραθέτουμε ἐφεξῆς τὴν ἀγγλικὴ μετάφραση ἀπὸ τὰ συριακὰ τῆς ἐν λόγῳ ἀναφορᾶς ἀπὸ τὸν ἐκδότη τῆς ἀνωτέρω ἐπιστολῆς τοῦ Σεβήρου E. W. Brooks.
«But that our Lord Jesus Christ our God was pierced in the side with a lance by that soldier after he gave up the ghost, and blood and water came forth from it in a miraculous manner, the divine John the Evangelist recorded, and no one else wrote about this. But certain persons have clearly falsifled the Gospel of Matthew and inserted this same passage, when the contrary is the fact, in order to show that it was while he was alive that the soldier pierced his side with the spear, and afterwards he gave up the ghost. This question was examined with great carefulness when my meanness was in the royal city, at the time when the affair of Macedonius was being examined, who became archbishop of that city, and there was produced the Gospel of Matthew, which was written in large letters, and was preserved with great honour in the royal palace, which was said to have been found in the days of Zeno of honourable memory in a city of the Island of Cyprus, buried with the holy Barnabas, who went about with Paul and spread the divine preaching; and, when the Gospel of Matthew was opened, it was found to be free from the falsification contained in this addition, of the Story of the soldier and the spear».
Τὸ κείμενο αὐτό, σὲ μετάφραση στὰ ἑλληνικά, ἔχει ὡς ἑξῆς (ἐντὸς παρενθέσεων παραθέτουμε διασαφηνιστικὲς φράσεις).
«Ἀλλὰ τὸ ὅτι ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός, ὁ Θεός μας, διατρήθηκε στὴν πλευρὰ μὲ λόγχη ἀπὸ ἐκεῖνο τὸν στρατιώτη μετὰ ποὺ παρέδωσε τὸ πνεῦμα, καὶ ὅτι ἔρρευσε ἀπ᾽ αὐτὴ (τὴν πλευρά), κατὰ ἕνα θαυματουργικὸ τρόπο, αἷμα καὶ ὕδωρ, τὸ ἔχει καταγράψει ὁ θεῖος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής, καὶ κανεὶς ἄλλος (ἀπὸ τοὺς συγγραφεῖς τῆς Καινῆς Διαθήκης) δὲν ἔγραψε γι᾽ αὐτό. Ἀλλ᾽ ὁρισμένα πρόσωπα ἔχουν σαφῶς ἀλλοιώσει τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου καὶ παρενεῖραν (στὴν ἀντίστοιχη περικοπὴ τοῦ Ματθαίου) αὐτὸ τὸ ἴδιο τὸ χωρίο (ἀπὸ τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο) —ἐνῶ τὸ γεγονὸς εἶναι τὸ ἀντίθετο—, μὲ σκοπὸ νὰ ἀποδείξουν ὅτι ἐνῶ ἦταν ἀκόμη ζωντανὸς (ὁ Χριστὸς) εἶναι ποὺ ὁ στρατιώτης διεπέρασε τὴν πλευρά του μὲ τὴ λόγχη, καὶ κατόπιν παρέδωσε τὸ πνεῦμα. Αὐτὸ τὸ ἐρώτημα (θέμα) ἐξετάστηκε μὲ μεγάλη προσοχή, ὅταν ἡ ἐλαχιστότητά μου βρισκόταν στὴ βασίλειο πόλη (Κωνσταντινούπολη), κατὰ τὸν καιρὸ ποὺ ἐξεταζόταν ἡ ὑπόθεση τοῦ Μακεδονίου, ποὺ ἔγινε ἀρχιεπίσκοπος αὐτῆς τῆς πόλης· καὶ προσήχθη τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου (ζήτησε δηλ. ὁ Σεβῆρος καὶ τοῦ τὸ ἔφεραν), τὸ ὁποῖο ἦταν γραμμένο μὲ μεγάλου μεγέθους γράμματα, καὶ φυλασσόταν μὲ μεγάλη τιμὴ στὸ βασιλικὸ παλάτι, καὶ τὸ ὁποῖο λεγόταν ὅτι βρέθηκε στὶς μέρες τῆς βασιλείας τοῦ ἔντιμης μνήμης (αὐτοκράτορος) Ζήνωνα σὲ μιὰ πόλη τῆς νήσου τῆς Κύπρου, θαμμένο μὲ τὸν ἅγιο Βαρνάβα, ποὺ περιόδευσε μὲ τὸν Παῦλο καὶ διέδωσαν τὸ θεῖο κήρυγμα. Καί, ὅταν ἀνοίχθηκε τὸ Εὐαγγέλιο αὐτὸ τοῦ Ματθαίου, βρέθηκε νὰ εἶναι χωρὶς τὴν πλαστογράφηση, ποὺ περιέχεται σ᾽ αὐτὴ τὴν προσθήκη, σχετικὰ μὲ τὴν ἐξιστόρηση γιὰ τὸν στρατιώτη καὶ τὴ λόγχη».
