Αναζήτηση

Τοπικοί Άγιοι

Αντιμήνσιο Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου

eikona-agiwn-morfou.jpg


eikona-agiwn-morfou.jpg

 

Νέα-Δραστηριότητες

ouranos2

Παναγία Φορβιώτισσα, τοιχ. 1105/6  Ιερά Μονή Παναγίας της Φορβιώτισσας (Ασίνου), Νικητάρι -Κύπρος

agiosmamas2.jpg

Αρχική Αγιολογία Λόγος εις την Σύναξιν των Αρχιστρατήγων Μιχαήλ και Γαβριήλ και πασών των επουρανίων ασωμάτων Δυνάμεων
en el fr
Λόγος εις την Σύναξιν των Αρχιστρατήγων Μιχαήλ και Γαβριήλ και πασών των επουρανίων ασωμάτων Δυνάμεων Εκτύπωση

Αρχιμανδρίτης Φώτιος Ιωακεὶμ

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, τοιχ. 1192, Παναγία του Άρακα «Ο Ταξιάρχης των άνω Δυνάμεων,
Μιχαήλ ο πρωτοστάτης των θείων ταγμάτων,
σήμερον ημάς πρός πανήγυριν συνεκάλεσεν»

Πανήγυρη φαιδρά και ημέρα πανσεβάσμια η παρούσα, αγαπητοί μου εν Κυρίω αδελφοί. Σήμερα η αγία των Ορθοδόξων Εκκλησία τιμά και γεραίρει δοξολογικά τη Σύναξη του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και όλων των ουρανίων ασωμάτων Δυνάμεων.

Γι᾽ αυτό και συναθροιστήκαμε κι εμείς απόψε, κάναμε κι εμείς Σύναξη, για να χρησιμοποιήσουμε τον αρμόζοντα εκκλησιαστικό όρο, στον περικαλλή τούτο ναό, για να τιμήσουμε τον πρώτο, τον πρωτοστάτη των ασωμάτων αγγέλων Μιχαήλ.

Θα πρέπει να γνωρίζουμε, πως την ημέρα τούτη, την 8η Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας την είχε αρχικά αφιερωμένη κατεξοχήν στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, όπως μαρτυρείται και από τα αρχαία ιδιόμελα τροπάρια της ημέρας και σχετικές βυζαντινές Τυπικές Διατάξεις. Συν τω χρόνω, όμως, η εορτή αυτή επεκτάθηκε στην τιμή όλων των αρχαγγέλων και των υπολοίπων ουρανίων Δυνάμεων.

Ο Θεός μας είναι αγάπη, είναι η αγάπη: «Ο Θεός αγάπη εστίν», κατά την υψήγορη του μαθητή της αγάπης φθογγή (Α´ Ιω.4,8). Και, από αυτή του την αγάπη κινούμενος, θέλησε να δημιουργήσει υπάρξεις λογικές, που να μετέχουν στη Χάρη Του. Ταυτόχρονα, ο Θεός είναι Φως, «το Φως το αληθινόν» και προαιώνιο: «ο Θεός φως εστι και σκοτία εν αυτώ ουκ έστιν ουδεμία» (Α´ Ιω.1,5). Πριν λοιπόν δημιουργήσει τον υλικό και ορατό κόσμο και τον άνθρωπο, δημιούργησε τον άυλο και αόρατο κόσμο, τις αναρίθμητες δηλαδή αγγελικές Δυνάμεις, όντα λογικά και ασώματα, για να κοινωνούν, να μετέχουν στην άκτιστη Χάρη Του. Η πριν από την υλική δημιουργία πλάση τους μαρτυρείται ξεκάθαρα στο βιβλίο του Ιώβ στην Παλαιά Διαθήκη: «ότε εγενήθησαν άστρα, ᾔνεσάν με φωνή μεγάλη πάντες άγγελοί μου» (Ιώβ 38,7). Και, ως φως που είναι ο Θεός, τους έπλασε «φώτα δεύτερα», που δέχονται δηλαδή το φως της Χάριτος και θείας γνώσεως από τον  ίδιο, που είναι η πηγή του φωτός, και το μεταδίδουν με τη σειρά τους, «ως έσοπτρα του φωτός», δηλ. σαν καθρέπτες, οι ανώτεροι προς τους κατώτερους και όλοι προς τους ανθρώπους. Τη φύση των αγγέλων και τον αριθμό τους μόνο ο Κύριος γνωρίζει. Το μεγάλο τους πάντως πλήθος υποδηλώνει εμφαντικά σε μία του θεϊκή όραση-αποκάλυψη ο προφήτης Δανιήλ: «χίλιαι χιλιάδες ελειτούργουν αυτώ και μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν αυτώ» (Δαν. 7,10). Σύμφωνα δε με την Αγία Γραφή και την ιερά Παράδοσή μας, και μάλιστα τα θεολογικώτατα συγγράμματα του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, ο αγγελικός κόσμος κατατάσσεται σε εννέα τάγματα, που υποδιαιρούνται σε τρεις τριαδικές ενότητες, προς τιμή και κατά τον τύπο της Αγίας Τριάδος. Και βέβαια ο Τριαδικός μας Θεός δημιούργησε ελεύθερους τους αγγέλους, και σεβάστηκε την ελευθερία τους. Δεν τους έκανε δηλαδή εξαρχής άτρεπτους προς το κακό, αλλά αυτεξούσιους, ώστε, χρησιμοποιώντας την ελεύθερή τους βούληση, να ανυψώνονται προς τον Θεό και να αυξάνουν σε αγιότητα με τη θεωρία των θείων του Θεού μυστηρίων.

