Αναζήτηση

Τοπικοί Άγιοι

Αντιμήνσιο Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου

eikona-agiwn-morfou.jpg


eikona-agiwn-morfou.jpg

 

Νέα-Δραστηριότητες

ouranos2

Παναγία Φορβιώτισσα, τοιχ. 1105/6  Ιερά Μονή Παναγίας της Φορβιώτισσας (Ασίνου), Νικητάρι -Κύπρος

agiosmamas2.jpg

Αρχική Αγιολογία Ὅσιος Σωζόμενος, ὁ τιμώμενος στὴ Μητροπολιτικὴ περιφέρεια Μόρφου
en el fr
Ὅσιος Σωζόμενος, ὁ τιμώμενος στὴ Μητροπολιτικὴ περιφέρεια Μόρφου Εκτύπωση

Μητροπολίτου Μόρφου  Νεοφύτου 

Όσιος Σωζόμενος, 16ος αιώνας

Στὴν καθ᾽ ἡμᾶς Μητροπολιτικὴ περιφέρεια τιμᾶται ἰδιαίτερα ὁ ὅσιος Σωζόμενος. Ἐπίκεντρο τῆς ἐδῶ τιμῆς του εἶναι ἡ ἁγιοτόκος Κοινότητα τῆς Γαλάτας, ὅπου εὑρίσκεται κατάγραφος ναὸς ἐπ᾽ ὀνόματί του, ἱστορημένος διὰ χειρὸς τοῦ περίφημου μεσαιωνικοῦ ἁγιογράφου Συμεὼν Ἀξέντη τὸ ἔτος 1513. Στὸν ναὸ τοῦτο ἀνευρέθηκαν καὶ μέρος τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ ὁσίου Σωζομένου. Ἀναφορικὰ μὲ τὸ ζήτημα τῆς ταυτότητας τοῦ τιμωμένου στὴν περιφέρειά μας ὁσίου, πρέπει νὰ λεχθοῦν τὰ ἑξῆς:

Σύμφωνα μὲ τὶς τοπικὲς ἁγιολογικὲς πηγές, στὸ νησί μας ἔζησαν δύο ὁμώνυμοι ὅσιοι, μὲ τὸ ὄνομα Σωζόμενος, ποὺ ἐντάσσονται στὴν ὁμάδα τῶν ὡς 300 θεωρουμένων ἁγίων, τῶν γνωστῶν καὶ ὡς Ἀλαμάνων, ποὺ ἦλθαν κατὰ τὴ βυζαντινὴ γιὰ τὴν Κύπρο περίοδο (πρὶν τὸν 12ο αἰ.) ἀπὸ ἄλλες πλησίον χῶρες στὸ νησί μας καὶ τελειώθηκαν σ᾽ αὐτὸ ἀσκητικά. Ὁ ἕνας ὅσιος ἔζησε, τελειώθηκε καὶ τάφηκε σὲ λαξευτὸ στὸ βράχο σπήλαιο-ἀσκητήριο, ποὺ σώζεται μέχρι καὶ σήμερα, κοντὰ στὸ χωριὸ Ποταμιὰ Λευκωσίας. Ἡ μνήμη του τελεῖται στὶς 21 Νοεμβρίου. Ὁ ἄλλος ὁμώνυμος ὅσιος τελειώθηκε ἀσκητικὰ σὲ σπήλαιο πάνω σὲ ὄρος στὴν περιοχὴ Κόψα, κοντὰ στὸ χωριὸ Γαλάτεια τῆς Καρπασίας. Ἡ μνήμη του τελεῖται στὶς 20 Νοεμβρίου. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἡ μνήμη τοῦ ὁσίου Σωζομένου στὴ Γαλάτα ἐτελεῖτο ἀνέκαθεν στὶς 20 Νοεμβρίου, καὶ ἕνεκα τοῦ παραπλησίου ὀνόματος τῶν χωριῶν Γαλάτα καὶ Γαλάτεια, ὁ ἐδῶ τιμώμενος ὅσιος Σωζόμενος εἶναι ὁ δεύτερος τῶν πιὸ πάνω, αὐτὸς δηλ. ποὺ τελειώθηκε στὴ Γαλάτεια τῆς Καρπασίας.

Η Ἡ τιμὴ τοῦ ὁσίου Σωζομένου εἶναι ἐξαπλωμένη σὲ πολλὰ μέρη τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας περιφέρειας. Στὸν δρόμο, ποὺ ὁδηγεῖ στὴν παλαίφατη Μονὴ τοῦ Κύκκου, μετὰ τὶς Γερακιές, στὴν τοποθεσία «ἁγιόπετρα», σώζεται προσκυνηματικὸς τόπος, τὸν ὁποῖο, κατὰ τὴν τοπικὴ παράδοση, χρησιμοποίησε ὁ ὅσιος Σωζόμενος ὡς τόπο ἀσκήσεως καὶ προσευχῆς. Ἀκόμη, μεταξὺ Ἀστρομερίτη καὶ Ζώδειας, ὑπάρχει σπήλαιο μὲ τὴν ὀνομασία «σπήλιος τοῦ Σωζόμενου». Φαίνεται ὅτι ὁ ἅγιος Σωζόμενος μετακινεῖτο ἀπὸ τόπου εἰς τόπον.