Μία περίπου σύγχρονη μὲ τὴν ἀνωτέρω μαρτυρία εἶναι αὐτὴ τοῦ ἱστορικοῦ τῶν ἀρχῶν τοῦ 6ου αἰ. Θεοδώρου Ἀναγνώστου[7] στὸ ἔργο του Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία (CPG 7502, 7503), ποὺ συνέθεσε μεταξὺ 511 καὶ 518, καὶ τὸ ὁποῖο σώθηκε μόνο ἀποσπασματικά. Εἶναι σημαντικὸ νὰ σημειώσουμε ἀναφορικὰ καὶ πρὸς τὴ μαρτυρία αὐτὴ ὅτι, παρόλες τὶς προγενέστερές του πηγὲς ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἄντλησε γιὰ τὴν Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία του, «γιὰ τὰ γεγονότα, ὡστόσο, τοῦ δευτέρου μισοῦ τοῦ πέμπτου αἰώνα ὁ Θεόδωρος βασίστηκε σὲ δικές του διαπιστώσεις καὶ παρατηρήσεις, καθὼς καὶ σὲ ἀρχειακὸ ὑλικὸ ποὺ προφανῶς βρῆκε στὴν Κωνσταντινούπολη»[8]. Τὴ μαρτυρία τούτη γιὰ τὴ σπουδαιότητά της, ποὺ ἐπαναλαμβάνεται σχεδὸν στερεότυπα ἀπὸ τοὺς μεταγενέστερους, παραθέτουμε ἐφεξῆς.
«Βαρνάβα τοῦ ἀποστόλου τὸ λείψανον εὑρέθη ἐν Κύπρῳ ὑπὸ κερατέαν, ἔχον ἐπὶ στήθους τὸ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιον ἰδιόγραφον τοῦ Βαρνάβα. Ἐξ ἧς προφάσεως καὶ περιγεγόνασι Κύπριοι τοῦ αὐτοκέφαλον εἶναι τὴν κατ᾽ αὐτοὺς μητρόπολιν καὶ μὴ τελεῖν ὑπὸ Ἀντιόχειαν. Τὸ δὲ τοιοῦτον Εὐαγγέλιον Ζήνων ἀπέθετο ἐν τῷ παλατίῳ, ἐν τῷ ἁγίῳ Στεφάνῳ» [9].
Ἀκολουθεῖ χρονολογικὰ ἡ ἀναφορὰ τοῦ ἀφρικανοῦ ἐπισκόπου τοῦ 6ου αἰώνα Victor de Tunnunum[10] στὸ Χρονικό του, ὁ ὁποῖος, παρόλο τὸ συνοπτικὸ τῆς ἀναφορᾶς του, χρονολογεῖ πρῶτος (ἂν καὶ ἐσφαλμένα) τὸ γεγονὸς τῆς εὕρεσης τοῦ λειψάνου τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα καὶ τοῦ ἰδιοχείρου του κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου, ὡς ἑξῆς: «Post Consulatum II Longini V. C. Consulis: 1. Corpus S. Barnabae apostoli in Cypro et evangelium secundum Matthaeum eius manu scriptum ipso eodem revelante inventum est»[11] (=Μετὰ τὴ δεύτερη ὑπατεία τοῦ ὑπάτου Λογγίνου[12] [δηλ. τὸ 490] ἀνακαλύφθηκε στὴν Κύπρο τὸ σῶμα [λείψανο] τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα καὶ τὸ δεύτερο [δηλ. ἀντίγραφο] εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου, ποὺ ἔγραψε ὁ ἴδιος [ὁ Βαρνάβας] κατόπιν ἀποκαλύψεως τοῦ ἰδίου [τοῦ Βαρνάβα]).