Σέ κάποια όμως στιγμή, που δεν γνωρίζουμε ακριβώς, και πάντως πριν τη δημιουργία του ανθρώπου, ο Εωσφόρος, το πλησιέστερο προς τον Θεό αγγελικό πνεύμα, κάνοντας κατάχρηση της ελευθερίας του αυτής και λησμονώντας πως είναι κτίσμα, κυριεύθηκε από υπερηφάνεια και θέλησε να ομοιωθεί με τον  Ύψιστο: «Θα ανέβω στον ουρανό, είπε στη διάνοιά του»,  καθώς αναφέρει το βιβλίο του προφήτου Ησαΐου, «θα θέσω τον θρόνο μου πάνω από τα αστέρια του ουρανού (δηλ. τους άλλους αγγέλους)... θα ανέβω πάνω από τις νεφέλες, θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο Θεό» (Ησ.14,13-14). Ήταν ο πρώτος, που επέλεξε το κακό και απέρριψε το καλό, ο πρώτος αποστάτης από την αγαθότητα του Θεού. Η καταδίκη του Θεού, κατά τη δίκαια κρίση Του, υπήρξε άμεση: «νυν δε εις άδου καταβήση και εις τα θεμέλια της γης» (Ησ. 14,15). Μόλις δηλ. συλλογίστηκε και θέλησε να πράξει αυτά, αμέσως – αλίμονο!– καταβαραθρώθηκε στην κόλαση. Εξέπεσε του αξιώματός του και από φως έγινε σκότος. Και στην πτώση του, την αποστασία του, παρέσυρε πλήθος αγγέλων, όπως συμβολικά το αποτυπώνει ο Θεολόγος Ιωάννης στο βιβλίο της Αποκαλύψεως: «και η ουρά αυτού σύρει το τρίτον των αστέρων του ουρανού (δηλ. των αγγέλων), και έβαλεν αυτούς εις την γην» (Αποκ. 12,4). Όλοι αυτοί οι εκπεσόντες άγγελοι κατέστησαν το τάγμα των διαβόλων. Τη θλιβερή εκείνη ώρα της ανταρσίας από τον Θεό και της πτώσεως, ο αρχιστράτηγος των αγγέλων Μιχαήλ, που ήταν στερεωμένος ακράδαντα με την ταπεινοφροσύνη στην αγάπη και λατρεία του Δημιουργού, βρέθηκε  ανάμεσα στους αγγέλους, που έμειναν πιστοί, και βροντοφώναξε: « Πρόσχωμεν! Στώμεν καλώς! Στώμεν μετά φόβου!» (Ένα βαθειού θεολογικού νοήματος παρακέλευσμα, που η Εκκλησία μας ενσωμάτωσε ενωρίτατα στη θεία Λειτουργία). Δηλαδή· «Άς προσέξουμε, εμείς οι λειτουργοί του Θεού. Ας σταθούμε γερά στην πίστη και τον σεβασμό του Κυρίου. Ας συνειδητοποιήσουμε πως είμαστε δημιουργήματά Του, κι όχι θεοί. Με τη χάρη και αγάπη Του είμαστε ό,τι είμαστε!» Με τη θαρραλέα και αγία αυτή επέμβαση του Μιχαήλ, σταμάτησε η πτώση  άλλων αγγέλων, και οι χορείες όσων δεν έπεσαν συναθροίσθηκαν, συνάχθηκαν σε ενότητα, ομόνοια και επαγρύπνηση στη δοξολογία του Θεού. Σε ανάμνηση  αυτής της Σύναξης των αγγελικών Δυνάμεων, με τη σωτήρια αυτή παρέμβαση του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, οι άγιοι Πατέρες μας, ακολουθώντας την αρχαία τούτη παράδοση, θέσπισαν την εορτή, που σήμερα και κάθε χρόνο στις 8 Νοεμβρίου τιμά με ύμνους και ωδές  πνευματικές η Εκκλησία μας. Αργότερα  όμως, όπως ήδη αναφέραμε, θεωρήθηκε εύλογο να τιμώνται  κατά  την ίδια ημέρα και όλες οι χορείες των εννέα αγγελικών ταγμάτων, δηλ. τα Σεραφείμ, τα Χερουβείμ, οι Θρόνοι, οι Κυριότητες, οι Δυνάμεις, οι Εξουσίες, οι Αρχές, οι Αρχάγγελοι και Άγγελοι, με προεξάρχοντες την ομάδα των αρχηγών και αρχιστρατήγων τους Μιχαήλ, Γαβριήλ, Ραφαήλ κ.α.