Τοιχογραφίες τοῦ ὁσίου Σωζομένου, ἀπὸ τὸν 14ο αἰῶνα καὶ μετά, σώζονται σὲ ἀρκετοὺς ναοὺς τῆς περιοχῆς μας, ὅπως στὰ καθολικὰ τῶν Μονῶν Ἁγίου Νικολάου τῆς Στέγης καὶ Παναγίας τῆς Ἀσίνου, στὸν ναὸ τῆς Παναγίας ἢ τοῦ Ἀρχαγγέλου τῆς Ποδίθου, στὸν ναὸ τοῦ τιμίου Σταυροῦ τοῦ Ἀγιασμάτι στὴν Πλατανιστάσα, κ.ἀ. Περαιτέρω, ὡραιότατη φορητὴ εἰκόνα τοῦ ὁσίου, ἰταλο-βυζαντινῆς τεχνοτροπίας (16ου αἰ.) καὶ προερχόμενη ἀπὸ τὸ καθολικὸ τῆς Μονῆς τῆς Θεοτόκου στὸ Κούρδαλι, φυλάσσεται σήμερα στὸ Ἐπισκοπεῖο τῆς Μητροπόλεώς μας στὴν Εὐρύχου.

 

Η εκκλησία του Αγίου Σωζομένου στη Γαλάτα

Πηγή: Τμήμα Αρχαιοτήτων

Εκκλησία Οσίου Σωζομένου, Γαλάτα Η εκκλησία του Αγίου Σωζόμενου είναι κτισμένη στο κέντρο του παλαιού χωριού της Γαλάτας, της μητροπολιτικής περιφέρειας Μόρφου.  

Ο ναός οικοδομήθηκε και τοιχογραφήθηκε το 1513, σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή που βρίσκεται πάνω από τη δυτική του είσοδο. Δεκατέσσερις κάτοικοι του χωριού ανέλαβαν την δαπάνη για την τοιχογράφηση της εκκλησίας, επειδή όμως οι δύο ήταν αδέρφια κατέλαβαν ένα μερίδιο, και έτσι στην επιγραφή αναφέρονται ως ένας κτήτορας. Στην επιγραφή αναφέρονται όχι μόνο τα ονόματα και τα επίθετα των δωρητών, αλλά και τα επαγγέλματα μερικών από αυτούς. Από την επιγραφή αυτή παίρνουμε και μία γεύση της κυπριακής διαλέκτου του 16ου αιώνα.

Ο ναός του Αγίου Σωζόμενου είναι ένας μονόκλιτος ξυλόστεγος ναός. Η στέγη εκτείνεται πέραν του κτηρίου του ναού από τη νότια, δυτική και βόρεια πλευρά, σχηματίζοντας στοά σε σχήμα Π. Η είσοδος της εκκλησίας βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του ναού. Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι κατάγραφο. Τοιχογραφημένη είναι επίσης η εξωτερική πλευρά του βορείου τοίχου της εκκλησίας. Πρόκειται για μία περισσότερο παραδοσιακή τάση του 16ου αιώνα, με βυζαντινά στοιχεία και ελάχιστες δυτικές επιρροές. Οι τοιχογραφίες του ναού είναι από τα πρωιμότερα έργα του ζωγράφου Συμεών Αξεντή. Πρόκειται για έναν εκλεκτικό ζωγράφο, με ανομοιογένεια στην τεχνοτροπική απόδοση των μορφών, καθώς δεν μπορεί να αποδώσει αρμονικά τις δυτικές επιρροές που δέχεται. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό του ζωγράφου, είναι η θερμή κόκκινη ώχρα που χρησιμοποιεί στα πρόσωπα των μορφών. Ο διάκοσμος του ναού είναι γενικά καλής ποιότητας και οι τοιχογραφίες διατηρούνται σε καλή κατάσταση, με ελάχιστες μόνο εξαιρέσεις.

Οι τοιχογραφίες εντός του κυρίως ναού αναπτύσσονται σε δύο ζώνες. Στην επάνω ζώνη είναι ζωγραφισμένες σκηνές από τον Χριστολογικό κύκλο, ενώ στην κάτω ζώνη απεικονίζονται όρθιες μορφές αγίων κάτω από ζωγραφισμένα τόξα. Στην αψίδα του Ιερού Βήματος απεικονίζεται η Παναγία με τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ εκατέρωθεν. Οι τοιχογραφίες της εξωτερικής πλευράς του βορείου τοίχου περιλαμβάνουν σκηνές της Δευτέρας Παρουσίας, της Ρίζας του Ιεσσαί και των οκτώ Οικουμενικών Συνόδων.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος, τοιχ. Ναός Αγίου Σωζομένου, Γαλάτα Ο Ιωσήφ παραλαμβάνει την Παναγία, τοιχ. Ναός Αγίου Σωζομένου, Γαλάτα Το προσκυνητάρι του Αγίου Σωζομένου στην αγιόπετρα, Γερακιές