Οἱ ἑπόμενες ἀναφορές, ἀνάλογες πρὸς τὴν ὡς ἄνω μαρτυρία τοῦ Θεοδώρου Ἀναγνώστου, ἀνήκουν στούς: Γεώργιο Μοναχὸ ἢ Ἁμαρτωλὸ[13] (9ος αἰ.) [14], Συμεὼν Μάγιστρο καὶ Λογοθέτη (10ος αἰ.) [15], στὴ Χρονογραφία[16] του (ποὺ ἐσφαλμένα μέχρι πρόσφατα ἀποδιδόταν στοὺς Λέοντα Γραμματικὸ ἢ Θεοδόσιο Μελισσηνὸ ἢ Ἰούλιο Πολυδεύκη), στὸ λεξικὸ Σούδα (τέλη 10ου αἰ.)[17], Γεώργιο Κεδρηνὸ (12ος αἰ.) [18] στὴ Σύνοψιν Ἱστοριῶν[19] (ὁ Κεδρηνὸς χρονολογεῖ τὸ γεγονὸς στὸ 4ο ἔτος τῆς βασιλείας τοῦ Ζήνωνος, δηλ. στὸ 478· προφανῶς ἐδῶ ἔχουμε ἀντιγραφικὸ σφάλμα: ἀντὶ ιδ´ ἔτος [=488], γράφηκε δ´ ἔτος), Νεῖλο Δοξαπατρῆ (12ος αἰ.) [20], τοὺς ὁποίους ἀντιγράφουν καὶ μεταγενέστεροι ἱστορικοί.
[1] Τὸ καθαυτὸ ὄνομά του ἦταν Ἀνθέμιος. Ἄνθιμος ἀποδίδεται στὰ χγφ. τοῦ Κυπριακοῦ Συνοδικοῦ (βλ. κατωτ.).
[2] Περιληπτικὰ γιὰ τὸ πρόσωπό του βλ. σχετικὸ λῆμμα στὴ ΜΟΧΕ 2, σσ. 464-465, μὲ ἀναφορὰ στὴ βιβλιογραφία.
[3] Τὶς ἐν λόγῳ ἀναφορὲς τῶν διαφόρων ἱστορικῶν περιλάβαμε ἀρχικὰ στὴ Διπλωματική μας ἐργασία, στὸ λῆμμα «Βαρνάβας ὁ ἀπόστολος, ὁ γενναιομάρτυς»· βλ. Ἰωακείμ, Μάρτυρες καὶ ὁμολογητὲς Κύπρου, σσ. 98-102.
[4] Γιὰ τὴ σταδιοδρομία καὶ τὸ ἔργο τοῦ αἱρεσιάρχη Σεβήρου βλ. πρόχειρα στά: CPG, τόμ. ΙΙΙ, 7022-7081· Χρήστου, Π., Ἑλληνικὴ Πατρολογία, τόμ. Ε´, σσ. 227-234 καί, ΜΟΧΕ 12, σσ. 379-380, μὲ ἀναφορὰ στὴ βιβλιογραφία.
[5] Βλ. Severus Antiochenus, Epistula CVIII (Ad Thomam episcopum Germaniciae), στό: Brooks, E.W. (ἐπιμ.), «A Collection of Letters of Severus of Αntioch from numerus Syriac manuscripts», PO XIV, fascic.1, ἀρ. 67, Paris 1920, σσ. 264(434)-272(442) [=CPG 7070 καὶ 7071(66)], εἰδικ. σ. 266 (436). Πρβλ. καὶ Cirillo, L. – Frémaux, M., Évangile de Barnabé. Recherches sur la composition et l’origine. Texte et Traduction [=Beauchesnes Religions], Paris 1977, σσ. 244-245.
[6] Βλ. λ.χ. λῆμμα «Ἀνθέμιος, ὁ Σαλαμίνος τῆς Κύπρου», ΘΗΕ 2, στ. 757.
[7] Γιὰ τὸ πρόσωπο καὶ τὸ ἔργο του βλ. Καρπόζηλος, Βυζαντινοὶ Ἱστορικοί, Α´, σσ. 221-224, μὲ ἀναφορὰ στὴ βιβλιογραφία.
[8] Ὅπ. ἀν., σ. 223.
[9] Θεόδωρος ἀναγνώστης, Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία, σ. 121.19-23 [= PG 86Α, στ. 184BC].
[10] Γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του βλ. Bardy, G., Victor de Tunnunum, στό: DTC, XV, 2, στ. 2880-2881.