Οι ουράνιες Δυνάμεις έχουν την κοινή ονομασία άγγελοι (που παράγεται από το ρήμα αγγέλλω = αναγγέλλω), δηλ. αγγελιοφόροι, επειδή, εκτός από πνεύματα δοξολογικά του Θεού, που ψάλλουν ακαταπαύστως το, «άγιος, άγιος, άγιος, Κύριος Σαββαώθ» και άλλους θεοπρεπείς ύμνους, είναι και συνεργοί των ανθρώπων προς τη σωτηρία μας· αποστέλλονται δηλαδή από τον Θεό, για να μας αναγγείλουν το άγιο θέλημά Του, να μας φυλάξουν, να μας φωτίσουν και ενισχύσουν στον πνευματικό μας αγώνα: «πάντες εισί λειτουργικά πνεύματα εις διακονίαν αποστελλόμενα, δια τους μέλλοντας κληρονομείν σωτηρίαν», όπως θεόπνευστα επισημαίνει ο απόστολος Παύλος (Εβρ.1,14). Και ως άυλα πνεύματα είναι ταχύτατα στις κινήσεις τους, μπορούν δηλαδή ακαριαία να βρεθούν οπουδήποτε (γι᾽ αυτό εικονίζονται με φτερά), μπορούν να λάβουν ανθρώπινη μορφή, όταν χρειασθεί, δεν περιορίζονται από υλικά εμπόδια. Κάθε έθνος, κάθε πόλη και χωριό και κάθε ναός έχουν τον φύλακά τους άγγελο. Μα και κάθε Χριστιανός προσωπικά, την ώρα του Βαπτίσματος, λαμβάνει από τον Θεό φύλακα άγγελο, που τον φυλάει, ενισχύει και καθοδηγεί στον δρόμο του Θεού, όσο ζει, και παίρνει αυτός την ψυχή του την ώρα του θανάτου, να την οδηγήσει στον Θεό, να κριθεί την πρώτη κρίση, αλλά και να λογοδοτήσει αυτός, πόσο βοήθησε εκείνη την ψυχή. Και η αγία μας Εκκλησία καθόρισε ωραιότατες ευχές και επικλήσεις προς τον φύλακά μας Άγγελο (βλ. π.χ. την επίκληση στα Πληρωτικά, «Άγγελον ειρήνης, πιστόν οδηγόν, φύλακα των ψυχών και των σωμάτων ημών, παρά του Κυρίου αιτησώμεθα», την τελευταία ευχή του Μικρού Αποδείπνου και τον Ικετήριο Κανόνα προς τον Φύλακα Άγγελον, στο Μέγα Ωρολόγιον). Κι εμείς, να επικαλούμαστε τον φύλακα άγγελό μας όσο συχνότερα μπορούμε, και να αγωνιζόμαστε μάλιστα να μην τον πικραίνουμε και λυπούμε με τα  αμαρτωλά μας έργα, ούτε να τον καταισχύνουμε την ώρα της  Κρίσης για την αμετανοησία μας.