[11] Βλ. Mommsen, Th. (ἐπιμ.), Chronica Minora saec. IV,V,VI,VII [= Monumenta Germaniae Historica, auctores Antiquissimi, XI, 2], Berlin 1894, σ. 191.4-5.
[12] Γιὰ τὴ ζωὴ καὶ σταδιοδρομία τοῦ ἐν λόγῳ Λογγίνου, αὐταδέλφου τοῦ αὐτοκράτορος Ζήνωνος, magister militum praesentalis στὴν Ἀνατολὴ (485-;486) καὶ δὶς ὑπάτου (486 καὶ 490), βλ. σχετικὸ λῆμμα στὸ PLRE IΙ, σ. 689-690 («Fl. Logginus 6»), μὲ ἀναφορὰ στὴ βιβλιογραφία.
[13] «Βαρνάβα τοῦ ἀποστόλου τὸ λείψανον εὑρέθη ἐν Κύπρῳ ὑπὸ δένδρον κερατέαν, ἔχον ἐπὶ στήθους τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον ἰδιόγραφον τοῦ Βαρνάβα. ἐξ ἧς προφάσεως καὶ περιγεγόνασι Κύπριοι τοῦ ἀκέφαλον εἶναι τὴν κατ᾽ αὐτοὺς μητρόπολιν καὶ μὴ τελεῖν ὑπὸ Ἀντιόχειαν. ὅπερ εὐαγγέλιον ἀποθέμενος Ζήνων ἐν τῷ παλατίῳ, εἰς τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Στεφάνου, κατ᾽ ἐνιαυτὸν ἀναγινώσκεται τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Πέμπτῃ»· βλ. Γεωργίου Μοναχοῦ, Χρονικὸν Σύντομον, στά: De Boor, C., (ἐπιμ.), Georgii monachi chronicon, τόμ. Ι-ΙΙ, (ἐκδ.) Teubner, Leipzig 1904, Βιβλίο II, σ. 619.2 καί, PG 110, στ. 761.
[14] Γιὰ τὸ πρόσωπο καὶ τὸ ἔργο του βλ. Καρπόζηλος, Βυζαντινοὶ Ἱστορικοί, Β´, σσ. 213-232, μὲ ἀναφορὰ στὴ βιβλιογραφία.
[15] Γιὰ τὸ πρόσωπο καὶ τὸ ἔργο του βλ. Καρπόζηλος, Βυζαντινοὶ Ἱστορικοί, Β´, σσ. 391-410, μὲ ἀναφορὰ στὴ βιβλιογραφία.
[16] «Ζήνων ἡδοναῖς ἀτόποις καὶ πράξεσιν ἀτόποις ἐσχόλαζεν· ἐφ᾽ οὗ τὸ τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα λείψανον εὑρέθη ἐν Κύπρῳ ὑπὸ δένδρον κερατέαν, ἔχον ἐπὶ στήθους τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον ἰδιόγραφον τοῦ Βαρνάβα, ἐξ ἧς γέγονε μητρόπολις, καὶ μὴ τελεῖν ὑπὸ Ἀντιόχειαν, ἀλλ᾽ ὑπὸ Κωνσταντινούπολιν. τὸ δὲ τοιοῦτον εὐαγγέλιον Ζήνων ἀπέθετο εἰς τὸ παλάτιον, ἐν τῷ ἁγίῳ Στεφάνῳ»· ἡ ἐν λόγῳ ἀναφορά, ὑπὸ τὸ ὄνομα Λέοντος τοῦ Γραμματικοῦ στό: Bekker, I., (ἐπιμ.), Leonis Grammatici chronographia, (ἐκδ.) Weber, Bonnae 1842 [Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae], σ. 117.15-21.
[17] «ἐπὶ Ζήνωνος βασιλέως εὑρέθη ἐν Κύπρῳ τὸ λείψανον Βαρνάβα τοῦ ἀποστόλου, τοῦ συνεκδήμου Παύλῳ. Ἔκειτο δὲ ἐπὶ τὸ στῆθος Βαρνάβα τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον, ἔχον πτυχία θύϊνα»· βλ. Adler, Ada, Suidae Lexicon 2 (=Lexicographi Graeci I, 2. Sammlung wissenschaftlicher Commentare), Λειψία 1931, λῆμμα «θύϊνα» (σ. 733.19-21). Πηγὴ τοῦ ἐν λόγῳ λήμματος ἀποτελεῖ ἀναμφίβολα τὸ τοῦ Ἀλεξάνδρου μοναχοῦ ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον Βαρνάβαν τὸν ἀπόστολον (BHG 226)· βλ. Hagiographica Cypria, σσ. 74-75.
[18] Γιὰ τὸ πρόσωπο καὶ τὸ ἔργο του μὲ ἀναφορὰ στὴ βιβλιογραφία βλ. σχετικὸ λῆμμα στά: ODB II, σ. 1118· ΜΟΧΕ 10, σσ. 15-16· Καρπόζηλος, Βυζαντινοὶ Ἱστορικοί, Γ´, σσ. 331-355.
[19] «Τῷ δ´ ἔτει (τῆς βασιλείας τοῦ Ζήνωνος, δηλ. τὸ 478)… τούτῳ τῷ χρόνῳ τὸ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Βαρνάβα λείψανον εὑρέθη ἐν Κύπρῳ, ὑπὸ δένδρον κερασέαν ἱστάμενον, ἔχον ἐπὶ στήθους τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον ἰδιόγραφον αὐτοῦ τοῦ ἀποστόλου Βαρνάβα. ἐξ ἧς προφάσεως ἔκτοτε γέγονε μητρόπολις ἡ Κύπρος, καὶ τοῦ μὴ τελεῖν ὑπὸ Ἀντιόχειαν, ἀλλ᾽ ὑπὸ Κωνσταντινούπολιν. τὸ δὲ τοιοῦτον εὐαγγέλιον Ζήνων ἀπέθετο ἐν τῷ παλατίῳ, ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῇ Δάφνῃ»· βλ. στό: Bekker, I. (ἐπιμ.), Georgius Cedrenus, Ioannis Scylitzae ope, τόμ. I-II, (ἐκδ.) Weber, Bonnae 1838-1839 [Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae], I, σσ. 618.22-619.6.
[20] Στὸ ἔργο του, Τάξις τῶν πατριαρχικῶν θρόνων, PG 132, στ. 1097AB. Γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του βλ. σχετικὸ λῆμμα στὴ ΘΗΕ 9, στ. 337 καί, PG 132, (ἀνατ. καὶ ἐπιμ.) Διώτης, Ἰωάννης Κ., Πρωτοπρ., (ἐκδ.) Κέντρον Πατερικῶν Ἐκδόσεων, τόμ. 132, Ἀθῆναι 2002, Εἰσαγωγικὰ ὑπὸ Π. Ν. Χαβαράνη, σσ. ιγ´-ιε´.
Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακείμ, Πρωτοσυγκέλλου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μόρφου, μὲ τίτλο “ΟΙ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΙ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ-ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (4ος-10ος αἱ.). Α. ΒΙΟΣ, ΑΓΙΟΤΗΤΑ, ΕΡΓΑ”
Ἀποστολικὸ καὶ Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα: Πέμπτη 9 Ἰανουαρίου 2025
Σημείωση: Οἱ πληροφορίες σχετικὰ μὲ τίς περικοπὲς τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Εὐαγγελίων, ἀντλοῦνται ἐκ τῶν Τυπικῶν Διατάξεων τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου.
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΕΙΡΑΣ (ΠΕΜΠΤΗ ΚΘ΄ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ)
Πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα
7: 1-16
Ἀδελφοί, ὁ Μελχισεδέκ, βασιλεὺς Σαλήμ, ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου, ὁ συναντήσας ᾽Αβραὰμ ὑποστρέφοντι ἀπὸ τῆς κοπῆς τῶν βασιλέων καὶ εὐλογήσας αὐτόν, ᾧ καὶ δεκάτην ἀπὸ πάντων ἐμέρισεν ᾽Αβραάμ, πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιοσύνης ἔπειτα δὲ καὶ βασιλεὺς Σαλήμ, ὅ ἐστι βασιλεὺς εἰρήνης, ἀπάτωρ, ἀμήτωρ, ἀγενεαλόγητος, μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων· ἀφωμοιωμένος δὲ τῷ υἱῷ τοῦ Θεοῦ, μένει ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές. Θεωρεῖτε δὲ πηλίκος οὗτος, ᾧ δεκάτην ᾽Αβραὰμ ἔδωκεν ἐκ τῶν ἀκροθινίων ὁ πατριάρχης. Καὶ οἱ μὲν ἐκ τῶν υἱῶν Λευῒ τὴν ἱερατείαν λαμβάνοντες ἐντολὴν ἔχουσιν ἀποδεκατοῦν τὸν λαὸν κατὰ τὸν νόμον, τοῦτ᾽ ἔστι τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν, καίπερ ἐξεληλυθότας ἐκ τῆς ὀσφύος ᾽Αβραάμ· ὁ δὲ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν δεδεκάτωται τὸν᾽Αβραάμ, καὶ τὸν ἔχοντα τὰς ἐπαγγελίας εὐλόγηκεν.