Και, για να καταλήξουμε στους δυο Αρχαγγέλους, που ιδιαίτερα σήμερα τιμούμε, ο Μιχαήλ, που το όνομά του σημαίνει δύναμις Θεού η ποιός είναι σαν τον Θεό, είναι ο αρχάγγελος της δικαιοσύνης του  Θεού, που κατεξοχήν δρα  και εμφανίζεται την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης. Όποιος τη μελετήσει επισταμένως, θα διαπιστώσει τις πολλαπλές θαυμαστές εκεί εμφανίσεις και παρεμβάσεις του. Ο Γαβριήλ δε, που το όνομά του σημαίνει άνθρωπος του Θεού η θεάνθρωπος,  είναι ο κατεξοχήν ουράνιος  λειτουργός της εποχής της Χάριτος: Προαναγγέλλει τη Γέννηση του Προδρόμου, ευαγγελίζεται την άσπορο σύλληψη  του Υιού του Θεού στην Παναγία,  αναγγέλλει στους Μάγους και Ποιμένες τη Γέννηση του Χριστού, και άλλα χαρμόσυνα γεγονότα.

Και εμείς, αγαπητοί μου αδελφοί, που συναθροισθήκαμε σήμερα να τιμήσουμε τον Αρχάγγελο Μιχαήλ και όλες τις αγγελικές Δυνάμεις, ας τους τιμήσουμε με ύμνους  και προσευχές και τις προσφορές μας σε άρτους, λάδι, κρασί, κερί και θυμιάματα, προπάντων όμως με τα θεάρεστα έργα μας. Να αγωνιζόμαστε η ζωή μας να καταστεί όσο γίνεται αγγελική, δηλαδή πνευματική, ουράνια, όχι βυθισμένη στα του κόσμου τούτου, τα ψυχοφθόρα και πρόσκαιρα. Να έχουμε ακόμη θάρρος και ελπίδα στη ζωή μας, αφού έχουμε «τοσούτον περικείμενον ημίν νέφος μαρτύρων» και αγίων και αγγέλων.  Ο Θεός δεν είναι μόνο Δημιουργός. Είναι και προνοητής και έχει τη μέριμνά μας. Οι ποικίλες δοκιμασίες, που περάσαμε και περνούμε, ως έθνος και ως κοινωνία, δεν είναι τυχαίες. Είναι αποτέλεσμα της παιδαγωγικής επέμβασης, της αγάπης του Θεού, για τη μετάνοια, τη σωτηρία μας. Οι όποιες τούτες κρίσεις είναι απόρροια της πνευματικής μας κρίσης, της αποστασίας μας, της απομάκρυνσης από τον Θεό, το άγιο θέλημά Του. Φθάνει να έχουμε αυτιά να ακούουμε και μάτια να βλέπουμε, όπως λέγει και ο Χριστός μας στο ευαγγέλιο. Κι αν εμείς ζούμε με μετάνοια και εξομολόγηση, με ενσυνείδητη μυστηριακή ζωή, με αγάπη και συμπαράσταση μεταξύ μας, με ελεήμονα διάθεση, οί προσευχές μας και οι ικεσίες για μας όλων των αγίων και των αγγέλων, που σήμερα τιμούμε, θα γίνουν ιδιαίτερα ευπρόσδεκτες από τον Κύριο. Και θα μας φυλάξει από τα παρόντα και τα επερχόμενα δεινά. Θα αποδιώξει τον από βορρά ανηλεή τύραννο. Θα μας αξιώσει, ως ελεήμων, να επιστρέψουμε και στη Ζώδεια και τη Μόρφου και σ᾽ όλες τις σκλαβωμένες μας πατρίδες. Μα, προπάντων, θα μας αξιώσει να εισέλθουμε στην αληθινή, την αιώνια, τη μόνιμη πατρίδα μας, την άνω Ιερουσαλήμ, όπου η  ακατάλυτη χορεία των αγγέλων και αγίων, όπου το ανέσπερο Φως του Προσώπου Του, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, του Τριαδικού μας Θεού, στον Οποίο ανήκει  η δόξα και το κράτος στους  αιώνες. Αμήν!