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ (ΠΟΛΥΕΥΚΤΟΥ ΜΑΡΤΥΡΟΣ)
Πρὸς Τιμόθεον Β’ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ ᾽Ανάγνωσμα
2: 1-10
Τέκνον Τιμόθεε, ἐνδυναμοῦ ἐν τῇ χάριτι τῇ ἐν Χριστῷ ᾽Ιησοῦ, καὶ ἃ ἤκουσας παρ᾽ ἐμοῦ διὰ πολλῶν μαρτύρων, ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. Σὺ οὖν κακοπάθησον ὡς καλὸς στρατιώτης Χριστοῦ ᾽Ιησοῦ. Οὐδεὶς στρατευόμενος ἐμπλέκεται ταῖς τοῦ βίου πραγματείαις, ἵνα τῷ στρατολογήσαντι ἀρέσῃ· ἐὰν δὲ καὶ ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. Τὸν κοπιῶντα γεωργὸν δεῖ πρῶτον τῶν καρπῶν μεταλαμβάνειν. Νόει ὃ λέγω· δῴη γάρ σοι ὁ Κύριος σύνεσιν ἐν πᾶσι. Μνημόνευε ᾽Ιησοῦν Χριστὸν ἐγηγερμένον ἐκ νεκρῶν, ἐκ σπέρματος Δαυΐδ, κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου· ἐν ᾧ κακοπαθῶ μέχρι δεσμῶν ὡς κακοῦργος, ἀλλ’ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ οὐ δέδεται. Διὰ τοῦτο πάντα ὑπομένω διὰ τοὺς ἐκλεκτούς, ἵνα καὶ αὐτοὶ σωτηρίας τύχωσιν τῆς ἐν Χριστῷ ᾽Ιησοῦ μετὰ δόξης αἰωνίου.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΣΕΙΡΑΣ (ΜΕΘΕΟΡΤΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ)
Ἐκ τοῦ κατὰ Μάρκον
1: 9-15
Ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐβαπτίσθη ὑπὸ Ἰωάννου εἰς τὸν Ἰορδάνην. καὶ εὐθέως ἀναβαίνων ἀπὸ τοῦ ὕδατος εἶδε σχιζομένους τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὸ Πνεῦμα ὡς περιστερὰν καταβαῖνον ἐπ’ αὐτόν· καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῶν οὐρανῶν· Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν σοὶ εὐδόκησα. Καὶ εὐθέως τὸ Πνεῦμα αὐτὸν ἐκβάλλει εἰς τὴν ἔρημον· καὶ ἦν ἐκεῖ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἡμέρας τεσσαράκοντα πειραζόμενος ὑπὸ τοῦ σατανᾶ, καὶ ἦν μετὰ τῶν θηρίων, καὶ οἱ ἄγγελοι διηκόνουν αὐτῷ. Μετὰ δὲ τὸ παραδοθῆναι Ἰωάννην ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν Γαλιλαίαν κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ καὶ λέγων ὅτι Πεπλήρωται ὁ καιρὸς καὶ ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ· μετανοεῖτε καὶ πιστεύετε ἐν τῷ εὐαγγελίῳ.
Για τα προηγούμενα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα πατήστε εδώ
Παρατυπίες που παρατηρήθηκαν κατά την εορτή των Θεοφανείων
Σημείωση: Ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος συμφωνά απόλυτα με το πιο κάτω κείμενο και θλίβεται με τις αναφερόμενες παρατυπίες.
Πηγή κειμένου: https://proskynitis.blogspot.com/2025/01/blog-post_96.html?m=1
π. Δημητρίου Αθανασίου
Mε αφορμή δημοσιεύματα, με φωτογραφικά στιγμιότυπα, που αναρτήθηκαν στα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης από την εορτή των Θεοφανίων σε διάφορα μέρη της Ελλάδος και την τέλεση του Μεγάλου Αγιασμού των Υδάτων (ακολουθία συναρπαστική και αποκαλυπτική των κοσμολογικών διαστάσεων της σωτηρίας) διαπιστώνεται ότι αρκετοί από τους τελούντες τον Αγιασμό της εορτής, υπερβαίνουν τις υποστατικές διατάξεις της Εκκλησίας με πολλές προχειρότητες και αυτοσχεδιασμούς. Καταγράφοντας τις διάφορες παρεκτροπές δεν αποσκοπούμε στον έλεγχο αλλά στην υπενθύμιση, στον προβληματισμό και στον επανατροχιασμό στην Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας.
Α. Καινοφανής συνήθεια που εισήλθε στην Εκκλησία είναι η τέλεση του Αγιασμού προς δυσμάς, ενώ η αρχαιότατη παράδοση της Εκκλησίας, που βασίζεται στην Αγία Γραφή, στους Αγίους Αποστόλους και τους Αγίους Πατέρες της Εκκλησίας επιβάλλει να προσευχόμαστε προς «ανατολάς». Αυτό έπραττε όλος ο χριστιανικός κόσμος μέχρι την Β Βατικάνειο Σύνοδο (1962). Η ξαφνική εμφάνιση της τελέσεως των ιερών ακολουθιών προς δυσμάς, τυγχάνει αθεολόγητη και έξω από την ιερά παράδοση, άρα πρέπει να εξαφανιστεί από την πράξη της Εκκλησίας.
Αλλ’ ας εκθέσουμε εν συντομία το γιατί η Εκκλησία έχει αυτή την πρακτική.
Ο Θεός δεν ονομάζεται μόνον αγάπη, ελπίς, δικαιοσύνη, ειρήνη, αλλά και φως, ήλιος της δικαιοσύνης και «Ανατολή». Μας το αναφέρουν οι προφήτες Ιερεμίας και Ζαχαρίας. Στο βιβλίο της Γενέσεως διαβάζουμε πως ο Θεός «εφύτευσεν τον Παράδεισον εν Εδέμ κατά ανατολάς και έθετο εκεί τον άνθρωπον ον έπλασε» [Γεν., Β΄ 8].
Και όχι τυχαία επειδή Ανατολή, φως και ήλιος τυγχάνουν σύμβολα του Θεού, του φωτός και της ζωής, ενώ η Δύση τυγχάνει σύμβολο του Διαβόλου, του σκότους, του θανάτου.
«Ο της Καισαρείας φωστήρ Βασίλειος ο Μέγας», στον λόγο του περί Αγίου Πνεύματος γράφει:, «τούτου χάριν πάντες μεν ορώμεν κατ’ ανατολάς επί των προσευχών ολίγοι δε ίσμεν, ότι την αρχαίαν επιζητούμεν πατρίδα, τον Παράδεισον, ον εφύτευσεν ο Θεός εν Εδέμ κατά ανατολάς»(P.G., T 138, σ. 839-841). Αλλά και εξ Ανατολών θα γίνει και η Β΄ παρουσία του Χριστού όπως τονίζει η Αγία Γραφή: «Ώσπερ γαρ η αστραπή εξέρχεται από ανατολών και φαίνεται έως δυσμάς, ούτως έσται και η παρουσία του υιού του ανθρώπου» (Ματθ., ΚΔ΄ 27). Και προλέγει και ο προφήτης Ζαχαρίας σχετικώς: «Και στήσονται οι πόδες αυτού εν τη ημέρα εκείνη επί το όρος των ελαιών το κατέναντι Ιερουσαλήμ εξ ανατολών» (Ζαχ., ΙΔ΄ 4).
Στην ακολουθία της κατήχησης, πριν τελεστεί το Βάπτισμα «ο μέλλων βαπτισθήναι, προς δυσμάς στρεφόμενος αποτάσσεται τω σατανά. Κατ’ ανατολάς δε μεταστρεφόμενος, συντάσσεται τω Χριστώ».
Β. Η τυπική διάταξη της Εκκλησίας προβλέπει καθαγιασμό του ύδατος με εμβαπτισμό της δεξιάς χειρός του ιερέα εντός αυτού και μάλιστα στην Ακολουθία του Μ.Αγιασμού «δύο φοράς, εκ τριών καθ’ εκάστην¨». Με έκπληξη όμως παρατηρήσαμε ότι μερικοί ιερείς καθαγιάζουν «άνευ εμβαπτισμού της χειρός των εντός αυτού αλλά εξ αποστάσεως».
Γ. Η τυπική διάταξη, σαφώς αποφαίνεται περί του εμβαπτισμού του Τιμίου Σταυρού εντός του ύδατος κατά την ψαλμωδία του απολυτικίου, ότι ο ιερεύς «βαπτίζει τον Τίμιον Σταυρόν, όρθιον αυτόν κατάγων εν τω ύδατι και ανάγων» (Μ. Ευχολόγιον). Τα γινόμενα στην πράξη όμως προκαλούν πέραν της θλίψεως και θυμηδία. Είδαμε πολιούς αρχιερείς και ιερείς να εμβαπτίζουν τον Τίμιο Σταυρό αντίστροφα και μάλιστα κρατούντες Αυτόν με το ένα χέρι μαζί με τους κλάδους των φυτών, για τον ραντισμό. Αλήθεια σε ποια τυπική διάταξη προβλέπεται ο εμβαπτισμός του Τιμίου Σταυρού μαζί με τους κλάδους των φυτών;.
Οι κλάδοι έχουν σκοπό τον ραντισμό του λαού. Και η συνήθεια αυτή το μόνο που κατορθώνει να κάνει είναι να ενισχύει τις αμφιβολίες των ολιγοπίστων και απίστων ότι ο αγιασμός παραμένει αναλλοίωτος εξ αιτίας των αντισηπτικών ιδιοτήτων του βασιλικού ή του δενδρολίβανου που χρησιμοποιεί ο λειτουργός για τον ραντισμό του λαού.
Δ. Η εκκοσμικευμένη και αποϊεροποιημένη κατάδυση του Τιμίου Σταυρού σε κολυμβητήρια και πισίνες κ.α. Εκκλησιαστικός αρθρογράφος ως εξής περιγράφει το γεγονός αυτό: «… μορφήν επιδημίας έχει λάβει και η πλήρως εκκοσμικευμένη και αποιεροποιημένη κατάδυσις του Τιμίου Σταυρού εική και ως έτυχεν, εις κολυμβητήρια, πισίνας, υποτυπώδη και κακόγουστα συντριβάνια, χάριν εντυπωσιασμού και θεάματος, εν μέσω χριστιανών (;), οίτινες δεν ησθάνθησαν την ανάγκην να εκκλησιαστούν την Δεσποτικήν αυτήν ημέραν, να μεταλάβουν αγιασμού, να προσκυνήσουν τον Τίμιο Σταυρό, να φωτιστούν. Τουναντίον, αισθάνονται αδήριτον την ανάγκην να συμμετάσχουν εις την φολκλορικήν αυτήν τελετήν, καπνίζοντες, χαριεντιζόμενοι, χειροκροτούντες και ασεβούντες. Και ταύτα πάντα να ευρίσκουν υποστηρικτήν εμμέσως ή αμέσως τους έχοντας διακονίαν εν τη Εκκλησία. Όντως, η εξ αποκαλύψεως πίστις, ΘΡΗΣΚΕΙΑ…!
Είδομεν αυτοσχεδιασμούς, αυθορμητισμούς, απροσεξίας, προχειρότητας, λαικισμούς, άτινα εγγίζουν την ασέβειαν.
…Μέγιστον προβληματισμόν φέρει και ο τρόπος ρίψεως του Τιμίου Σταυρού εις τα ύδατα θαλασσών, ποταμών, λιμνών κ.λπ….. Και όντως είναι γεγονός ότι και σε αυτήν την πράξιν κυριαρχεί η προχειρότης και ο αυτοσχεδιασμός. Δύναται ο Τίμιος Σταυρός να ρίπτεται εκ του λειτουργού εις τα ύδατα δίκην δίσκου, σφαίρας ή λίθου, καταβάλλων δύναμιν διά την όσον το δυνατόν μακρύτερον εκ της ξηράς κατάδυσίν Του; Είδομεν εις το διαδίκτυον (youtube) κατάδυσιν του Τιμίου Σταυρού εις θαλάσσας, λίμνας και ποταμούς και όντως εντυπωσιάζεται τις αρνητικότατα εκ του τρόπου, της εφευρετικότητος και προχειρότητος της καταδύσεως ».
π. Δημητρίου Αθανασίου
Πηγή: https://proskynitis.blogspot.com/2025/01/blog-post_96.html?m=1
